UtshovSarga 8
8.1
तस्य च एवम् प्रभावस्य धर्मज्ञस्य महात्मनः ।
सुतार्थम् तप्य मानस्य न असीत् वंशकरः सुतः ॥१-८-१॥
Tasya cha evam prabhavasya dharmagyasya mahatmanah
Sutartham tapya manasya na asit vanshakarah sutah
8.2
चिन्तयानस्य तस्य एवम् बुद्धिः आसीन् महात्मनः ।
सुतार्थम् वाजिमेधेन किम् अर्थम् न यजामि अहम् ॥१-८-२॥
Chintayanasya tasya evam buddhih asin mahatmanah
Sutartham vajimedhena kim artham na yajami aham
8.3
स निश्चिताम् मतिम् कृत्वा यष्टव्यम् इति बुद्धिमान् ।
मंत्रिभिः सह धर्मात्मा सर्वैः अपि कृत आत्मभिः ॥१-८-३॥
Sa nishchitam matim kritva yashtavyam iti buddhiman
Mantribhih saha dharmatma sarvaih api krita atmabhih
8.4
ततोऽब्रवीत् महातेजाः सुमंत्रम् मंत्रि सत्तमम् ।
शीघ्रम् आनय मे सर्वान् गुरून् तान् स पुरोहितान् ॥१-८-४॥
Tatobravit mahatejah sumantram mantri sattamam
Shighram anaya me sarvan gurun tan sa purohitan
8.5
ततः सुमंत्रः त्वरितम् गत्वा त्वरित विक्रमः ।
सम् आनयत् स तान् सर्वान् समस्तान् वेद पारगान् ॥१-८-५॥
Tatah sumantrah tvaritam gatva tvarita vikramah
Sam anayat sa tan sarvan samastan veda paragan
8.6
सुयज्ञम् वामदेवम् च जाबालिम् अथ काश्यपम् ।
पुरोहितम् वशिष्ठम् च ये च अपि अन्ये द्विजोत्तमाः ॥१-८-६॥
Suyagyam vamadevam cha jabalim atha kashyapam
Purohitam vashishtham cha ye cha api anye dvijottamah
8.7
तान् पूजयित्वा धर्मात्मा राजा दशरथः तदा ।
इदम् धर्म अर्थ सहितम् श्लक्ष्णम् वचनम् अब्रवीत् ॥१-८-७॥
Tan pujayitva dharmatma raja dasharathah tada
Idam dharma artha sahitam shlakshnam vachanam abravit
8.8
मम लालस्य मानस्य सुतार्थम् नास्ति वै सुखम् ।
तदर्थम् हयमेधेन यक्ष्ह्यामि इति मतिर् मम ॥१-८-८॥
Mama lalasya manasya sutartham nasti vai sukham
Tadartham hayamedhena yakshhyami iti matir mama
8.9
तत् अहम् यष्टुम् इच्छमि शास्त्र दृष्टेन कर्मणा ।
कथम् प्राप्स्यामि अहम् कामम् बुद्धिः अत्र विचिन्त्यताम् ॥१-८-९॥
Tat aham yashtum ichchhami shastra drishtena karmana
Katham prapsyami aham kamam buddhih atra vichintyatam
8.10
ततः साधु इति तद्वाक्यम् ब्राह्मणाः प्रत्यपूजयन् ।
वशिष्ठ प्रमुखाः सर्वे पार्थिवस्य मुखेरितम् ॥१-८-१०॥
Tatah sadhu iti tadvakyam brahmanah pratyapujayan
Vashishtha pramukhah sarve parthivasya mukheritam
8.11
ऊचुः च परम प्रीताः सर्वे दशरथम् वचः ।
संभाराः संभ्रियंताम् ते तुरगः च विमुच्यताम् ॥१-८-११॥
Uchuh cha parama pritah sarve dasharatham vachah
Sambharah sambhriyantam te turagah cha vimuchyatam
8.12
सरय्वाः च उत्तरे तीरे यज्ञ भूमिर् विधीयताम् ।
सर्वथा प्राप्स्यसे पुत्रान् अभिप्रेतान् च पार्थिव ॥१-८-१२॥
Sarayvah cha uttare tire yagya bhumir vidhiyatam
Sarvatha prapsyase putran abhipretan cha parthiva
8.13
यस्य ते धर्मिकी बुद्धिः इयम् पुत्रार्थम् आगता ।
ततः तुष्टोऽभवत् राजा श्रुत्वा तद् द्विज भाषितम् ॥१-८-१३॥
Yasya te dharmiki buddhih iyam putrartham agata
Tatah tushtobhavat raja shrutva tad dvija bhashitam
8.14
अमात्यान् अब्रवीत् राजा हर्ष पर्याकुल लोचन ।
संभाराः संभ्रियंताम् मे गुरूणाम् वचनात् इह ॥१-८-१४॥
Amatyan abravit raja harsha paryakula lochana
Sambharah sambhriyantam me gurunam vachanat iha
8.15
समर्थ अधिष्ठितः च अश्वः सः उपाध्यायो विमुच्यताम् ।
सरय्वाः च उत्तरे तीरे यज्ञ भूमिर् विधीयताम् ॥१-८-१५॥
Samartha adhishthitah cha ashvah sah upadhyayo vimuchyatam
Sarayvah cha uttare tire yagya bhumir vidhiyatam
8.16
शान्तयः च अपि वर्धन्ताम् यथा कल्पम् यथा विधि ।
शक्यः प्राप्तुम् अयम् यज्ञः सर्वेण अपि महीक्षिता ॥१-८-१६॥
Shantayah cha api vardhantam yatha kalpam yatha vidhi
Shakyah praptum ayam yagyah sarvena api mahikshita
8.17
न अपराथो भवेत् कष्टो यदि अस्मिन् क्रतु सत्तमे ।
च्छिद्रम् हि मृगयन्ते स्म विद्वांसो ब्रह्म राक्षसाः ॥१-८-१७॥
Na aparatho bhavet kashto yadi asmin kratu sattame
Chchhidram hi mrigayante sma vidvanso brahma rakshasah
8.18
विधि हीनस्य यज्ञस्य सद्यः कर्ता विनश्यति ।
तद्यथा विधि पूर्वम् मे क्रतुरेष समाप्यते ॥१-८-१८॥
Vidhi hinasya yagyasya sadyah karta vinashyati
Tadyatha vidhi purvam me kraturesha samapyate
8.19
तथा विधानम् क्रियताम् समर्थाः साधनेषु इति ।
तथा इति च अब्रुवन् सर्वे मंत्रिणः प्रतिपूजिता ॥१-८-१९॥
Tatha vidhanam kriyatam samarthah sadhaneshu iti
Tatha iti cha abruvan sarve mantrinah pratipujita
8.20
पार्थिवेन्द्रस्य तद् वाक्यम् यथा पूर्वम् निशम्य ते ।
तथा द्विजाः ते धर्मज्ञा वर्थयतो नृपोत्तमम् ॥१-८-२०॥
Parthivendrasya tad vakyam yatha purvam nishamya te
Tatha dvijah te dharmagya varthayato nripottamam
8.21
अनुज्ञाताः ततः सर्वे पुनर् जग्मुर् यथा आगतम् ।
विसर्जयित्वा तान् विप्रान् सचिवान् इदम् अब्रवीत् ॥१-८-२१॥
Anugyatah tatah sarve punar jagmur yatha agatam
Visarjayitva tan vipran sachivan idam abravit
8.22
ऋत्विग्भिः उपसंदिष्टो यथावत् क्रतुर् आप्यताम् ।
इति उक्त्वा नृप शार्दूलः सचिवान् समुपस्थितान् ॥१-८-२२॥
Ritvigbhih upasandishto yathavat kratur apyatam
Iti uktva nripa shardulah sachivan samupasthitan
8.23
विसर्जयित्वा स्वम् वेश्म प्रविवेश महामतिः ।
ततः स गत्वा ताः पत्नीर् नरेन्द्रो हृदयंगमाः ॥१-८-२३॥
Visarjayitva svam veshma pravivesha mahamatih
Tatah sa gatva tah patnir narendro hridayangamah
8.24
उवाच दीक्षाम् विशत यक्षेऽहम् सुत कारणात् ।
तासाम् तेन अति कान्तेन वचनेन सुवर्चसाम् ।मुख पद्मान् अशोभन्त पद्मानीव हिमात्यये ॥१-८-२४॥
Uvacha diksham vishata yaksheham suta karanat
Tasam tena ati kantena vachanena suvarchasam, mukha padman ashobhanta padmaniva himatyaye