Sukta 23

23.1

19 gritsamada (angirasah shaunahotrah pashchad) bhargavah shaunakah, brihaspatih, 1, 5, 9, 11, 17, 19, brahmanaspatih, jagati, 15, 19 trishtup

ग॒णानां॑ त्वा ग॒णप॑तिं हवामहे क॒विं क॑वी॒नामु॑प॒मश्र॑वस्तमम् ।
ज्ये॒ष्ठ॒राजं॒ ब्रह्म॑णां ब्रह्मणस्पत॒ आ न॑ः शृ॒ण्वन्नू॒तिभि॑ः सीद॒ साद॑नम् ॥१॥

Gananam tva ganapatim havamahe kavim kavinamupamashravastamam
Jyeshtharajam brahmanam brahmanaspata a nah shrinvannutibhih sida sadanam

23.2

दे॒वाश्चि॑त् ते असुर्य॒ प्रचे॑तसो॒ बृह॑स्पते य॒ज्ञियं॑ भा॒गमा॑नशुः ।
उ॒स्रा इ॑व॒ सूर्यो॒ ज्योति॑षा म॒हो विश्वे॑षा॒मिज्ज॑नि॒ता ब्रह्म॑णामसि ॥२॥

Devashchit te asurya prachetaso brihaspate yagyiyam bhagamanashuh
Usra iva suryo jyotisha maho vishveshamijjanita brahmanamasi

23.3

आ वि॒बाध्या॑ परि॒राप॒स्तमां॑सि च॒ ज्योति॑ष्मन्तं॒ रथ॑मृ॒तस्य॑ तिष्ठसि ।
बृह॑स्पते भी॒मम॑मित्र॒दम्भ॑नं रक्षो॒हणं॑ गोत्र॒भिदं॑ स्व॒र्विद॑म् ॥३॥

A vibadhya parirapastamansi cha jyotishmantam rathamritasya tishthasi
Brihaspate bhimamamitradambhanam rakshohanam gotrabhidam svarvidam

23.4

सु॒नी॒तिभि॑र्नयसि॒ त्राय॑से॒ जनं॒ यस्तुभ्यं॒ दाशा॒न्न तमंहो॑ अश्नवत् ।
ब्र॒ह्म॒द्विष॒स्तप॑नो मन्यु॒मीर॑सि॒ बृह॑स्पते॒ महि॒ तत् ते॑ महित्व॒नम् ॥४॥

Sunitibhirnayasi trayase janam yastubhyam dashanna tamanho ashnavat
Brahmadvishastapano manyumirasi brihaspate mahi tat te mahitvanam

23.5

न तमंहो॒ न दु॑रि॒तं कुत॑श्च॒न नारा॑तयस्तितिरु॒र्न द्व॑या॒विन॑ः ।
विश्वा॒ इद॑स्माद् ध्व॒रसो॒ वि बा॑धसे॒ यं सु॑गो॒पा रक्ष॑सि ब्रह्मणस्पते ॥५॥

Na tamanho na duritam kutashchana naratayastitirurna dvayavinah
Vishva idasmad dhvaraso vi badhase yam sugopa rakshasi brahmanaspate

23.6

त्वं नो॑ गो॒पाः प॑थि॒कृद् वि॑चक्ष॒णस्तव॑ व्र॒ताय॑ म॒तिभि॑र्जरामहे ।
बृह॑स्पते॒ यो नो॑ अ॒भि ह्वरो॑ द॒धे स्वा तं म॑र्मर्तु दु॒च्छुना॒ हर॑स्वती ॥६॥

Tvam no gopah pathikrid vichakshanastava vrataya matibhirjaramahe
Brihaspate yo no abhi hvaro dadhe sva tam marmartu duchchhuna harasvati

23.7

उ॒त वा॒ यो नो॑ म॒र्चया॒दना॑गसो ऽराती॒वा मर्त॑ः सानु॒को वृक॑ः ।
बृह॑स्पते॒ अप॒ तं व॑र्तया प॒थः सु॒गं नो॑ अ॒स्यै दे॒ववी॑तये कृधि ॥७॥

Uta va yo no marchayadanagaso rativa martah sanuko vrikah
Brihaspate apa tam vartaya pathah sugam no asyai devavitaye kridhi

23.8

त्रा॒तारं॑ त्वा त॒नूनां॑ हवाम॒हे ऽव॑स्पर्तरधिव॒क्तार॑मस्म॒युम् ।
बृह॑स्पते देव॒निदो॒ नि ब॑र्हय॒ मा दु॒रेवा॒ उत्त॑रं सु॒म्नमुन्न॑शन् ॥८॥

Trataram tva tanunam havamahe vaspartaradhivaktaramasmayum
Brihaspate devanido ni barhaya ma dureva uttaram sumnamunnashan

23.9

त्वया॑ व॒यं सु॒वृधा॑ ब्रह्मणस्पते स्पा॒र्हा वसु॑ मनु॒ष्या द॑दीमहि ।
या नो॑ दू॒रे त॒ळितो॒ या अरा॑तयो॒ ऽभि सन्ति॑ ज॒म्भया॒ ता अ॑न॒प्नस॑ः ॥९॥

Tvaya vayam suvridha brahmanaspate sparha vasu manushya dadimahi
Ya no dure talito ya aratayo bhi santi jambhaya ta anapnasah

23.10

त्वया॑ व॒यमु॑त्त॒मं धी॑महे॒ वयो॒ बृह॑स्पते॒ पप्रि॑णा॒ सस्नि॑ना यु॒जा ।
मा नो॑ दु॒ःशंसो॑ अभिदि॒प्सुरी॑शत॒ प्र सु॒शंसा॑ म॒तिभि॑स्तारिषीमहि ॥१०॥

Tvaya vayamuttamam dhimahe vayo brihaspate paprina sasnina yuja
Ma no duhshanso abhidipsurishata pra sushansa matibhistarishimahi

23.11

अ॒ना॒नु॒दो वृ॑ष॒भो जग्मि॑राह॒वं निष्ट॑प्ता॒ शत्रुं॒ पृत॑नासु सास॒हिः ।
असि॑ स॒त्य ऋ॑ण॒या ब्र॑ह्मणस्पत उ॒ग्रस्य॑ चिद् दमि॒ता वी॑ळुह॒र्षिण॑ः ॥११॥

Ananudo vrishabho jagmirahavam nishtapta shatrum pritanasu sasahih
Asi satya rinaya brahmanaspata ugrasya chid damita viluharshinah

23.12

अदे॑वेन॒ मन॑सा॒ यो रि॑ष॒ण्यति॑ शा॒सामु॒ग्रो मन्य॑मानो॒ जिघां॑सति ।
बृह॑स्पते॒ मा प्रण॒क् तस्य॑ नो व॒धो नि क॑र्म म॒न्युं दु॒रेव॑स्य॒ शर्ध॑तः ॥१२॥

Adevena manasa yo rishanyati shasamugro manyamano jighansati
Brihaspate ma pranak tasya no vadho ni karma manyum durevasya shardhatah

23.13

भरे॑षु॒ हव्यो॒ नम॑सोप॒सद्यो॒ गन्ता॒ वाजे॑षु॒ सनि॑ता॒ धनं॑धनम् ।
विश्वा॒ इद॒र्यो अ॑भिदि॒प्स्वो॒३ मृधो॒ बृह॒स्पति॒र्वि व॑वर्हा॒ रथाँ॑ इव ॥१३॥

Bhareshu havyo namasopasadyo ganta vajeshu sanita dhanandhanam
Vishva idaryo abhidipsvo3 mridho brihaspatirvi vavarha ratham iva

23.14

तेजि॑ष्ठया तप॒नी र॒क्षस॑स्तप॒ ये त्वा॑ नि॒दे द॑धि॒रे दृ॒ष्टवी॑र्यम् ।
आ॒विस्तत् कृ॑ष्व॒ यदस॑त् त उ॒क्थ्यं१बृह॑स्पते॒ वि प॑रि॒रापो॑ अर्दय ॥१४॥

Tejishthaya tapani rakshasastapa ye tva nide dadhire drishtaviryam
Avistat krishva yadasat ta ukthyan1brihaspate vi parirapo ardaya

23.15

बृह॑स्पते॒ अति॒ यद॒र्यो अर्हा॑द् द्यु॒मद्वि॒भाति॒ क्रतु॑म॒ज्जने॑षु ।
यद् दी॒दय॒च्छव॑स ऋतप्रजात॒ तद॒स्मासु॒ द्रवि॑णं धेहि चि॒त्रम् ॥१५॥

Brihaspate ati yadaryo arhad dyumadvibhati kratumajjaneshu
Yad didayachchhavasa ritaprajata tadasmasu dravinam dhehi chitram

23.16

मा न॑ः स्ते॒नेभ्यो॒ ये अ॒भि द्रु॒हस्प॒दे नि॑रा॒मिणो॑ रि॒पवोऽन्ने॑षु जागृ॒धुः ।
आ दे॒वाना॒मोह॑ते॒ वि व्रयो॑ हृ॒दि बृह॑स्पते॒ न प॒रः साम्नो॑ विदुः ॥१६॥

Ma nah stenebhyo ye abhi druhaspade niramino ripavonneshu jagridhuh
A devanamohate vi vrayo hridi brihaspate na parah samno viduh

23.17

विश्वे॑भ्यो॒ हि त्वा॒ भुव॑नेभ्य॒स्परि॒ त्वष्टाज॑न॒त् साम्न॑ःसाम्नः क॒विः ।
स ऋ॑ण॒चिदृ॑ण॒या ब्रह्म॑ण॒स्पति॑र्द्रु॒हो ह॒न्ता म॒ह ऋ॒तस्य॑ ध॒र्तरि॑ ॥१७॥

Vishvebhyo hi tva bhuvanebhyaspari tvashtajanat samnahsamnah kavih
Sa rinachidrinaya brahmanaspatirdruho hanta maha ritasya dhartari

23.18

तव॑ श्रि॒ये व्य॑जिहीत॒ पर्व॑तो॒ गवां॑ गो॒त्रमु॒दसृ॑जो॒ यद॑ङ्गिरः ।
इन्द्रे॑ण यु॒जा तम॑सा॒ परी॑वृतं॒ बृह॑स्पते॒ निर॒पामौ॑ब्जो अर्ण॒वम् ॥१८॥

Tava shriye vyajihita parvato gavam gotramudasrijo yadangirah
Indrena yuja tamasa parivritam brihaspate nirapamaubjo arnavam

23.19

ब्रह्म॑णस्पते॒ त्वम॒स्य य॒न्ता सू॒क्तस्य॑ बोधि॒ तन॑यं च जिन्व ।
विश्वं॒ तद्भ॒द्रं यदव॑न्ति दे॒वा बृ॒हद् व॑देम वि॒दथे॑ सु॒वीरा॑ः ॥१९॥

Brahmanaspate tvamasya yanta suktasya bodhi tanayam cha jinva
Vishvam tadbhadram yadavanti deva brihad vadema vidathe suvirah