UtshovSarga 34
34.1
कृत उद्वाहे गते तस्मिन् ब्रह्मदत्ते च राघव ।
अपुत्रः पुत्र लाभाय पौत्रीम् इष्टिम् अकल्पयत् ॥१-३४-१॥
Krita udvahe gate tasmin brahmadatte cha raghava
Aputrah putra labhaya pautrim ishtim akalpayat
34.2
इष्ट्याम् तु वर्तमानायाम् कुशनाभम् महीपतिम् ।
उवाच परमोदारः कुशो ब्रह्मसुतः तदा ॥१-३४-२॥
Ishtyam tu vartamanayam kushanabham mahipatim
Uvacha paramodarah kusho brahmasutah tada
34.3
पुत्रः ते सदृशः पुत्र भविष्यति सुधार्मिकः ।
गाधिम् प्राप्स्यसि तेन त्वम् कीर्तिम् लोके च शाश्वतीम् ॥१-३४-३॥
Putrah te sadrishah putra bhavishyati sudharmikah
Gadhim prapsyasi tena tvam kirtim loke cha shashvatim
34.4
एवम् उक्त्वा कुशो राम कुशनाभम् महीपतिम् ।
जगाम आकाशम् आविश्य ब्रह्म लोकम् सनातनम् ॥१-३४-४॥
Evam uktva kusho rama kushanabham mahipatim
Jagama akasham avishya brahma lokam sanatanam
34.5
कस्यचित् तु अथ कालस्य कुशनाभस्य धीमतः ।
जज्ञे परम धर्मिष्ठो गाधिः इति एव नामतः ॥१-३४-५॥
Kasyachit tu atha kalasya kushanabhasya dhimatah
Jagye parama dharmishtho gadhih iti eva namatah
34.6
स पिता मम काकुत्स्थ गाधिः परम धार्मिकः ।
कुश वंश प्रसूतो अस्मि कौशिको रघुनंदन ॥१-३४-६॥
Sa pita mama kakutstha gadhih parama dharmikah
Kusha vansha prasuto asmi kaushiko raghunandana
34.7
पूर्वजा भगिनी च अपि मम राघव सुव्रता ।
नाम्ना सत्यवती नाम ऋचीके प्रतिपादिता ॥१-३४-७॥
Purvaja bhagini cha api mama raghava suvrata
Namna satyavati nama richike pratipadita
34.8
सशरीरा गता स्वर्गम् भर्तारम् अनुवर्तिनी ।
कौशिकी परमोदारा सा प्रवृत्ता महानदी ॥१-३४-८॥
Sasharira gata svargam bhartaram anuvartini
Kaushiki paramodara sa pravritta mahanadi
34.9
दिव्या पुण्य उदका रम्या हिमवंतम् उपाश्रिता ।
लोकस्य हितकार्य अर्थम् प्रवृत्ता भगिनी मम ॥१-३४-९॥
Divya punya udaka ramya himavantam upashrita
Lokasya hitakarya artham pravritta bhagini mama
34.10
ततो अहम् हिमवत् पार्श्वे वसामि नियतः सुखम् ।
भगिन्याम् स्नेह संयुक्तः कौशिक्या रघुनंदन ॥१-३४-१०॥
Tato aham himavat parshve vasami niyatah sukham
Bhaginyam sneha sanyuktah kaushikya raghunandana
34.11
सा तु सत्यवती पुण्या सत्ये धर्मे प्रतिष्ठिता ।
पतिव्रता महाभागा कौशिकी सरिताम् वरा ॥१-३४-११॥
Sa tu satyavati punya satye dharme pratishthita
Pativrata mahabhaga kaushiki saritam vara
34.12
अहम् हि नियमात् राम हित्वा ताम् समुपागतः ।
सिद्ध आश्रमम् अनुप्राप्तः सिद्धो अस्मि तव तेजसा ॥१-३४-१२॥
Aham hi niyamat rama hitva tam samupagatah
Siddha ashramam anupraptah siddho asmi tava tejasa
34.13
एषा राम मम उत्पत्तिः स्वस्य वंशस्य कीर्तिता ।
देशस्य च महाबाहो यन् माम् त्वम् परिपृच्छसि ॥१-३४-१३॥
Esha rama mama utpattih svasya vanshasya kirtita
Deshasya cha mahabaho yan mam tvam pariprichchhasi
34.14
गतो अर्ध रात्रः काकुत्स्थ कथाः कथयतो मम ।
निद्राम् अभ्येहि भद्रम् ते मा भूत् विघ्नो अध्वनि इह नः ॥१-३४-१४॥
Gato ardha ratrah kakutstha kathah kathayato mama
Nidram abhyehi bhadram te ma bhut vighno adhvani iha nah
34.15
निष्पन्दाः तरवः सर्वे निलीना मृग पक्षिणः ।
नैशेन तमसा व्याप्ता दिशः च रघुनंदन ॥१-३४-१५॥
Nishpandah taravah sarve nilina mriga pakshinah
Naishena tamasa vyapta dishah cha raghunandana
34.16
शनैः विसृज्यते संध्या नभो नेत्रैः इव आवृतम् ।
नक्षत्र तारा गहनम् ज्योतिर्भिः अवभासते ॥१-३४-१६॥
Shanaih visrijyate sandhya nabho netraih iva avritam
Nakshatra tara gahanam jyotirbhih avabhasate
34.17
उत्तिष्ठते च शीतांशुः शशी लोक तमो नुदः ।
ह्लादयन् प्राणिनाम् लोके मनांसि प्रभया स्वया ॥१-३४-१७॥
Uttishthate cha shitanshuh shashi loka tamo nudah
Hladayan praninam loke manansi prabhaya svaya
34.18
नैशानि सर्व भूतानि प्रचरंति ततः ततः ।
यक्ष राक्षस संघाः च रौद्राः च पिशित अशनाः ॥१-३४-१८॥
Naishani sarva bhutani pracharanti tatah tatah
Yaksha rakshasa sanghah cha raudrah cha pishita ashanah
34.19
एवम् उक्त्वा महातेजा विरराम महामुनिः ।
साधु साधु इति ते सर्वे मुनयो हि अभ्यपूजयन् ॥१-३४-१९॥
Evam uktva mahateja virarama mahamunih
Sadhu sadhu iti te sarve munayo hi abhyapujayan
34.20
कुशिकनाम् अयम् वंशो महान् धर्मपरः सदा ।
ब्रह्म उपमा महात्मनः कुशवंश्या नरोत्तम ॥१-३४-२०॥
Kushikanam ayam vansho mahan dharmaparah sada
Brahma upama mahatmanah kushavanshya narottama
34.21
विशेषेण भवान् एव विश्वामित्र महायशः ।
कौशिकी सरिताम् श्रेष्ठः कुल उद्योतकरी तव ॥१-३४-२१॥
Visheshena bhavan eva vishvamitra mahayashah
Kaushiki saritam shreshthah kula udyotakari tava
34.22
मुदितैः मुनि शार्दूलैः प्रशस्तः कुशिक आत्मजः ।
निद्राम् उपागमत् श्रीमान् अस्तम् गत इव अंशुमान् ॥१-३४-२२॥
Muditaih muni shardulaih prashastah kushika atmajah
Nidram upagamat shriman astam gata iva anshuman
34.23
रामो अपि सह सौमित्रिः किंचित् आगत विस्मयः ।
प्रशस्य मुनि शार्दूलम् निद्राम् समुपसेवते ॥१-३४-२३॥
Ramo api saha saumitrih kinchit agata vismayah
Prashasya muni shardulam nidram samupasevate