Sukta 114

114.1

10 vairupah sadhrih, tapaso dharmo va, vishve devah, trishtup, 4 jagati

घ॒र्मा सम॑न्ता त्रि॒वृतं॒ व्या॑पतु॒स्तयो॒र्जुष्टिं॑ मात॒रिश्वा॑ जगाम ।
दि॒वस्पयो॒ दिधि॑षाणा अवेषन्वि॒दुर्दे॒वाः स॒हसा॑मानम॒र्कम् ॥१॥

Gharma samanta trivritam vyapatustayorjushtim matarishva jagama
Divaspayo didhishana aveshanvidurdevah sahasamanamarkam

ति॒स्रो दे॒ष्ट्राय॒ निॠ॑ती॒रुपा॑सते दीर्घ॒श्रुतो॒ वि हि जा॒नन्ति॒ वह्न॑यः ।
तासां॒ नि चि॑क्युः क॒वयो॑ नि॒दानं॒ परे॑षु॒ या गुह्ये॑षु व्र॒तेषु॑ ॥२॥

Tisro deshtraya niritirupasate dirghashruto vi hi jananti vahnayah
Tasam ni chikyuh kavayo nidanam pareshu ya guhyeshu vrateshu

चतु॑ष्कपर्दा युव॒तिः सु॒पेशा॑ घृ॒तप्र॑तीका व॒युना॑नि वस्ते ।
तस्यां॑ सुप॒र्णा वृष॑णा॒ नि षे॑दतु॒र्यत्र॑ दे॒वा द॑धि॒रे भा॑ग॒धेय॑म् ॥३॥

Chatushkaparda yuvatih supesha ghritapratika vayunani vaste
Tasyam suparna vrishana ni shedaturyatra deva dadhire bhagadheyam

एक॑ः सुप॒र्णः स स॑मु॒द्रमा वि॑वेश॒ स इ॒दं विश्वं॒ भुव॑नं॒ वि च॑ष्टे ।
तं पाके॑न॒ मन॑सापश्य॒मन्ति॑त॒स्तं मा॒ता रे॑ळ्हि॒ स उ॑ रेळ्हि मा॒तर॑म् ॥४॥

Ekah suparnah sa samudrama vivesha sa idam vishvam bhuvanam vi chashte
Tam pakena manasapashyamantitastam mata relhi sa u relhi mataram

सु॒प॒र्णं विप्रा॑ः क॒वयो॒ वचो॑भि॒रेकं॒ सन्तं॑ बहु॒धा क॑ल्पयन्ति ।
छन्दां॑सि च॒ दध॑तो अध्व॒रेषु॒ ग्रहा॒न्त्सोम॑स्य मिमते॒ द्वाद॑श ॥५॥

Suparnam viprah kavayo vachobhirekam santam bahudha kalpayanti
Chhandansi cha dadhato adhvareshu grahantsomasya mimate dvadasha

ष॒ट्त्रिं॒शाँश्च॑ च॒तुर॑ः क॒ल्पय॑न्त॒श्छन्दां॑सि च॒ दध॑त आद्वाद॒शम् ।
य॒ज्ञं वि॒माय॑ क॒वयो॑ मनी॒ष ऋ॑क्सा॒माभ्यां॒ प्र रथं॑ वर्तयन्ति ॥६॥

Shattrinshanshcha chaturah kalpayantashchhandansi cha dadhata advadasham
Yagyam vimaya kavayo manisha riksamabhyam pra ratham vartayanti

चतु॑र्दशा॒न्ये म॑हि॒मानो॑ अस्य॒ तं धीरा॑ वा॒चा प्र ण॑यन्ति स॒प्त ।
आप्ना॑नं ती॒र्थं क इ॒ह प्र वो॑च॒द्येन॑ प॒था प्र॒पिब॑न्ते सु॒तस्य॑ ॥७॥

Chaturdashanye mahimano asya tam dhira vacha pra nayanti sapta
Apnanam tirtham ka iha pra vochadyena patha prapibante sutasya

स॒ह॒स्र॒धा प॑ञ्चद॒शान्यु॒क्था याव॒द्द्यावा॑पृथि॒वी ताव॒दित्तत् ।
स॒ह॒स्र॒धा म॑हि॒मान॑ः स॒हस्रं॒ याव॒द्ब्रह्म॒ विष्ठि॑तं॒ ताव॑ती॒ वाक् ॥८॥

Sahasradha panchadashanyuktha yavaddyavaprithivi tavadittat
Sahasradha mahimanah sahasram yavadbrahma vishthitam tavati vak

कश्छन्द॑सां॒ योग॒मा वे॑द॒ धीर॒ः को धिष्ण्यां॒ प्रति॒ वाचं॑ पपाद ।
कमृ॒त्विजा॑मष्ट॒मं शूर॑माहु॒र्हरी॒ इन्द्र॑स्य॒ नि चि॑काय॒ कः स्वि॑त् ॥९॥

Kashchhandasam yogama veda dhirah ko dhishnyam prati vacham papada
Kamritvijamashtamam shuramahurhari indrasya ni chikaya kah svit

भूम्या॒ अन्तं॒ पर्येके॑ चरन्ति॒ रथ॑स्य धू॒र्षु यु॒क्तासो॑ अस्थुः ।
श्रम॑स्य दा॒यं वि भ॑जन्त्येभ्यो य॒दा य॒मो भव॑ति ह॒र्म्ये हि॒तः ॥१०॥

Bhumya antam paryeke charanti rathasya dhurshu yuktaso asthuh
Shramasya dayam vi bhajantyebhyo yada yamo bhavati harmye hitah