UtshovSarga 100
100.1
जटिलं चीरवसनं प्राञ्जलिं पतितं भुवि ।
ददर्श रामो दुर्दर्शं युगान्ते भास्करं यथा ॥ २.१००.१॥
Jatilam chiravasanam pranjalim patitam bhuvi
Dadarsha ramo durdarsham yugante bhaskaram yatha
100.2
कथञ्चिदभिविज्ञाय विवर्णवदनं कृशम् ।
भ्रातरं भरतं रामः परिजग्राह बाहुना ॥ २.१००.२॥
Kathanchidabhivigyaya vivarnavadanam krisham
Bhrataram bharatam ramah parijagraha bahuna
100.3
आघ्राय रामस्तं मूर्ध्नि परिष्वज्य च राघवः ।
अङ्के भरतमारोप्य पर्यपृच्छत् समाहितः ॥ २.१००.३॥
Aghraya ramastam murdhni parishvajya cha raghavah
Anke bharatamaropya paryaprichchhat samahitah
100.4
क्व नु ते ऽभूत् पिता तात यदरण्यं त्वमागतः ।
न हि त्वं जीवतस्तस्य वनमागन्तुमर्हसि ॥ २.१००.४॥
Kva nu te bhut pita tata yadaranyam tvamagatah
Na hi tvam jivatastasya vanamagantumarhasi
100.5
चिरस्य बत पश्यामि दूराद्भरतमागतम् ।
दुष्प्रतीकमरण्ये ऽस्मिन् किं तात वनमागतः ॥ २.१००.५॥
Chirasya bata pashyami duradbharatamagatam
Dushpratikamaranye smin kim tata vanamagatah
100.6
कच्चिद्धारयते तात राजा यत्त्वमिहागतः ।
कच्चिन्न दीनः सहसा राजा लोकान्तरं गतः ॥ २.१००.६॥
Kachchiddharayate tata raja yattvamihagatah
Kachchinna dinah sahasa raja lokantaram gatah
100.7
कच्चित् सौम्य न ते राज्यं भ्रष्टं बालस्य शाश्वतम् ॥ २.१००.७॥
Kachchit saumya na te rajyam bhrashtam balasya shashvatam
100.8
कच्चिच्छुश्रूषसे तात पितरं सत्यविक्रमम् ॥ २.१००.८॥
Kachchichchhushrushase tata pitaram satyavikramam
100.9
कच्चिद्दशरथो राजा कुशली सत्यसङ्गरः ।
राजसूयाश्वमेधानामाहर्त्ता धर्मनिश्चयः ॥ २.१००.९॥
Kachchiddasharatho raja kushali satyasangarah
Rajasuyashvamedhanamahartta dharmanishchayah
100.10
स कच्चिद् ब्राह्मणो विद्वान् धर्मनित्यो महाद्युतिः ।
इक्ष्वाकूणामुपाध्यायो यथावत्तात पूज्यते ॥ २.१००.१०॥
Sa kachchid brahmano vidvan dharmanityo mahadyutih
Ikshvakunamupadhyayo yathavattata pujyate
100.11
सा तात कच्चित्कौसल्या सुमित्रा च प्रजावती ।
सुखिनी कच्चिदार्य्या च देवी नन्दति कैकयी ॥ २.१००.११॥
Sa tata kachchitkausalya sumitra cha prajavati
Sukhini kachchidaryya cha devi nandati kaikayi
100.12
कच्चिद्विनयसम्पन्नः कुलपुत्रो बहुश्रुतः ।
अनसूयुरनुद्रष्टा सत्कृतस्ते पुरोहितः ॥ २.१००.१२॥
Kachchidvinayasampannah kulaputro bahushrutah
Anasuyuranudrashta satkritaste purohitah
100.13
कच्चिदग्निषु ते युक्तो विधिज्ञो मतिमानृजुः ।
हुतं च होष्यमाणं च काले वेदयते सदा ॥ २.१००.१३॥
Kachchidagnishu te yukto vidhigyo matimanrijuh
Hutam cha hoshyamanam cha kale vedayate sada
100.14
कच्चिद्देवान् पितऽन् मातऽर्गुरून् पितृसमानपि ।
वृद्धांश्च तत वैद्यांश्च ब्राह्मणांश्चाभिमन्यसे ॥ २.१००.१४॥
Kachchiddevan pitan matargurun pitrisamanapi
Vriddhanshcha tata vaidyanshcha brahmananshchabhimanyase
100.15
इष्वस्त्रवरसम्पन्नमर्थशास्त्रविशारदम् ।
सुधन्वानमुपाध्यायं कच्चित्त्वं तात मन्यसे ॥ २.१००.१५॥
Ishvastravarasampannamarthashastravisharadam
Sudhanvanamupadhyayam kachchittvam tata manyase
100.16
कच्चिदात्मसमाः शूराः श्रुतवन्तो जितेन्द्रियाः ।
कुलीनाश्चेङ्गितज्ञाश्च कृतास्ते तात मन्त्रिणः ॥ २.१००.१६॥
Kachchidatmasamah shurah shrutavanto jitendriyah
Kulinashchengitagyashcha kritaste tata mantrinah
100.17
मन्त्रो विजयमूलं हि राज्ञां भवति राघव ।
सुसंवृतो मन्त्रधरैरमात्यैः शास्त्रकोविदैः ॥ २.१००.१७॥
Mantro vijayamulam hi ragyam bhavati raghava
Susanvrito mantradharairamatyaih shastrakovidaih
100.18
कच्चिन्निद्रावशं नैषीः कच्चित्काले प्रबुध्यसे ।
कच्चिच्चापररात्रेषु चिन्तयस्यर्थनैपुणम् ॥ २.१००.१८॥
Kachchinnidravasham naishih kachchitkale prabudhyase
Kachchichchapararatreshu chintayasyarthanaipunam
100.19
कच्चिन्मन्त्रयसे नैकः कच्चिन्न बहुभिः सह ।
कच्चित्ते मन्त्रितो मन्त्रो राष्ट्रं न परिधावति ॥ २.१००.१९॥
Kachchinmantrayase naikah kachchinna bahubhih saha
Kachchitte mantrito mantro rashtram na paridhavati
100.20
कच्चिदर्थं विनिश्चित्य लघुमूलं महोदयम् ।
क्षिप्रमारभसे कर्त्तुं न दीर्घयसि राघव ॥ २.१००.२०॥
Kachchidartham vinishchitya laghumulam mahodayam
Kshipramarabhase karttum na dirghayasi raghava
100.21
कच्चित्ते सुकृतान्येव कृतरूपाणि वा पुनः ।
विदुस्ते सर्वकार्याणि न कर्त्तव्यानि पार्थिवाः ॥ २.१००.२१॥
Kachchitte sukritanyeva kritarupani va punah
Viduste sarvakaryani na karttavyani parthivah
100.22
कच्चिन्न तर्कैर्युक्त्या वा ये चाप्यपरिकीर्तिताः ।
त्वया वा वा ऽमात्यैर्बुध्यते तात मन्त्रितम् ॥ २.१००.२२॥
Kachchinna tarkairyuktya va ye chapyaparikirtitah
Tvaya va va matyairbudhyate tata mantritam
100.23
कच्चित् सहस्रान् मूर्खाणामेकमिच्छसि पण्डितम् ।
पण्डितो ह्यर्थकृच्छ्रेषु कुर्य्यान्निःश्रेयसं महत् ॥ २.१००.२३॥
Kachchit sahasran murkhanamekamichchhasi panditam
Pandito hyarthakrichchhreshu kuryyannihshreyasam mahat
100.24
सहस्राण्यपि मूर्खाणां यद्युपास्ते महीपतिः ।
अथवाप्ययुतान्येव नास्ति तेषु सहायता ॥ २.१००.२४॥
Sahasranyapi murkhanam yadyupaste mahipatih
Athavapyayutanyeva nasti teshu sahayata
100.25
एकोप्यमात्यो मेधावी शूरो दक्षो विचक्षणः ।
राजानं राजमात्रं वा प्रापयेन्महतीं श्रियम् ॥ २.१००.२५॥
Ekopyamatyo medhavi shuro daksho vichakshanah
Rajanam rajamatram va prapayenmahatim shriyam
100.26
कच्चिन्मुख्या महत्स्वेव मध्यमेषु च मध्यमाः ।
जघन्यास्तु जघन्येषु भृत्याः कर्मसु योजिताः ॥ २.१००.२६॥
Kachchinmukhya mahatsveva madhyameshu cha madhyamah
Jaghanyastu jaghanyeshu bhrityah karmasu yojitah
100.27
अमात्यानुपधातीतान् पितृपैतामहाञ्छुचीन् ।
श्रेष्ठान् श्रेष्ठेषु कच्चित्त्वं नियोजयसि कर्मसु ॥ २.१००.२७॥
Amatyanupadhatitan pitripaitamahanchhuchin
Shreshthan shreshtheshu kachchittvam niyojayasi karmasu
100.28
कच्चिन्नोग्रेण दण्डेन भृशमुद्वेजितप्रजम् ।
राष्ट्रं तवानुजानन्ति मन्त्रिणः कैकयीसुत ॥ २.१००.२८॥
Kachchinnogrena dandena bhrishamudvejitaprajam
Rashtram tavanujananti mantrinah kaikayisuta
100.29
कच्चित्त्वां नावजानन्ति याजकाः पतितं यथा ।
उग्रप्रतिग्रहीतारं कामयानमिव स्त्रियः ॥ २.१००.२९॥
Kachchittvam navajananti yajakah patitam yatha
Ugrapratigrahitaram kamayanamiva striyah
100.30
उपायकुशलं वैद्यं भृत्यसन्दूषणे रतम् ।
शूरमैश्वर्यकामं च यो न हन्ति स वध्यते ॥ २.१००.३०॥
Upayakushalam vaidyam bhrityasandushane ratam
Shuramaishvaryakamam cha yo na hanti sa vadhyate
100.31
कच्चिद्धृष्टश्च शूरश्च मतिमान् धृतिमाञ्छुचिः ।
कुलीनश्चानुरक्तश्च दक्षः सेनापतिः कृतः ॥ २.१००.३१॥
Kachchiddhrishtashcha shurashcha matiman dhritimanchhuchih
Kulinashchanuraktashcha dakshah senapatih kritah
100.32
बलवन्तश्च कच्चित्ते मुख्या युद्धविशारदाः ।
दृष्टापदाना विक्रान्तास्त्वया सत्कृत्य मानिताः ॥ २.१००.३२॥
Balavantashcha kachchitte mukhya yuddhavisharadah
Drishtapadana vikrantastvaya satkritya manitah
100.33
कच्चिद्बलस्य भक्तं च वेतनं च यथोचितम् ।
सम्प्राप्तकालं दातव्यं ददासि न विलम्बसे ॥ २.१००.३३॥
Kachchidbalasya bhaktam cha vetanam cha yathochitam
Sampraptakalam datavyam dadasi na vilambase
100.34
कालातिक्रमणाच्चैव भक्तवेतनयोर्भृताः ।
भर्त्तुः कुप्यन्ति दुष्यन्ति सो ऽनर्थः सुमहान् स्मृतः ॥ २.१००.३४॥
Kalatikramanachchaiva bhaktavetanayorbhritah
Bharttuh kupyanti dushyanti so narthah sumahan smritah
100.35
कच्चित् सर्वे ऽनुरक्तास्त्वां कुलपुत्राः प्रधानतः ।
कच्चित्प्राणांस्तवार्थेषु सन्त्यजन्ति समाहिताः ॥ २.१००.३५॥
Kachchit sarve nuraktastvam kulaputrah pradhanatah
Kachchitprananstavartheshu santyajanti samahitah
100.36
कच्चिज्जानपदो विद्वान् दक्षिणः प्रतिभानवान् ।
यथोक्तवादी दूतस्ते कृतो भरत पण्डितः ॥ २.१००.३६॥
Kachchijjanapado vidvan dakshinah pratibhanavan
Yathoktavadi dutaste krito bharata panditah
100.37
कच्चिदष्टादशान्येषु स्वपक्षे दश पञ्च च ।
त्रिभिस्त्रिभिरविज्ञातैर्वेत्सि तीर्थानि चारकैः ॥ २.१००.३७॥
Kachchidashtadashanyeshu svapakshe dasha pancha cha
Tribhistribhiravigyatairvetsi tirthani charakaih
100.38
कच्चिद्व्यपास्तानहितान् प्रतियातांश्च सर्वदा ।
दुर्बलाननवज्ञाय वर्त्तसे रिपुसूदन ॥ २.१००.३८॥
Kachchidvyapastanahitan pratiyatanshcha sarvada
Durbalananavagyaya varttase ripusudana
100.39
कच्चिन्न लोकायतिकान् ब्राह्मणांस्तात सेवसे ।
अनर्थकुशला ह्येते बालाः पण्डितमानिनः ॥ २.१००.३९॥
Kachchinna lokayatikan brahmananstata sevase
Anarthakushala hyete balah panditamaninah
100.40
धर्मशास्त्रेषु मुख्येषु विद्यमानेषु दुर्बुधाः ।
बुद्धिमान्वीक्षिकीं प्राप्य निरर्थं प्रवदन्ति ते ॥ २.१००.४०॥
Dharmashastreshu mukhyeshu vidyamaneshu durbudhah
Buddhimanvikshikim prapya nirartham pravadanti te
100.41
वीरैरध्युषितां पूर्वमस्माकं तात पूर्वकैः ।
सत्यनामां दृढद्वारां हस्त्यश्वरथसङ्कुलाम् ॥ २.१००.४१॥
Virairadhyushitam purvamasmakam tata purvakaih
Satyanamam dridhadvaram hastyashvarathasankulam
100.42
ब्राह्मणैः क्षत्ित्रयैर्वैश्यैः स्वकर्मनिरतैः सदा ।
जितेन्द्रियैर्महोत्साहैर्वृतामार्यैः सहस्रशः ॥ २.१००.४२॥
Brahmanaih kshatitrayairvaishyaih svakarmanirataih sada
Jitendriyairmahotsahairvritamaryaih sahasrashah
100.43
प्रासादैर्विविधाकारैर्वृतां वैद्यजनाकुलाम् ।
कच्चित्सुमुदितां स्फीतामयोध्यां परिरक्षसि ॥ २.१००.४३॥
Prasadairvividhakarairvritam vaidyajanakulam
Kachchitsumuditam sphitamayodhyam parirakshasi
100.44
कच्चिच्चित्यशतैर्जुष्टः सुनिविष्टजनाकुलः ।
देवस्थानैः प्रपाभिश्च तटाकैश्चोपशोभितः ॥ २.१००.४४॥
Kachchichchityashatairjushtah sunivishtajanakulah
Devasthanaih prapabhishcha tatakaishchopashobhitah
100.45
प्रहृष्टनरनारीकः समाजोत्सवशोभितः ।
सुकृष्टसीमा पशुमान् हिंसाभिः परिवर्जितः ॥ २.१००.४५॥
Prahrishtanaranarikah samajotsavashobhitah
Sukrishtasima pashuman hinsabhih parivarjitah
100.46
अदेवमातृको रम्यः श्वापदैः परिवर्जितः ।
परित्यक्तो भयैः सर्वैः खनिभिश्चोपशोभितः ॥ २.१००.४६॥
Adevamatriko ramyah shvapadaih parivarjitah
Parityakto bhayaih sarvaih khanibhishchopashobhitah
100.47
विवर्जितो नरैः पापैर्मम पूर्वैः सुरक्षितः ।
कच्चिज्जनपदः स्फीतः सुखं वसति राघव ॥ २.१००.४७॥
Vivarjito naraih papairmama purvaih surakshitah
Kachchijjanapadah sphitah sukham vasati raghava
100.48
कच्चित्ते दयिताः सर्वे कृषिगोरक्षजीविनः ।
वार्त्तायां संश्रितस्तात लोको हि सुखमेधते ॥ २.१००.४८॥
Kachchitte dayitah sarve krishigorakshajivinah
Varttayam sanshritastata loko hi sukhamedhate
100.49
तेषां गुप्तिपरीहारैः कच्चित्ते भरणं कृतम् ।
रक्ष्या हि राज्ञा धर्मेण सर्वे विषयवासिनः ॥ २.१००.४९॥
Tesham guptipariharaih kachchitte bharanam kritam
Rakshya hi ragya dharmena sarve vishayavasinah
100.50
कच्चित् स्त्रियः सान्त्वयसि कच्चित्ताश्च सुरक्षिताः ।
कच्चिन्न श्रद्दधास्यासां कच्चिद् गुह्यं न भाषसे ॥ २.१००.५०॥
Kachchit striyah santvayasi kachchittashcha surakshitah
Kachchinna shraddadhasyasam kachchid guhyam na bhashase
100.51
कच्चिन्नागवनं गुप्तं कच्चित्ते सन्ति धेनुकाः ।
कच्चिन्न गणिकाश्वानां कुञ्जराणां च तृप्यसि ॥ २.१००.५१॥
Kachchinnagavanam guptam kachchitte santi dhenukah
Kachchinna ganikashvanam kunjaranam cha tripyasi
100.52
कच्चिद्दर्शयसे नित्यं मनुष्याणां विभूषितम् ।
उत्थायोत्थाय पूर्वाह्णे राजपुत्र महापथे ॥ २.१००.५२॥
Kachchiddarshayase nityam manushyanam vibhushitam
Utthayotthaya purvahne rajaputra mahapathe
100.53
कच्चिन्न सर्वे कर्मान्ताः प्रत्यक्षास्ते ऽविशङ्कया ।
सर्वे वा पुनरुत्सृष्टा मध्यमेवात्र कारणम् ॥ २.१००.५३॥
Kachchinna sarve karmantah pratyakshaste vishankaya
Sarve va punarutsrishta madhyamevatra karanam
100.54
कच्चित् सर्वाणि दुर्गाणि धनधान्यायुधोदकैः ।
यन्त्रैश्च परिपूर्णानि तथा शिल्पिधनुर्द्धरै ॥ २.१००.५४॥
Kachchit sarvani durgani dhanadhanyayudhodakaih
Yantraishcha paripurnani tatha shilpidhanurddharai
100.55
आयस्ते विपुलः कच्चित् कच्चिदल्पतरो व्ययः ।
अपात्रेषु न ते कच्चित्कोशो गच्छति राघव ॥ २.१००.५५॥
Ayaste vipulah kachchit kachchidalpataro vyayah
Apatreshu na te kachchitkosho gachchhati raghava
100.56
देवतार्थे च पित्रर्थे ब्राह्मणाभ्यागतेषु च ।
योधेषु मित्रवर्गेषु कच्चिद्गच्छति ते व्ययः ॥ २.१००.५६॥
Devatarthe cha pitrarthe brahmanabhyagateshu cha
Yodheshu mitravargeshu kachchidgachchhati te vyayah
100.57
कच्चिदार्य्यो विशुद्धात्मा ऽ ऽक्षारितश्चोरकर्मणा ।
अपृष्टः शास्त्रकुशलैर्न लोभाद्वध्यते शुचिः ॥ २.१००.५७॥
Kachchidaryyo vishuddhatma ksharitashchorakarmana
Aprishtah shastrakushalairna lobhadvadhyate shuchih
100.58
गृहीतश्चैव पृष्टश्च काले दृष्टः सकारणः ।
कच्चिन्न मुच्यते चोरो धनलोभान्नरर्षभ ॥ २.१००.५८॥
Grihitashchaiva prishtashcha kale drishtah sakaranah
Kachchinna muchyate choro dhanalobhannararshabha
100.59
व्यसने कच्चिदाढ्यस्य दुर्गतस्य च राघव ।
अर्थं विरागाः पश्यन्ति तवामात्या बहुश्रुताः ॥ २.१००.५९॥
Vyasane kachchidadhyasya durgatasya cha raghava
Artham viragah pashyanti tavamatya bahushrutah
100.60
यानि मिथ्याभिशस्तानां पतन्त्यस्राणि राघव ।
तानि पुत्रपशून् घ्नन्ति प्रीत्यर्थमनुशासतः ॥ २.१००.६०॥
Yani mithyabhishastanam patantyasrani raghava
Tani putrapashun ghnanti prityarthamanushasatah
100.61
कच्चिद् वृद्धांश्च बालांश्च वैद्यमुख्यांश्च राघव ।
दानेन मनसा वाचा त्रिभिरेतैर्बुभूषसे ॥ २.१००.६१॥
Kachchid vriddhanshcha balanshcha vaidyamukhyanshcha raghava
Danena manasa vacha tribhiretairbubhushase
100.62
कच्चिद्गुरूंश्च वृद्धांश्च तापसान् देवतातिथीन् ।
चैत्यांश्च सर्वान् सिद्धार्थान् ब्राह्मणांश्च नमस्यसि ॥ २.१००.६२॥
Kachchidgurunshcha vriddhanshcha tapasan devatatithin
Chaityanshcha sarvan siddharthan brahmananshcha namasyasi
100.63
कच्चिदर्थेन वा धर्ममर्थं धर्मेण वा पुनः ।
उभौ वा प्रीतिलोभेन कामेन च न बाधसे ॥ २.१००.६३॥
Kachchidarthena va dharmamartham dharmena va punah
Ubhau va pritilobhena kamena cha na badhase
100.64
कच्चिदर्थं च धर्मं च कामं च जयतां वर ।
विभज्य काले कालज्ञ सर्वान् वरद सेवसे ॥ २.१००.६४॥
Kachchidartham cha dharmam cha kamam cha jayatam vara
Vibhajya kale kalagya sarvan varada sevase
100.65
कच्चित्ते ब्राह्मणाः शर्म सर्वशास्त्रार्थकोविदाः ।
आशंसन्ते महाप्राज्ञ पौरजानपदैः सह ॥ २.१००.६५॥
Kachchitte brahmanah sharma sarvashastrarthakovidah
Ashansante mahapragya paurajanapadaih saha
100.66
नास्तिक्यमनृतं क्रोधं प्रमादं दीर्घसूत्रताम् ।
अदर्शनं ज्ञानवतामालस्यं पञ्चवृत्तिताम् ॥ २.१००.६६॥
Nastikyamanritam krodham pramadam dirghasutratam
Adarshanam gyanavatamalasyam panchavrittitam
100.67
एकचिन्तनमर्थानामनर्थज्ञैश्च मन्त्रणम् ।
निश्चितानामनारम्भं मन्त्रस्यापरिरक्षणम् ॥ २.१००.६७॥
Ekachintanamarthanamanarthagyaishcha mantranam
Nishchitanamanarambham mantrasyaparirakshanam
100.68
मङ्गलस्याप्रयोगं च प्रत्युत्थानं च सर्वतः ।
कच्चित्त्वं वर्जयस्येतान् राजदोषांश्चतुर्दश ॥ २.१००.६८॥
Mangalasyaprayogam cha pratyutthanam cha sarvatah
Kachchittvam varjayasyetan rajadoshanshchaturdasha
100.69
दश पञ्च चतुर्वर्गान् सप्तवर्गं च तत्त्वतः ।
अष्टवर्गं त्रिवर्गं च विद्यास्तिस्रश्च राघव ॥ २.१००.६९॥
Dasha pancha chaturvargan saptavargam cha tattvatah
Ashtavargam trivargam cha vidyastisrashcha raghava
100.70
इन्द्रियाणां जयं बुद्ध्वा षाङ्गुण्यं दैवमानुषम् ।
कृत्यं विंशतिवर्गञ्च तथा प्रकृतिमण्डलम् ॥ २.१००.७०॥
Indriyanam jayam buddhva shangunyam daivamanusham
Krityam vinshativargancha tatha prakritimandalam
100.71
यात्रादण्डविधानञ्च द्वियोनी सन्धिविग्रहौ ।
कच्चिदेतान् महाप्राज्ञ यथावदनुमन्यसे ॥ २.१००.७१॥
Yatradandavidhanancha dviyoni sandhivigrahau
Kachchidetan mahapragya yathavadanumanyase
100.72
मन्त्रिभिस्त्वं यथोद्दिष्टैश्चतुर्भिस्त्रिभिरेव वा ।
कच्चित् समस्तैर्व्यस्तैश्च मन्त्र मन्त्रयसे मिथः ॥ २.१००.७२॥
Mantribhistvam yathoddishtaishchaturbhistribhireva va
Kachchit samastairvyastaishcha mantra mantrayase mithah
100.73
कच्चित्ते सफला वेदाः कच्चित्ते सफलाः क्रियाः ।
कच्चित्ते सफला दाराः कच्चित्ते सफलं श्रुतम् ॥ २.१००.७३॥
Kachchitte saphala vedah kachchitte saphalah kriyah
Kachchitte saphala darah kachchitte saphalam shrutam
100.74
कच्चिदेषैव ते बुद्धिर्यथोक्ता मम राघव ।
आयुष्या च यशस्या च धर्मकामार्थसंहिता ॥ २.१००.७४॥
Kachchideshaiva te buddhiryathokta mama raghava
Ayushya cha yashasya cha dharmakamarthasanhita
100.75
यां वृत्तिं वर्त्तते तातो यां च नः प्रपितामहाः ।
तां वृत्तिं वर्त्तसे कच्चिद्या च सत्पथगा शुभा ॥ २.१००.७५॥
Yam vrittim varttate tato yam cha nah prapitamahah
Tam vrittim varttase kachchidya cha satpathaga shubha
100.76
कच्चित् स्वादु कृतं भोज्यमेको नाश्नासि राघव ।
कच्चिदाशंसमानेभ्यो मित्रेभ्यः सम्प्रयच्छसि ॥ २.१००.७६॥
Kachchit svadu kritam bhojyameko nashnasi raghava
Kachchidashansamanebhyo mitrebhyah samprayachchhasi
100.77
राजा तु धर्मेण हि पालयित्वा महामतिर्दण्डधरः प्रजानाम् ।
अवाप्य कृत्स्नां वसुधां यथावदितश्च्युतः स्वर्गमुपैति विद्वान् ॥ २.१००.७७ ॥
Raja tu dharmena hi palayitva mahamatirdandadharah prajanam
Avapya kritsnam vasudham yathavaditashchyutah svargamupaiti vidvan