UtshovSarga 53
53.1
एवम् उक्ता वसिष्ठेन शबला शत्रु सूदन ।
विदधे कामधुक् कामान् यस्य यस्य ईप्सितम् यथा ॥१-५३-१॥
Evam ukta vasishthena shabala shatru sudana
Vidadhe kamadhuk kaman yasya yasya ipsitam yatha
53.2
इक्षून् मधून् तथा लाजान् मैरेयान् च वर आसवान् ।
पानानि च महाअर्हाणि भक्ष्यान् च उच्च अवचान् तथा ॥१-५३-२॥
Ikshun madhun tatha lajan maireyan cha vara asavan
Panani cha mahaarhani bhakshyan cha uchcha avachan tatha
53.3
उष्ण आढ्यस्य ओदनस्य अपि राशयः पर्वतोपमाः ।
मृष्ट अन्नानि च सूपाः च दधि कुल्याः तथैव च ॥१-५३-३॥
Ushna adhyasya odanasya api rashayah parvatopamah
Mrishta annani cha supah cha dadhi kulyah tathaiva cha
53.4
नाना स्वादु रसानाम् च खाण्डवनाम् - षाडबानाम् - तथैव च ।
भाजनानि -भोजनानि - सुपूर्णानि गौडानि च सहस्रशः ॥१-५३-४॥
Nana svadu rasanam cha khandavanam - shadabanam - tathaiva cha
Bhajanani -bhojanani - supurnani gaudani cha sahasrashah
53.5
सर्वम् आसीत् सुसंतुष्टम् हृष्ट पुष्ट जन आयुतम् ।
विश्वामित्र बलम् राम वसिष्ठेन सुतर्पितम् ॥१-५३-५॥
Sarvam asit susantushtam hrishta pushta jana ayutam
Vishvamitra balam rama vasishthena sutarpitam
53.6
विश्वामित्रो अपि राजर्षिः हृष्ट पुष्टः तदा अभवत् ।
स अन्तः पुर वरो राजा स ब्राह्मण पुरोहितः ॥१-५३-६॥
Vishvamitro api rajarshih hrishta pushtah tada abhavat
Sa antah pura varo raja sa brahmana purohitah
53.7
स अमात्यो मंत्रि सहितः स भृत्यः पूजितः तदा ।
युक्तः परम हर्षेण वसिष्ठम् इदम् अब्रवीत् ॥१-५३-७॥
Sa amatyo mantri sahitah sa bhrityah pujitah tada
Yuktah parama harshena vasishtham idam abravit
53.8
पूजितो अहम् त्वया ब्रह्मन् पूज अर्हेण सुसत्कृतः ।
श्रूयताम् अभिधास्यामि वाक्यम् वाक्य विशारद ॥१-५३-८॥
Pujito aham tvaya brahman puja arhena susatkritah
Shruyatam abhidhasyami vakyam vakya visharada
53.9
गवाम् शत सहस्रेण दीयताम् शबला मम ।
रत्नम् हि भगवन् एतत् रत्न हारी च पार्थिवः ॥१-५३-९॥
Gavam shata sahasrena diyatam shabala mama
Ratnam hi bhagavan etat ratna hari cha parthivah
53.10
तस्मात् मे शबलाम् देहि मम एषा धर्मतो द्विज ।
एवम् उक्तः तु भगवान् वसिष्ठो मुनि सत्तमः ॥१-५३-१०॥
Tasmat me shabalam dehi mama esha dharmato dvija
Evam uktah tu bhagavan vasishtho muni sattamah
53.11
विश्वामित्रेण धर्मात्मा प्रत्युवाच महीपतिम् ।
न अहम् शत सहस्रेण न अपि कोटि शतैः गवाम् ॥१-५३-११॥
Vishvamitrena dharmatma pratyuvacha mahipatim
Na aham shata sahasrena na api koti shataih gavam
53.12
राजन् दास्यामि शबलाम् राशिभी रजतस्य वा ।
न परित्यागम् अर्हा इयम् मत् सकाशात् अरिन्दम ॥१-५३-१२॥
Rajan dasyami shabalam rashibhi rajatasya va
Na parityagam arha iyam mat sakashat arindama
53.13
शाश्वती शबला मह्यम् कीर्तिर् आत्मवतो यथा ।
अस्याम् हव्यम् च कव्यम् च प्राण यात्रा तथैव च ॥१-५३-१३॥
Shashvati shabala mahyam kirtir atmavato yatha
Asyam havyam cha kavyam cha prana yatra tathaiva cha
53.14
आयत्तम् अग्नि होत्रम् च बलिः होमः तथैव च ।
स्वाहा कार वषट् कारौ विद्याः च विविधाः तथा ॥१-५३-१४॥
Ayattam agni hotram cha balih homah tathaiva cha
Svaha kara vashat karau vidyah cha vividhah tatha
53.15
आयत्तम् अत्र राज ऋषे सर्वम् एतन् न संशयः ।
सर्वस्वम् एतत् सत्येन मम तुष्टि करी तथा ॥१-५३-१५॥
Ayattam atra raja rishe sarvam etan na sanshayah
Sarvasvam etat satyena mama tushti kari tatha
53.16
कारणैः बहुभी राजन् न दास्ये शबलाम् तव ।
वसिष्ठेन एवम् उक्तः तु विश्वामित्रो अब्रवीत् तदा ॥१-५३-१६॥
Karanaih bahubhi rajan na dasye shabalam tava
Vasishthena evam uktah tu vishvamitro abravit tada
53.17
संरब्धतरम् अत्यर्थम् वाक्यम् वाक्य विशारदः ।
हैरण्य कक्ष्या ग्रैवेयान् सुवर्ण अंकुश भूषितान् ॥१-५३-१७॥
Sanrabdhataram atyartham vakyam vakya visharadah
Hairanya kakshya graiveyan suvarna ankusha bhushitan
53.18
ददामि कुंजराणाम् ते सहस्राणि चतुर् दश ।
हैरण्यानाम् रथानाम् च श्वेत अश्वानाम् चतुर् युजाम् ॥१-५३-१८॥
Dadami kunjaranam te sahasrani chatur dasha
Hairanyanam rathanam cha shveta ashvanam chatur yujam
53.19
ददामि ते शतानि अष्टौ किन्किणीक विभूषितान् ।
हयानाम् देश जातानाम् कुल जानाम् महौजसाम् ।सहस्रम् एकम् दश च ददामि तव सुव्रत ॥१-५३-१९॥
Dadami te shatani ashtau kinkinika vibhushitan
Hayanam desha jatanam kula janam mahaujasam, sahasram ekam dasha cha dadami tava suvrata
53.20
नाना वर्ण विभक्तानाम् वयःस्थानाम् तथैव च ।
ददामि एकाम् गवाम् कोटिम् शबला दीयताम् मम ॥१-५३-२०॥
Nana varna vibhaktanam vayahsthanam tathaiva cha
Dadami ekam gavam kotim shabala diyatam mama
53.21
यावत् इच्छसि रत्नानि हिरण्यम् वा द्विजोत्तम ।
तावत् ददामि ते सर्वम् दीयताम् शबला मम ॥१-५३-२१॥
Yavat ichchhasi ratnani hiranyam va dvijottama
Tavat dadami te sarvam diyatam shabala mama
53.22
एवम् उक्तः तु भगवान् विश्वामित्रेण धीमता ।
न दास्यामि इति शबलाम् प्राह राजन् कथंचन ॥१-५३-२२॥
Evam uktah tu bhagavan vishvamitrena dhimata
Na dasyami iti shabalam praha rajan kathanchana
53.23
एतदेव हि मे रत्नम् एतदेव हि मे धनम् ।
एतदेव हि सर्वस्वम् एतदेव हि जीवितम् ॥१-५३-२३॥
Etadeva hi me ratnam etadeva hi me dhanam
Etadeva hi sarvasvam etadeva hi jivitam
53.24
दर्शः च पौर्ण मासः च यज्ञाः चैव आप्त दक्षिणाः ।
एतदेव हि मे राजन् विविधाः च क्रियाः तथा ॥१-५३-२४॥
Darshah cha paurna masah cha yagyah chaiva apta dakshinah
Etadeva hi me rajan vividhah cha kriyah tatha
53.25
अतो मूलाः क्रियाः सर्वा मम राजन् न संशयः ।
बहूना किम् प्रलापेन न दास्ये काम दोहिनीम् ॥१-५३-२५॥
Ato mulah kriyah sarva mama rajan na sanshayah
Bahuna kim pralapena na dasye kama dohinim