UtshovSarga 21
21.1
तत् श्रुत्वा वचनम् तस्य स्नेह पर्याकुलाक्षरम् ।
समन्युः कौशिको वाक्यम् प्रति उवाच महीपतिम् ॥१-२१-१॥
Tat shrutva vachanam tasya sneha paryakulaksharam
Samanyuh kaushiko vakyam prati uvacha mahipatim
21.2
पूर्वम् अर्थम् प्रति श्रुत्य प्रतिज्ञाम् हातुम् इच्छसि ।
राघवाणाम् अयुक्तोऽयम् कुलस्य अस्य विपर्ययः ॥१-२१-२॥
Purvam artham prati shrutya pratigyam hatum ichchhasi
Raghavanam ayuktoyam kulasya asya viparyayah
21.3
यद् इदम् ते क्षमम् राजन् गमिष्यामि यथा आगतम् ।
मिथ्या प्रतिज्ञः काकुत्स्थ सुखी भव सु हृद् वृतः ॥१-२१-३॥
Yad idam te kshamam rajan gamishyami yatha agatam
Mithya pratigyah kakutstha sukhi bhava su hrid vritah
21.4
तस्य रोष परीतस्य विश्वामित्रस्य धीमतः ।
चचाल वसुधा कृत्स्ना देवानाम् च भयम् ॥१-२१-४॥
Tasya rosha paritasya vishvamitrasya dhimatah
Chachala vasudha kritsna devanam cha bhayam
21.5
त्रस्त रूपम् तु विज्ञाय जगत्सर्वम् महान् ऋषिः ।
नृपतिम् सुव्रतो धीरो वसिष्ठो वाक्यम् अब्रवीत् ॥१-२१-५॥
Trasta rupam tu vigyaya jagatsarvam mahan rishih
Nripatim suvrato dhiro vasishtho vakyam abravit
21.6
इक्ष्वाकूणाम् कुले जातः साक्षात् धर्म इव अपरः ।
धृतिमान् सुव्रतः श्रीमान् न धर्मम् हातुम् अर्हसि ॥१-२१-६॥
Ikshvakunam kule jatah sakshat dharma iva aparah
Dhritiman suvratah shriman na dharmam hatum arhasi
21.7
त्रिषु लोकेषु विख्यातो धर्मात्मा इति राघव ।
स्व धर्मम् प्रतिपद्यस्व न अधर्मम् वोढुम् अर्हसि ॥१-२१-७॥
Trishu lokeshu vikhyato dharmatma iti raghava
Sva dharmam pratipadyasva na adharmam vodhum arhasi
21.8
प्रति श्रुत्य करिष्ये इति उक्तम् वाक्यम् अकुर्वतः ।
इष्टापूर्त वधो भूयात् तस्मात् रामम् विसर्जय ॥१-२१-८॥
Prati shrutya karishye iti uktam vakyam akurvatah
Ishtapurta vadho bhuyat tasmat ramam visarjaya
21.9
कृतास्त्रम् अकृतास्त्रम् वा न एवम् शक्ष्यन्ति राक्षसाः ।
गुप्तम् कुइशिक पुत्रेण ज्वलनेन अमृतम् यथा ॥१-२१-९॥
Kritastram akritastram va na evam shakshyanti rakshasah
Guptam kuishika putrena jvalanena amritam yatha
21.10
एष विग्रहवान् धर्म एष वीर्यवताम् वरः ।
एष विद्य अधिको लोके तपसः च परायणम् ॥१-२१-१०॥
Esha vigrahavan dharma esha viryavatam varah
Esha vidya adhiko loke tapasah cha parayanam
21.11
एषो अस्त्रान् विविधान् वेत्ति त्रैलोक्ये स चराचरे ।
न एनम् अन्यः पुमान् वेत्ति न च वेत्स्यन्ति केचन ॥१-२१-११॥
Esho astran vividhan vetti trailokye sa charachare
Na enam anyah puman vetti na cha vetsyanti kechana
21.12
न देवा न ऋषयः के चित् न अमरा न च राक्षसाः ।
गन्धर्व यक्ष प्रवराः स किन्नर महोरगाः ॥१-२१-१२॥
Na deva na rishayah ke chit na amara na cha rakshasah
Gandharva yaksha pravarah sa kinnara mahoragah
21.13
सर्व अस्त्राणि कृशाश्वस्य पुत्राः परम धार्मिकाः ।
कौशिकाय पुरा दत्ता यदा राज्यम् प्रशासति ॥१-२१-१३॥
Sarva astrani krishashvasya putrah parama dharmikah
Kaushikaya pura datta yada rajyam prashasati
21.14
ते अपि पुत्रा कृशाश्वस्य प्रजापति सुता सुताः ।
न एक रूपा महावीर्या दीप्तिमंतो जयावहाः ॥१-२१-१४॥
Te api putra krishashvasya prajapati suta sutah
Na eka rupa mahavirya diptimanto jayavahah
21.15
जया च सुप्रभा च एव दक्ष कन्ये सुमध्यमे ।
ते सूते अस्त्र शस्त्राणि शतम् परम भास्वरम् ॥१-२१-१५॥
Jaya cha suprabha cha eva daksha kanye sumadhyame
Te sute astra shastrani shatam parama bhasvaram
21.16
पंचाशतम् सुतान् लेभे जया लब्ध वरा वरान् ।
वधायासुरसैन्यानामप्रमेयानरूपिणः - यद्वा -वधाय असुर सैन्यानाम् अप्रमेयान् अरूपिणः ॥१-२१-१६॥
Panchashatam sutan lebhe jaya labdha vara varan
Vadhayasurasainyanamaprameyanarupinah - yadva -vadhaya asura sainyanam aprameyan arupinah
21.17
सुप्रभा अजनयत् च अपि पुत्रान् पंचाशतम् पुनः ।
संहारान् नाम दुर्धर्षान् दुराक्रामान् बलीयसः ॥१-२१-१७॥
Suprabha ajanayat cha api putran panchashatam punah
Sanharan nama durdharshan durakraman baliyasah
21.18
तानि च अस्त्राणि वेत्ति एष यथावत् कुशिक आत्मजः ।
अपूर्वाणाम् च जनने शक्तो भूयः च धर्मवित् ॥१-२१-१८॥
Tani cha astrani vetti esha yathavat kushika atmajah
Apurvanam cha janane shakto bhuyah cha dharmavit
21.19
तेन अस्य मुनि मुख्यस्य धर्मज्ञस्य महात्मनः ।
न किंचिद् अस्ति अविदितम् भूतम् भव्यम् च राघव ॥१-२१-१९॥
Tena asya muni mukhyasya dharmagyasya mahatmanah
Na kinchid asti aviditam bhutam bhavyam cha raghava
21.20
एवम् वीर्यो महातेजा विश्वामित्रो महा यशाः ।
न राम गमने राजन् संशयम् गन्तुम् अर्हसि ॥१-२१-२०॥
Evam viryo mahateja vishvamitro maha yashah
Na rama gamane rajan sanshayam gantum arhasi
21.21
तेषाम् निग्रहणे शक्तः स्वयम् च कुशिकात्मजः ।
तव पुत्र हितार्थाय त्वाम् उपेत्य अभि याचते ॥१-२१-२१॥
Tesham nigrahane shaktah svayam cha kushikatmajah
Tava putra hitarthaya tvam upetya abhi yachate
21.22
इति मुनि वचनात् प्रसन्न चित्तोरघु वृषभः च मुमोद पार्थिव अग्र्यः ।
गमनम् अभिरुरोच राघवस्यप्रथित यशाः कुशिक आत्मजाय बुध्या ॥१-२१-२२॥
Iti muni vachanat prasanna chittoraghu vrishabhah cha mumoda parthiva agryah
Gamanam abhirurocha raghavasyaprathita yashah kushika atmajaya budhya