UtshovSarga 44
44.1
स गत्वा सागरम् राजा गंगया अनुगतस् तदा ।
प्रविवेश तलम् भूमेः यत्र ते भस्मसात् कृताः ॥१-४४-१॥
Sa gatva sagaram raja gangaya anugatas tada
Pravivesha talam bhumeh yatra te bhasmasat kritah
44.2
भस्मनि अथ आप्लुते राम गंगाइआः सलिलेन वै ।
सर्व लोक प्रभुः ब्रह्मा राजानम् इदम् अब्रवीत् ॥१-४४-२॥
Bhasmani atha aplute rama gangaiah salilena vai
Sarva loka prabhuh brahma rajanam idam abravit
44.3
तारिता नरशार्दूल दिवम् याताः च देववत् ।
षष्टिः पुत्र सहस्राणि सगरस्य महात्मनः ॥१-४४-३॥
Tarita narashardula divam yatah cha devavat
Shashtih putra sahasrani sagarasya mahatmanah
44.4
सागरस्य जलम् लोके यावत् स्थास्यति पार्थिव ।
सगरस्य आत्मजाः सर्वे दिवि स्थास्यन्ति देववत् ॥१-४४-४॥
Sagarasya jalam loke yavat sthasyati parthiva
Sagarasya atmajah sarve divi sthasyanti devavat
44.5
इयम् च दुहिता ज्येष्ठा तव गंगा भविष्यति ।
त्वत् कृतेन च नाम्ना अथ लोके स्थास्यति विश्रुता ॥१-४४-५॥
Iyam cha duhita jyeshtha tava ganga bhavishyati
Tvat kritena cha namna atha loke sthasyati vishruta
44.6
गंगा त्रिपथगा नाम दिव्या भागीरथी इति च ।
त्रीन् पथो भावयन्ति इति तस्मत् त्रिपथगा स्मृता ॥१-४४-६॥
Ganga tripathaga nama divya bhagirathi iti cha
Trin patho bhavayanti iti tasmat tripathaga smrita
44.7
पितामहानाम् सर्वेषाम् त्वम् अत्र मनुजाधिप ।
कुरुष्व सलिलम् राजन् प्रतिज्ञाम् अपवर्जय ॥१-४४-७॥
Pitamahanam sarvesham tvam atra manujadhipa
Kurushva salilam rajan pratigyam apavarjaya
44.8
पूर्वकेण हि ते राजन् तेन अतियशसा तदा ।
धर्मिणाम् प्रवरेण अथ न एष प्राप्तो मनोरथः ॥१-४४-८॥
Purvakena hi te rajan tena atiyashasa tada
Dharminam pravarena atha na esha prapto manorathah
44.9
तथैव अंशुमता वत्स लोके अप्रतिम तेजसा ।
गंगाम् प्रार्थयता नेतुम् प्रतिज्ञा न अपवर्जिता ॥१-४४-९॥
Tathaiva anshumata vatsa loke apratima tejasa
Gangam prarthayata netum pratigya na apavarjita
44.10
राजर्षिणा गुणवता महर्षि सम तेजसा ।
मत् तुल्य तपसा चैव क्षत्र धर्म स्थितेन च ॥१-४४-१०॥
Rajarshina gunavata maharshi sama tejasa
Mat tulya tapasa chaiva kshatra dharma sthitena cha
44.11
दिलीपेन महाभाग तव पित्रा अतितेजसा ।
पुनर् न शकिता नेतुम् गंगाम् प्रार्थयत अनघ ॥१-४४-११॥
Dilipena mahabhaga tava pitra atitejasa
Punar na shakita netum gangam prarthayata anagha
44.12
सा त्वया समतिक्रान्ता प्रतिज्ञा पुरुषर्षभ ।
प्राप्तो असि परमम् लोके यशः परम संमतम् ॥१-४४-१२॥
Sa tvaya samatikranta pratigya purusharshabha
Prapto asi paramam loke yashah parama sammatam
44.13
तत् च गंगा अवतरणम् त्वया कृतम् अरिन्दम ।
अनेन च भवान् प्राप्तो धर्मस्य आयतनम् महत् ॥१-४४-१३॥
Tat cha ganga avataranam tvaya kritam arindama
Anena cha bhavan prapto dharmasya ayatanam mahat
44.14
प्लावयस्व त्वम् आत्मानम् नरोत्तम सदा उचिते ।
सलिले पुरुषश्रेष्ठ शुचिः पुण्यफलो भव ॥१-४४-१४॥
Plavayasva tvam atmanam narottama sada uchite
Salile purushashreshtha shuchih punyaphalo bhava
44.15
पितामहानाम् सर्वेषाम् कुरुष्व सलिलक्रियाम् ।
स्वस्ति ते अस्तु गमिष्यामि स्वम् लोकम् गम्यताम् नृप ॥१-४४-१५॥
Pitamahanam sarvesham kurushva salilakriyam
Svasti te astu gamishyami svam lokam gamyatam nripa
44.16
इति एवम् उक्त्वा देवेशः सर्वलोक पितामहः ।
यथा आगतम् तथा अगच्छत् देव लोकम् महायशाः ॥१-४४-१६॥
Iti evam uktva deveshah sarvaloka pitamahah
Yatha agatam tatha agachchhat deva lokam mahayashah
44.17
भगीरथः तु राजर्षिः कृत्वा सलिलम् उत्तमम् ।
यथाक्रमम् यथान्यायम् सागराणाम् महायशाः ॥१-४४-१७॥
Bhagirathah tu rajarshih kritva salilam uttamam
Yathakramam yathanyayam sagaranam mahayashah
44.18
कृतोदकः शुची राजा स्वपुरम् प्रविवेश ह ।
समृद्धार्थो नरश्रेष्ठ स्वराज्यम् प्रशशास ह ॥१-४४-१८॥
Kritodakah shuchi raja svapuram pravivesha ha
Samriddhartho narashreshtha svarajyam prashashasa ha
44.19
प्रमुमोद च लोकः तम् नृपम् आसाद्य राघव ।
नष्टशोकः समृद्धार्थो बभूव विगतज्वरः ॥१-४४-१९॥
Pramumoda cha lokah tam nripam asadya raghava
Nashtashokah samriddhartho babhuva vigatajvarah
44.20
एष ते राम गंगाया विस्तरो अभिहितो मया ।
स्वस्ति प्राप्नुहि भद्रम् ते संध्या कालो अतिवर्तते ॥१-४४-२०॥
Esha te rama gangaya vistaro abhihito maya
Svasti prapnuhi bhadram te sandhya kalo ativartate
44.21
धन्यम् यशस्यम् आयुष्यम् पुत्र्यम् स्वर्ग्यम् अथ अपि च ।
यः श्रावयति विप्रेषु क्षत्रियेषु इतेरेषु च ॥१-४४-२१॥
Dhanyam yashasyam ayushyam putryam svargyam atha api cha
Yah shravayati vipreshu kshatriyeshu itereshu cha
44.22
इदम् आKयनम् आयुश्यम् गंगा अवतरणम् शुभम् ॥१-४४-२२॥
Idam aKyanam ayushyam ganga avataranam shubham
44.23
यः श्रुणोति च काकुत्स्थ सर्वान् कामान् अवाप्नुयात् ।
सर्वे पापाः प्रणश्यन्ति आयुः कीर्तिः च वर्धते ॥१-४४-२३॥
Yah shrunoti cha kakutstha sarvan kaman avapnuyat
Sarve papah pranashyanti ayuh kirtih cha vardhate