UtshovSarga 35
35.1
उपास्य रात्रि शेषम् तु शोणा कूले महर्षिभिः ।
निशायाम् सुप्रभातायाम् विश्वामित्रो अभ्यभाषत ॥१-३५-१॥
Upasya ratri shesham tu shona kule maharshibhih
Nishayam suprabhatayam vishvamitro abhyabhashata
35.2
सुप्रभाता निशा राम पूर्वा संध्या प्रवर्तते ।
उत्तिष्ठ उत्तिष्ठ भद्रम् ते गमनाय अभिरोचय ॥१-३५-२॥
Suprabhata nisha rama purva sandhya pravartate
Uttishtha uttishtha bhadram te gamanaya abhirochaya
35.3
तत् श्रुत्वा वचनम् तस्य कृत्वा पौर्व आह्णिक क्रियः ।
गमनम् रोचयामास वाक्यम् च इदम् उवाच ह ॥१-३५-३॥
Tat shrutva vachanam tasya kritva paurva ahnika kriyah
Gamanam rochayamasa vakyam cha idam uvacha ha
35.4
अयम् शोणः शुभ जलो गाधः पुलिन मण्डितः ।
कतरेण पथा ब्रह्मन् संतरिष्यामहे वयम् ॥१-३५-४॥
Ayam shonah shubha jalo gadhah pulina manditah
Katarena patha brahman santarishyamahe vayam
35.5
एवम् उक्तः तु रामेण विश्वामित्रो अब्रवीत् इदम् ।
एष पंथा मया उद्दिष्टो येन यान्ति महर्षयः ॥१-३५-५॥
Evam uktah tu ramena vishvamitro abravit idam
Esha pantha maya uddishto yena yanti maharshayah
35.6
एवम् उक्त्वा महर्षयो विश्वमित्रेण धीमता ।
पश्यन्तः ते प्रयाता वै वनानि विविधानि च ॥१-३५-६॥
Evam uktva maharshayo vishvamitrena dhimata
Pashyantah te prayata vai vanani vividhani cha
35.7
ते गत्वा दूरम् अध्वानम् गते अर्ध दिवसे तदा ।
जाह्नवीम् सरिताम् श्रेष्ठाम् ददृशुर् मुनि सेविताम् ॥१-३५-७॥
Te gatva duram adhvanam gate ardha divase tada
Jahnavim saritam shreshtham dadrishur muni sevitam
35.8
ताम् दृष्ट्वा पुण्य सलिलाम् हंस सारस सेविताम् ।
बभूवुर् मुनयः सर्वे मुदिता सह राघवाः ॥१-३५-८॥
Tam drishtva punya salilam hansa sarasa sevitam
Babhuvur munayah sarve mudita saha raghavah
35.9
तस्याः तीरे ततः चक्रुः ते आवास परिग्रहम् ।
ततः स्नात्वा यथा न्यायम् संतर्प्य पितृ देवताः ॥१-३५-९॥
Tasyah tire tatah chakruh te avasa parigraham
Tatah snatva yatha nyayam santarpya pitri devatah
35.10
हुत्वा चैव अग्निहोत्राणि प्राश्य च अमृतवत् हविः ।
विविशुर् जाह्नवी तीरे शुभा मुदित मानसाः ॥१-३५-१०॥
Hutva chaiva agnihotrani prashya cha amritavat havih
Vivishur jahnavi tire shubha mudita manasah
35.11
विश्वामित्रम् महात्मानम् परिवार्य समंततः ।
विष्टिताः च यथा न्यायम् राघवो च यथा अर्हम् ।संप्रहृष्ट मना रामो विश्वामित्रम् अथ अब्रवीत् ॥१-३५-११॥
Vishvamitram mahatmanam parivarya samantatah
Vishtitah cha yatha nyayam raghavo cha yatha arham, samprahrishta mana ramo vishvamitram atha abravit
35.12
भगवन् श्रोतुम् इच्छामि गङ्गाम् त्रि पथ गाम् नदीम् ।
त्रैलोक्यम् कथम् आक्रम्य गता नद नदीपतिम् ॥१-३५-१२॥
Bhagavan shrotum ichchhami gangam tri patha gam nadim
Trailokyam katham akramya gata nada nadipatim
35.13
चोदितो राम वाक्येन विश्वामित्रो महामुनिः ।
वृद्धिम् जन्म च गंगाया वक्तुम् एव उपचक्रमे ॥१-३५-१३॥
Chodito rama vakyena vishvamitro mahamunih
Vriddhim janma cha gangaya vaktum eva upachakrame
35.14
शैलेन्द्रो हिमवान् राम धातूनाम् आकरो महान् ।
तस्य कन्या द्वयम् राम रूपेण अप्रतिमम् भुवि ॥१-३५-१४॥
Shailendro himavan rama dhatunam akaro mahan
Tasya kanya dvayam rama rupena apratimam bhuvi
35.15
या मेरु दुहिता राम तयोर् माता सुमध्यमा ।
नाम्ना मेना मनोज्ञा वै पत्नी हिमवतः प्रिया ॥१-३५-१५॥
Ya meru duhita rama tayor mata sumadhyama
Namna mena manogya vai patni himavatah priya
35.16
तस्याम् गंग इयम् अभवत् ज्येष्ठा हिमवतः सुता ।
उमा नाम द्वितीया अभूत् कन्या तस्य एव राघव ॥१-३५-१६॥
Tasyam ganga iyam abhavat jyeshtha himavatah suta
Uma nama dvitiya abhut kanya tasya eva raghava
35.17
अथ ज्येष्ठाम् सुराः सर्वे देव कार्य चिकीर्षया ।
शैलेन्द्रम् वरयामासुः गंगाम् त्रि पथ गाम् नदीम् ॥१-३५-१७॥
Atha jyeshtham surah sarve deva karya chikirshaya
Shailendram varayamasuh gangam tri patha gam nadim
35.18
ददौ धर्मेण हिमवान् तनयाम् लोक पावनीम् ।
स्वच्छंद पथ गाम् गंगाम् त्रैलोक्य हित काम्यया ॥१-३५-१८॥
Dadau dharmena himavan tanayam loka pavanim
Svachchhanda patha gam gangam trailokya hita kamyaya
35.19
प्रतिगृह्य त्रिलोक अर्थम् त्रिलोक हित कांक्षिणः ।
गंगाम् आदाय ते अगच्छन् कृतार्थेन अंतरात्मना ॥१-३५-१९॥
Pratigrihya triloka artham triloka hita kankshinah
Gangam adaya te agachchhan kritarthena antaratmana
35.20
या च अन्या शैल दुहिता कन्या आसीत् रघुनंदन ।
उग्रम् सुव्रतम् आस्थाय तपः तेपे तपोधना ॥१-३५-२०॥
Ya cha anya shaila duhita kanya asit raghunandana
Ugram suvratam asthaya tapah tepe tapodhana
35.21
उग्रेण तपसा युक्ताम् ददौ शैलवरः सुताम् ।
रुद्राय अप्रतिरूपाय उमाम् लोक नमस्कृताम् ॥१-३५-२१॥
Ugrena tapasa yuktam dadau shailavarah sutam
Rudraya apratirupaya umam loka namaskritam
35.22
एते ते शैल राजस्य सुते लोक नमस्कृते ।
गंगा च सरिताम् श्रेष्ठा उमादेवी च राघव ॥१-३५-२२॥
Ete te shaila rajasya sute loka namaskrite
Ganga cha saritam shreshtha umadevi cha raghava
35.23
एतत् ते सर्वम् आख्यातम् यथा त्रि पथ गामिनी ।
खम् गता प्रथमम् तात गतिम् गतिमताम् वर ॥१-३५-२३॥
Etat te sarvam akhyatam yatha tri patha gamini
Kham gata prathamam tata gatim gatimatam vara
35.24
स एषा सुर नदी रम्या शैलेन्द्र तनया तदा ।
सुर लोकम् समारूढा विपापा जल वाहिनी ॥१-३५-२४॥
Sa esha sura nadi ramya shailendra tanaya tada
Sura lokam samarudha vipapa jala vahini