Chapter 48
48.1
वैशंपायन उवाच
इन्द्रतीर्थं ततो गत्वा यदूनां प्रवरो बली
विप्रेभ्यो धनरत्नानि ददौ स्नात्वा यथाविधि
Vaishampayana uvacha
Indratirtham tato gatva yadunam pravaro bali
Viprebhyo dhanaratnani dadau snatva yathavidhi
48.2
तत्र ह्यमरराजोऽसावीजे क्रतुशतेन ह
बृहस्पतेश्च देवेशः प्रददौ विपुलं धनम्
Tatra hyamararajosavije kratushatena ha
Brihaspateshcha deveshah pradadau vipulam dhanam
48.3
निरर्गलान्सजारूथ्यान्सर्वान्विविधदक्षिणान्
आजहार क्रतूंस्तत्र यथोक्तान्वेदपारगैः
Nirargalansajaruthyansarvanvividhadakshinan
Ajahara kratunstatra yathoktanvedaparagaih
48.4
तान्क्रतून्भरतश्रेष्ठ शतकृत्वो महाद्युतिः
पूरयामास विधिवत्ततः ख्यातः शतक्रतुः
Tankratunbharatashreshtha shatakritvo mahadyutih
Purayamasa vidhivattatah khyatah shatakratuh
48.5
तस्य नाम्ना च तत्तीर्थं शिवं पुण्यं सनातनम्
इन्द्रतीर्थमिति ख्यातं सर्वपापप्रमोचनम्
Tasya namna cha tattirtham shivam punyam sanatanam
Indratirthamiti khyatam sarvapapapramochanam
48.6
उपस्पृश्य च तत्रापि विधिवन्मुसलायुधः
ब्राह्मणान्पूजयित्वा च पानाच्छादनभोजनैः
शुभं तीर्थवरं तस्माद्रामतीर्थं जगाम ह
Upasprishya cha tatrapi vidhivanmusalayudhah
Brahmananpujayitva cha panachchhadanabhojanaih
Shubham tirthavaram tasmadramatirtham jagama ha
48.7
यत्र रामो महाभागो भार्गवः सुमहातपाः
असकृत्पृथिवीं सर्वां हतक्षत्रियपुंगवाम्
Yatra ramo mahabhago bhargavah sumahatapah
Asakritprithivim sarvam hatakshatriyapungavam
48.8
उपाध्यायं पुरस्कृत्य कश्यपं मुनिसत्तमम्
अयजद्वाजपेयेन सोऽश्वमेधशतेन च
प्रददौ दक्षिणार्थं च पृथिवीं वै ससागराम्
Upadhyayam puraskritya kashyapam munisattamam
Ayajadvajapeyena soshvamedhashatena cha
Pradadau dakshinartham cha prithivim vai sasagaram
48.9
रामो दत्त्वा धनं तत्र द्विजेभ्यो जनमेजय
उपस्पृश्य यथान्यायं पूजयित्वा तथा द्विजान्
Ramo dattva dhanam tatra dvijebhyo janamejaya
Upasprishya yathanyayam pujayitva tatha dvijan
48.10
पुण्ये तीर्थे शुभे देशे वसु दत्त्वा शुभाननः
मुनींश्चैवाभिवाद्याथ यमुनातीर्थमागमत्
Punye tirthe shubhe deshe vasu dattva shubhananah
Muninshchaivabhivadyatha yamunatirthamagamat
48.11
यत्रानयामास तदा राजसूयं महीपते
पुत्रोऽदितेर्महाभागो वरुणो वै सितप्रभः
Yatranayamasa tada rajasuyam mahipate
Putroditermahabhago varuno vai sitaprabhah
48.12
तत्र निर्जित्य संग्रामे मानुषान्दैवतांस्तथा
वरं क्रतुं समाजह्रे वरुणः परवीरहा
Tatra nirjitya sangrame manushandaivatanstatha
Varam kratum samajahre varunah paraviraha
48.13
तस्मिन्क्रतुवरे वृत्ते संग्रामः समजायत
देवानां दानवानां च त्रैलोक्यस्य क्षयावहः
Tasminkratuvare vritte sangramah samajayata
Devanam danavanam cha trailokyasya kshayavahah
48.14
राजसूये क्रतुश्रेष्ठे निवृत्ते जनमेजय
जायते सुमहाघोरः संग्रामः क्षत्रियान्प्रति
Rajasuye kratushreshthe nivritte janamejaya
Jayate sumahaghorah sangramah kshatriyanprati
48.15
सीरायुधस्तदा रामस्तस्मिंस्तीर्थवरे तदा
तत्र स्नात्वा च दत्त्वा च द्विजेभ्यो वसु माधवः
Sirayudhastada ramastasminstirthavare tada
Tatra snatva cha dattva cha dvijebhyo vasu madhavah
48.16
वनमाली ततो हृष्टः स्तूयमानो द्विजातिभिः
तस्मादादित्यतीर्थं च जगाम कमलेक्षणः
Vanamali tato hrishtah stuyamano dvijatibhih
Tasmadadityatirtham cha jagama kamalekshanah
48.17
यत्रेष्ट्वा भगवाञ्ज्योतिर्भास्करो राजसत्तम
ज्योतिषामाधिपत्यं च प्रभावं चाभ्यपद्यत
Yatreshtva bhagavanjyotirbhaskaro rajasattama
Jyotishamadhipatyam cha prabhavam chabhyapadyata
48.18
तस्या नद्यास्तु तीरे वै सर्वे देवाः सवासवाः
विश्वेदेवाः समरुतो गन्धर्वाप्सरसश्च ह
Tasya nadyastu tire vai sarve devah savasavah
Vishvedevah samaruto gandharvapsarasashcha ha
48.19
द्वैपायनः शुकश्चैव कृष्णश्च मधुसूदनः
यक्षाश्च राक्षसाश्चैव पिशाचाश्च विशां पते
Dvaipayanah shukashchaiva krishnashcha madhusudanah
Yakshashcha rakshasashchaiva pishachashcha visham pate
48.20
एते चान्ये च बहवो योगसिद्धाः सहस्रशः
तस्मिंस्तीर्थे सरस्वत्याः शिवे पुण्ये परंतप
Ete chanye cha bahavo yogasiddhah sahasrashah
Tasminstirthe sarasvatyah shive punye parantapa
48.21
तत्र हत्वा पुरा विष्णुरसुरौ मधुकैटभौ
आप्लुतो भरतश्रेष्ठ तीर्थप्रवर उत्तमे
Tatra hatva pura vishnurasurau madhukaitabhau
Apluto bharatashreshtha tirthapravara uttame
48.22
द्वैपायनश्च धर्मात्मा तत्रैवाप्लुत्य भारत
संप्राप्तः परमं योगं सिद्धिं च परमां गतः
Dvaipayanashcha dharmatma tatraivaplutya bharata
Sampraptah paramam yogam siddhim cha paramam gatah
48.23
असितो देवलश्चैव तस्मिन्नेव महातपाः
परमं योगमास्थाय ऋषिर्योगमवाप्तवान्
Asito devalashchaiva tasminneva mahatapah
Paramam yogamasthaya rishiryogamavaptavan