UtshovChapter 44
44.1
वैशंपायन उवाच
ततोऽभिषेकसंभारान्सर्वान्संभृत्य शास्त्रतः
बृहस्पतिः समिद्धेऽग्नौ जुहावाज्यं यथाविधि
Vaishampayana uvacha
Tatobhishekasambharansarvansambhritya shastratah
Brihaspatih samiddhegnau juhavajyam yathavidhi
44.2
ततो हिमवता दत्ते मणिप्रवरशोभिते
दिव्यरत्नाचिते दिव्ये निषण्णः परमासने
Tato himavata datte manipravarashobhite
Divyaratnachite divye nishannah paramasane
44.3
सर्वमङ्गलसंभारैर्विधिमन्त्रपुरस्कृतम्
आभिषेचनिकं द्रव्यं गृहीत्वा देवतागणाः
Sarvamangalasambharairvidhimantrapuraskritam
Abhishechanikam dravyam grihitva devataganah
44.4
इन्द्राविष्णू महावीर्यौ सूर्याचन्द्रमसौ तथा
धाता चैव विधाता च तथा चैवानिलानलौ
Indravishnu mahaviryau suryachandramasau tatha
Dhata chaiva vidhata cha tatha chaivanilanalau
44.5
पूष्णा भगेनार्यम्णा च अंशेन च विवस्वता
रुद्रश्च सहितो धीमान्मित्रेण वरुणेन च
Pushna bhagenaryamna cha anshena cha vivasvata
Rudrashcha sahito dhimanmitrena varunena cha
44.6
रुद्रैर्वसुभिरादित्यैरश्विभ्यां च वृतः प्रभुः
विश्वेदेवैर्मरुद्भिश्च साध्यैश्च पितृभिः सह
Rudrairvasubhiradityairashvibhyam cha vritah prabhuh
Vishvedevairmarudbhishcha sadhyaishcha pitribhih saha
44.7
गन्धर्वैरप्सरोभिश्च यक्षराक्षसपन्नगैः
देवर्षिभिरसंख्येयैस्तथा ब्रह्मर्षिभिर्वरैः
Gandharvairapsarobhishcha yaksharakshasapannagaih
Devarshibhirasankhyeyaistatha brahmarshibhirvaraih
44.8
वैखानसैर्वालखिल्यैर्वाय्वाहारैर्मरीचिपैः
भृगुभिश्चाङ्गिरोभिश्च यतिभिश्च महात्मभिः
सर्वैर्विद्याधरैः पुण्यैर्योगसिद्धैस्तथा वृतः
Vaikhanasairvalakhilyairvayvaharairmarichipaih
Bhrigubhishchangirobhishcha yatibhishcha mahatmabhih
Sarvairvidyadharaih punyairyogasiddhaistatha vritah
44.9
पितामहः पुलस्त्यश्च पुलहश्च महातपाः
अङ्गिराः कश्यपोऽत्रिश्च मरीचिर्भृगुरेव च
Pitamahah pulastyashcha pulahashcha mahatapah
Angirah kashyapotrishcha marichirbhrigureva cha
44.10
क्रतुर्हरः प्रचेताश्च मनुर्दक्षस्तथैव च
ऋतवश्च ग्रहाश्चैव ज्योतींषि च विशां पते
Kraturharah prachetashcha manurdakshastathaiva cha
Ritavashcha grahashchaiva jyotinshi cha visham pate
44.11
मूर्तिमत्यश्च सरितो वेदाश्चैव सनातनाः
समुद्राश्च ह्रदाश्चैव तीर्थानि विविधानि च
पृथिवी द्यौर्दिशश्चैव पादपाश्च जनाधिप
Murtimatyashcha sarito vedashchaiva sanatanah
Samudrashcha hradashchaiva tirthani vividhani cha
Prithivi dyaurdishashchaiva padapashcha janadhipa
44.12
अदितिर्देवमाता च ह्रीः श्रीः स्वाहा सरस्वती
उमा शची सिनीवाली तथा चानुमतिः कुहूः
राका च धिषणा चैव पत्न्यश्चान्या दिवौकसाम्
Aditirdevamata cha hrih shrih svaha sarasvati
Uma shachi sinivali tatha chanumatih kuhuh
Raka cha dhishana chaiva patnyashchanya divaukasam
44.13
हिमवांश्चैव विन्ध्यश्च मेरुश्चानेकशृङ्गवान्
ऐरावतः सानुचरः कलाः काष्ठास्तथैव च
मासार्धमासा ऋतवस्तथा रात्र्यहनी नृप
Himavanshchaiva vindhyashcha merushchanekashringavan
Airavatah sanucharah kalah kashthastathaiva cha
Masardhamasa ritavastatha ratryahani nripa
44.14
उच्चैःश्रवा हयश्रेष्ठो नागराजश्च वामनः
अरुणो गरुडश्चैव वृक्षाश्चौषधिभिः सह
Uchchaihshrava hayashreshtho nagarajashcha vamanah
Aruno garudashchaiva vrikshashchaushadhibhih saha
44.15
धर्मश्च भगवान्देवः समाजग्मुर्हि संगताः
कालो यमश्च मृत्युश्च यमस्यानुचराश्च ये
Dharmashcha bhagavandevah samajagmurhi sangatah
Kalo yamashcha mrityushcha yamasyanucharashcha ye
44.16
बहुलत्वाच्च नोक्ता ये विविधा देवतागणाः
ते कुमाराभिषेकार्थं समाजग्मुस्ततस्ततः
Bahulatvachcha nokta ye vividha devataganah
Te kumarabhishekartham samajagmustatastatah
44.17
जगृहुस्ते तदा राजन्सर्व एव दिवौकसः
आभिषेचनिकं भाण्डं मङ्गलानि च सर्वशः
Jagrihuste tada rajansarva eva divaukasah
Abhishechanikam bhandam mangalani cha sarvashah
44.18
दिव्यसंभारसंयुक्तैः कलशैः काञ्चनैर्नृप
सरस्वतीभिः पुण्याभिर्दिव्यतोयाभिरेव तु
Divyasambharasanyuktaih kalashaih kanchanairnripa
Sarasvatibhih punyabhirdivyatoyabhireva tu
44.19
अभ्यषिञ्चन्कुमारं वै संप्रहृष्टा दिवौकसः
सेनापतिं महात्मानमसुराणां भयावहम्
Abhyashinchankumaram vai samprahrishta divaukasah
Senapatim mahatmanamasuranam bhayavaham
44.20
पुरा यथा महाराज वरुणं वै जलेश्वरम्
तथाभ्यषिञ्चद्भगवान्ब्रह्मा लोकपितामहः
कश्यपश्च महातेजा ये चान्ये नानुकीर्तिताः
Pura yatha maharaja varunam vai jaleshvaram
Tathabhyashinchadbhagavanbrahma lokapitamahah
Kashyapashcha mahateja ye chanye nanukirtitah
44.21
तस्मै ब्रह्मा ददौ प्रीतो बलिनो वातरंहसः
कामवीर्यधरान्सिद्धान्महापारिषदान्प्रभुः
Tasmai brahma dadau prito balino vataranhasah
Kamaviryadharansiddhanmahaparishadanprabhuh
44.22
नन्दिषेणं लोहिताक्षं घण्टाकर्णं च संमतम्
चतुर्थमस्यानुचरं ख्यातं कुमुदमालिनम्
Nandishenam lohitaksham ghantakarnam cha sammatam
Chaturthamasyanucharam khyatam kumudamalinam
44.23
ततः स्थाणुं महावेगं महापारिषदं क्रतुम्
मायाशतधरं कामं कामवीर्यबलान्वितम्
ददौ स्कन्दाय राजेन्द्र सुरारिविनिबर्हणम्
Tatah sthanum mahavegam mahaparishadam kratum
Mayashatadharam kamam kamaviryabalanvitam
Dadau skandaya rajendra surarivinibarhanam
44.24
स हि देवासुरे युद्धे दैत्यानां भीमकर्मणाम्
जघान दोर्भ्यां संक्रुद्धः प्रयुतानि चतुर्दश
Sa hi devasure yuddhe daityanam bhimakarmanam
Jaghana dorbhyam sankruddhah prayutani chaturdasha
44.25
तथा देवा ददुस्तस्मै सेनां नैरृतसंकुलाम्
देवशत्रुक्षयकरीमजय्यां विश्वरूपिणीम्
Tatha deva dadustasmai senam nairritasankulam
Devashatrukshayakarimajayyam vishvarupinim
44.26
जयशब्दं ततश्चक्रुर्देवाः सर्वे सवासवाः
गन्धर्वयक्षरक्षांसि मुनयः पितरस्तथा
Jayashabdam tatashchakrurdevah sarve savasavah
Gandharvayaksharakshansi munayah pitarastatha
44.27
यमः प्रादादनुचरौ यमकालोपमावुभौ
उन्माथं च प्रमाथं च महावीर्यौ महाद्युती
Yamah pradadanucharau yamakalopamavubhau
Unmatham cha pramatham cha mahaviryau mahadyuti
44.28
सुभ्राजो भास्करश्चैव यौ तौ सूर्यानुयायिनौ
तौ सूर्यः कार्त्तिकेयाय ददौ प्रीतः प्रतापवान्
Subhrajo bhaskarashchaiva yau tau suryanuyayinau
Tau suryah karttikeyaya dadau pritah pratapavan
44.29
कैलासशृङ्गसंकाशौ श्वेतमाल्यानुलेपनौ
सोमोऽप्यनुचरौ प्रादान्मणिं सुमणिमेव च
Kailasashringasankashau shvetamalyanulepanau
Somopyanucharau pradanmanim sumanimeva cha
44.30
ज्वालाजिह्वं तथा ज्योतिरात्मजाय हुताशनः
ददावनुचरौ शूरौ परसैन्यप्रमाथिनौ
Jvalajihvam tatha jyotiratmajaya hutashanah
Dadavanucharau shurau parasainyapramathinau
44.31
परिघं च वटं चैव भीमं च सुमहाबलम्
दहतिं दहनं चैव प्रचण्डौ वीर्यसंमतौ
अंशोऽप्यनुचरान्पञ्च ददौ स्कन्दाय धीमते
Parigham cha vatam chaiva bhimam cha sumahabalam
Dahatim dahanam chaiva prachandau viryasammatau
Anshopyanucharanpancha dadau skandaya dhimate
44.32
उत्क्रोशं पङ्कजं चैव वज्रदण्डधरावुभौ
ददावनलपुत्राय वासवः परवीरहा
तौ हि शत्रून्महेन्द्रस्य जघ्नतुः समरे बहून्
Utkrosham pankajam chaiva vajradandadharavubhau
Dadavanalaputraya vasavah paraviraha
Tau hi shatrunmahendrasya jaghnatuh samare bahun
44.33
चक्रं विक्रमकं चैव संक्रमं च महाबलम्
स्कन्दाय त्रीननुचरान्ददौ विष्णुर्महायशाः
Chakram vikramakam chaiva sankramam cha mahabalam
Skandaya trinanucharandadau vishnurmahayashah
44.34
वर्धनं नन्दनं चैव सर्वविद्याविशारदौ
स्कन्दाय ददतुः प्रीतावश्विनौ भरतर्षभ
Vardhanam nandanam chaiva sarvavidyavisharadau
Skandaya dadatuh pritavashvinau bharatarshabha
44.35
कुन्दनं कुसुमं चैव कुमुदं च महायशाः
डम्बराडम्बरौ चैव ददौ धाता महात्मने
Kundanam kusumam chaiva kumudam cha mahayashah
Dambaradambarau chaiva dadau dhata mahatmane
44.36
वक्रानुवक्रौ बलिनौ मेषवक्त्रौ बलोत्कटौ
ददौ त्वष्टा महामायौ स्कन्दायानुचरौ वरौ
Vakranuvakrau balinau meshavaktrau balotkatau
Dadau tvashta mahamayau skandayanucharau varau
44.37
सुव्रतं सत्यसंधं च ददौ मित्रो महात्मने
कुमाराय महात्मानौ तपोविद्याधरौ प्रभुः
Suvratam satyasandham cha dadau mitro mahatmane
Kumaraya mahatmanau tapovidyadharau prabhuh
44.38
सुदर्शनीयौ वरदौ त्रिषु लोकेषु विश्रुतौ
सुप्रभं च महात्मानं शुभकर्माणमेव च
कार्त्तिकेयाय संप्रादाद्विधाता लोकविश्रुतौ
Sudarshaniyau varadau trishu lokeshu vishrutau
Suprabham cha mahatmanam shubhakarmanameva cha
Karttikeyaya sampradadvidhata lokavishrutau
44.39
पालितकं कालिकं च महामायाविनावुभौ
पूषा च पार्षदौ प्रादात्कार्त्तिकेयाय भारत
Palitakam kalikam cha mahamayavinavubhau
Pusha cha parshadau pradatkarttikeyaya bharata
44.40
बलं चातिबलं चैव महावक्त्रौ महाबलौ
प्रददौ कार्त्तिकेयाय वायुर्भरतसत्तम
Balam chatibalam chaiva mahavaktrau mahabalau
Pradadau karttikeyaya vayurbharatasattama
44.41
घसं चातिघसं चैव तिमिवक्त्रौ महाबलौ
प्रददौ कार्त्तिकेयाय वरुणः सत्यसंगरः
Ghasam chatighasam chaiva timivaktrau mahabalau
Pradadau karttikeyaya varunah satyasangarah
44.42
सुवर्चसं महात्मानं तथैवाप्यतिवर्चसम्
हिमवान्प्रददौ राजन्हुताशनसुताय वै
Suvarchasam mahatmanam tathaivapyativarchasam
Himavanpradadau rajanhutashanasutaya vai
44.43
काञ्चनं च महात्मानं मेघमालिनमेव च
ददावनुचरौ मेरुरग्निपुत्राय भारत
Kanchanam cha mahatmanam meghamalinameva cha
Dadavanucharau meruragniputraya bharata
44.44
स्थिरं चातिस्थिरं चैव मेरुरेवापरौ ददौ
महात्मनेऽग्निपुत्राय महाबलपराक्रमौ
Sthiram chatisthiram chaiva merurevaparau dadau
Mahatmanegniputraya mahabalaparakramau
44.45
उच्छ्रितं चातिशृङ्गं च महापाषाणयोधिनौ
प्रददावग्निपुत्राय विन्ध्यः पारिषदावुभौ
Uchchhritam chatishringam cha mahapashanayodhinau
Pradadavagniputraya vindhyah parishadavubhau
44.46
संग्रहं विग्रहं चैव समुद्रोऽपि गदाधरौ
प्रददावग्निपुत्राय महापारिषदावुभौ
Sangraham vigraham chaiva samudropi gadadharau
Pradadavagniputraya mahaparishadavubhau
44.47
उन्मादं पुष्पदन्तं च शङ्कुकर्णं तथैव च
प्रददावग्निपुत्राय पार्वती शुभदर्शना
Unmadam pushpadantam cha shankukarnam tathaiva cha
Pradadavagniputraya parvati shubhadarshana
44.48
जयं महाजयं चैव नागौ ज्वलनसूनवे
प्रददौ पुरुषव्याघ्र वासुकिः पन्नगेश्वरः
Jayam mahajayam chaiva nagau jvalanasunave
Pradadau purushavyaghra vasukih pannageshvarah
44.49
एवं साध्याश्च रुद्राश्च वसवः पितरस्तथा
सागराः सरितश्चैव गिरयश्च महाबलाः
Evam sadhyashcha rudrashcha vasavah pitarastatha
Sagarah saritashchaiva girayashcha mahabalah
44.50
ददुः सेनागणाध्यक्षाञ्शूलपट्टिशधारिणः
दिव्यप्रहरणोपेतान्नानावेषविभूषितान्
Daduh senaganadhyakshanshulapattishadharinah
Divyapraharanopetannanaveshavibhushitan
44.51
शृणु नामानि चान्येषां येऽन्ये स्कन्दस्य सैनिकाः
विविधायुधसंपन्नाश्चित्राभरणवर्मिणः
Shrinu namani chanyesham yenye skandasya sainikah
Vividhayudhasampannashchitrabharanavarminah
44.52
शङ्कुकर्णो निकुम्भश्च पद्मः कुमुद एव च
अनन्तो द्वादशभुजस्तथा कृष्णोपकृष्णकौ
Shankukarno nikumbhashcha padmah kumuda eva cha
Ananto dvadashabhujastatha krishnopakrishnakau
44.53
द्रोणश्रवाः कपिस्कन्धः काञ्चनाक्षो जलंधमः
अक्षसंतर्जनो राजन्कुनदीकस्तमोभ्रकृत्
Dronashravah kapiskandhah kanchanaksho jalandhamah
Akshasantarjano rajankunadikastamobhrakrit
44.54
एकाक्षो द्वादशाक्षश्च तथैवैकजटः प्रभुः
सहस्रबाहुर्विकटो व्याघ्राक्षः क्षितिकम्पनः
Ekaksho dvadashakshashcha tathaivaikajatah prabhuh
Sahasrabahurvikato vyaghrakshah kshitikampanah
44.55
पुण्यनामा सुनामा च सुवक्त्रः प्रियदर्शनः
परिश्रुतः कोकनदः प्रियमाल्यानुलेपनः
Punyanama sunama cha suvaktrah priyadarshanah
Parishrutah kokanadah priyamalyanulepanah
44.56
अजोदरो गजशिराः स्कन्धाक्षः शतलोचनः
ज्वालाजिह्वः करालश्च सितकेशो जटी हरिः
Ajodaro gajashirah skandhakshah shatalochanah
Jvalajihvah karalashcha sitakesho jati harih
44.57
चतुर्दंष्ट्रोऽष्टजिह्वश्च मेघनादः पृथुश्रवाः
विद्युदक्षो धनुर्वक्त्रो जठरो मारुताशनः
Chaturdanshtroshtajihvashcha meghanadah prithushravah
Vidyudaksho dhanurvaktro jatharo marutashanah
44.58
उदराक्षो झषाक्षश्च वज्रनाभो वसुप्रभः
समुद्रवेगो राजेन्द्र शैलकम्पी तथैव च
Udaraksho jhashakshashcha vajranabho vasuprabhah
Samudravego rajendra shailakampi tathaiva cha
44.59
पुत्रमेषः प्रवाहश्च तथा नन्दोपनन्दकौ
धूम्रः श्वेतः कलिङ्गश्च सिद्धार्थो वरदस्तथा
Putrameshah pravahashcha tatha nandopanandakau
Dhumrah shvetah kalingashcha siddhartho varadastatha
44.60
प्रियकश्चैव नन्दश्च गोनन्दश्च प्रतापवान्
आनन्दश्च प्रमोदश्च स्वस्तिको ध्रुवकस्तथा
Priyakashchaiva nandashcha gonandashcha pratapavan
Anandashcha pramodashcha svastiko dhruvakastatha
44.61
क्षेमवापः सुजातश्च सिद्धयात्रश्च भारत
गोव्रजः कनकापीडो महापारिषदेश्वरः
Kshemavapah sujatashcha siddhayatrashcha bharata
Govrajah kanakapido mahaparishadeshvarah
44.62
गायनो हसनश्चैव बाणः खड्गश्च वीर्यवान्
वैताली चातिताली च तथा कतिकवातिकौ
Gayano hasanashchaiva banah khadgashcha viryavan
Vaitali chatitali cha tatha katikavatikau
44.63
हंसजः पङ्कदिग्धाङ्गः समुद्रोन्मादनश्च ह
रणोत्कटः प्रहासश्च श्वेतशीर्षश्च नन्दकः
Hansajah pankadigdhangah samudronmadanashcha ha
Ranotkatah prahasashcha shvetashirshashcha nandakah
44.64
कालकण्ठः प्रभासश्च तथा कुम्भाण्डकोऽपरः
कालकाक्षः सितश्चैव भूतलोन्मथनस्तथा
Kalakanthah prabhasashcha tatha kumbhandakoparah
Kalakakshah sitashchaiva bhutalonmathanastatha
44.65
यज्ञवाहः प्रवाहश्च देवयाजी च सोमपः
सजालश्च महातेजाः क्रथक्राथौ च भारत
Yagyavahah pravahashcha devayaji cha somapah
Sajalashcha mahatejah krathakrathau cha bharata
44.66
तुहनश्च तुहानश्च चित्रदेवश्च वीर्यवान्
मधुरः सुप्रसादश्च किरीटी च महाबलः
Tuhanashcha tuhanashcha chitradevashcha viryavan
Madhurah suprasadashcha kiriti cha mahabalah
44.67
वसनो मधुवर्णश्च कलशोदर एव च
धमन्तो मन्मथकरः सूचीवक्त्रश्च वीर्यवान्
Vasano madhuvarnashcha kalashodara eva cha
Dhamanto manmathakarah suchivaktrashcha viryavan
44.68
श्वेतवक्त्रः सुवक्त्रश्च चारुवक्त्रश्च पाण्डुरः
दण्डबाहुः सुबाहुश्च रजः कोकिलकस्तथा
Shvetavaktrah suvaktrashcha charuvaktrashcha pandurah
Dandabahuh subahushcha rajah kokilakastatha
44.69
अचलः कनकाक्षश्च बालानामयिकः प्रभुः
संचारकः कोकनदो गृध्रवक्त्रश्च जम्बुकः
Achalah kanakakshashcha balanamayikah prabhuh
Sancharakah kokanado gridhravaktrashcha jambukah
44.70
लोहाशवक्त्रो जठरः कुम्भवक्त्रश्च कुण्डकः
मद्गुग्रीवश्च कृष्णौजा हंसवक्त्रश्च चन्द्रभाः
Lohashavaktro jatharah kumbhavaktrashcha kundakah
Madgugrivashcha krishnauja hansavaktrashcha chandrabhah
44.71
पाणिकूर्मा च शम्बूकः पञ्चवक्त्रश्च शिक्षकः
चाषवक्त्रश्च जम्बूकः शाकवक्त्रश्च कुण्डकः
Panikurma cha shambukah panchavaktrashcha shikshakah
Chashavaktrashcha jambukah shakavaktrashcha kundakah
44.72
योगयुक्ता महात्मानः सततं ब्राह्मणप्रियाः
पैतामहा महात्मानो महापारिषदाश्च ह
यौवनस्थाश्च बालाश्च वृद्धाश्च जनमेजय
Yogayukta mahatmanah satatam brahmanapriyah
Paitamaha mahatmano mahaparishadashcha ha
Yauvanasthashcha balashcha vriddhashcha janamejaya
44.73
सहस्रशः पारिषदाः कुमारमुपतस्थिरे
वक्त्रैर्नानाविधैर्ये तु शृणु ताञ्जनमेजय
Sahasrashah parishadah kumaramupatasthire
Vaktrairnanavidhairye tu shrinu tanjanamejaya
44.74
कूर्मकुक्कुटवक्त्राश्च शशोलूकमुखास्तथा
खरोष्ट्रवदनाश्चैव वराहवदनास्तथा
Kurmakukkutavaktrashcha shasholukamukhastatha
Kharoshtravadanashchaiva varahavadanastatha
44.75
मनुष्यमेषवक्त्राश्च सृगालवदनास्तथा
भीमा मकरवक्त्राश्च शिंशुमारमुखास्तथा
Manushyameshavaktrashcha srigalavadanastatha
Bhima makaravaktrashcha shinshumaramukhastatha
44.76
मार्जारशशवक्त्राश्च दीर्घवक्त्राश्च भारत
नकुलोलूकवक्त्राश्च श्ववक्त्राश्च तथापरे
Marjarashashavaktrashcha dirghavaktrashcha bharata
Nakulolukavaktrashcha shvavaktrashcha tathapare
44.77
आखुबभ्रुकवक्त्राश्च मयूरवदनास्तथा
मत्स्यमेषाननाश्चान्ये अजाविमहिषाननाः
Akhubabhrukavaktrashcha mayuravadanastatha
Matsyameshananashchanye ajavimahishananah
44.78
ऋक्षशार्दूलवक्त्राश्च द्वीपिसिंहाननास्तथा
भीमा गजाननाश्चैव तथा नक्रमुखाः परे
Rikshashardulavaktrashcha dvipisinhananastatha
Bhima gajananashchaiva tatha nakramukhah pare
44.79
गरुडाननाः खड्गमुखा वृककाकमुखास्तथा
गोखरोष्ट्रमुखाश्चान्ये वृषदंशमुखास्तथा
Garudananah khadgamukha vrikakakamukhastatha
Gokharoshtramukhashchanye vrishadanshamukhastatha
44.80
महाजठरपादाङ्गास्तारकाक्षाश्च भारत
पारावतमुखाश्चान्ये तथा वृषमुखाः परे
Mahajatharapadangastarakakshashcha bharata
Paravatamukhashchanye tatha vrishamukhah pare
44.81
कोकिलावदनाश्चान्ये श्येनतित्तिरिकाननाः
कृकलासमुखाश्चैव विरजोम्बरधारिणः
Kokilavadanashchanye shyenatittirikananah
Krikalasamukhashchaiva virajombaradharinah
44.82
व्यालवक्त्राः शूलमुखाश्चण्डवक्त्राः शताननाः
आशीविषाश्चीरधरा गोनासावरणास्तथा
Vyalavaktrah shulamukhashchandavaktrah shatananah
Ashivishashchiradhara gonasavaranastatha
44.83
स्थूलोदराः कृशाङ्गाश्च स्थूलाङ्गाश्च कृशोदराः
ह्रस्वग्रीवा महाकर्णा नानाव्यालविभूषिताः
Sthulodarah krishangashcha sthulangashcha krishodarah
Hrasvagriva mahakarna nanavyalavibhushitah
44.84
गजेन्द्रचर्मवसनास्तथा कृष्णाजिनाम्बराः
स्कन्धेमुखा महाराज तथा ह्युदरतोमुखाः
Gajendracharmavasanastatha krishnajinambarah
Skandhemukha maharaja tatha hyudaratomukhah
44.85
पृष्ठेमुखा हनुमुखास्तथा जङ्घामुखा अपि
पार्श्वाननाश्च बहवो नानादेशमुखास्तथा
Prishthemukha hanumukhastatha janghamukha api
Parshvananashcha bahavo nanadeshamukhastatha
44.86
तथा कीटपतंगानां सदृशास्या गणेश्वराः
नानाव्यालमुखाश्चान्ये बहुबाहुशिरोधराः
Tatha kitapatanganam sadrishasya ganeshvarah
Nanavyalamukhashchanye bahubahushirodharah
44.87
नानावृक्षभुजाः केचित्कटिशीर्षास्तथापरे
भुजंगभोगवदना नानागुल्मनिवासिनः
Nanavrikshabhujah kechitkatishirshastathapare
Bhujangabhogavadana nanagulmanivasinah
44.88
चीरसंवृतगात्राश्च तथा फलकवाससः
नानावेषधराश्चैव चर्मवासस एव च
Chirasanvritagatrashcha tatha phalakavasasah
Nanaveshadharashchaiva charmavasasa eva cha
44.89
उष्णीषिणो मुकुटिनः कम्बुग्रीवाः सुवर्चसः
किरीटिनः पञ्चशिखास्तथा कठिनमूर्धजाः
Ushnishino mukutinah kambugrivah suvarchasah
Kiritinah panchashikhastatha kathinamurdhajah
44.90
त्रिशिखा द्विशिखाश्चैव तथा सप्तशिखाः परे
शिखण्डिनो मुकुटिनो मुण्डाश्च जटिलास्तथा
Trishikha dvishikhashchaiva tatha saptashikhah pare
Shikhandino mukutino mundashcha jatilastatha
44.91
चित्रमाल्यधराः केचित्केचिद्रोमाननास्तथा
दिव्यमाल्याम्बरधराः सततं प्रियविग्रहाः
Chitramalyadharah kechitkechidromananastatha
Divyamalyambaradharah satatam priyavigrahah
44.92
कृष्णा निर्मांसवक्त्राश्च दीर्घपृष्ठा निरूदराः
स्थूलपृष्ठा ह्रस्वपृष्ठाः प्रलम्बोदरमेहनाः
Krishna nirmansavaktrashcha dirghaprishtha nirudarah
Sthulaprishtha hrasvaprishthah pralambodaramehanah
44.93
महाभुजा ह्रस्वभुजा ह्रस्वगात्राश्च वामनाः
कुब्जाश्च दीर्घजङ्घाश्च हस्तिकर्णशिरोधराः
Mahabhuja hrasvabhuja hrasvagatrashcha vamanah
Kubjashcha dirghajanghashcha hastikarnashirodharah
44.94
हस्तिनासाः कूर्मनासा वृकनासास्तथापरे
दीर्घोष्ठा दीर्घजिह्वाश्च विकराला ह्यधोमुखाः
Hastinasah kurmanasa vrikanasastathapare
Dirghoshtha dirghajihvashcha vikarala hyadhomukhah
44.95
महादंष्ट्रा ह्रस्वदंष्ट्राश्चतुर्दंष्ट्रास्तथापरे
वारणेन्द्रनिभाश्चान्ये भीमा राजन्सहस्रशः
Mahadanshtra hrasvadanshtrashchaturdanshtrastathapare
Varanendranibhashchanye bhima rajansahasrashah
44.96
सुविभक्तशरीराश्च दीप्तिमन्तः स्वलंकृताः
पिङ्गाक्षाः शङ्कुकर्णाश्च वक्रनासाश्च भारत
Suvibhaktasharirashcha diptimantah svalankritah
Pingakshah shankukarnashcha vakranasashcha bharata
44.97
पृथुदंष्ट्रा महादंष्ट्राः स्थूलौष्ठा हरिमूर्धजाः
नानापादौष्ठदंष्ट्राश्च नानाहस्तशिरोधराः
नानावर्मभिराच्छन्ना नानाभाषाश्च भारत
Prithudanshtra mahadanshtrah sthulaushtha harimurdhajah
Nanapadaushthadanshtrashcha nanahastashirodharah
Nanavarmabhirachchhanna nanabhashashcha bharata
44.98
कुशला देशभाषासु जल्पन्तोऽन्योन्यमीश्वराः
हृष्टाः परिपतन्ति स्म महापारिषदास्तथा
Kushala deshabhashasu jalpantonyonyamishvarah
Hrishtah paripatanti sma mahaparishadastatha
44.99
दीर्घग्रीवा दीर्घनखा दीर्घपादशिरोभुजाः
पिङ्गाक्षा नीलकण्ठाश्च लम्बकर्णाश्च भारत
Dirghagriva dirghanakha dirghapadashirobhujah
Pingaksha nilakanthashcha lambakarnashcha bharata
44.100
वृकोदरनिभाश्चैव केचिदञ्जनसंनिभाः
श्वेताङ्गा लोहितग्रीवाः पिङ्गाक्षाश्च तथापरे
कल्माषा बहवो राजंश्चित्रवर्णाश्च भारत
Vrikodaranibhashchaiva kechidanjanasannibhah
Shvetanga lohitagrivah pingakshashcha tathapare
Kalmasha bahavo rajanshchitravarnashcha bharata
44.101
चामरापीडकनिभाः श्वेतलोहितराजयः
नानावर्णाः सवर्णाश्च मयूरसदृशप्रभाः
Chamarapidakanibhah shvetalohitarajayah
Nanavarnah savarnashcha mayurasadrishaprabhah
44.102
पुनः प्रहरणान्येषां कीर्त्यमानानि मे शृणु
शेषैः कृतं पारिषदैरायुधानां परिग्रहम्
Punah praharananyesham kirtyamanani me shrinu
Sheshaih kritam parishadairayudhanam parigraham
44.103
पाशोद्यतकराः केचिद्व्यादितास्याः खराननाः
पृथ्वक्षा नीलकण्ठाश्च तथा परिघबाहवः
Pashodyatakarah kechidvyaditasyah kharananah
Prithvaksha nilakanthashcha tatha parighabahavah
44.104
शतघ्नीचक्रहस्ताश्च तथा मुसलपाणयः
शूलासिहस्ताश्च तथा महाकाया महाबलाः
Shataghnichakrahastashcha tatha musalapanayah
Shulasihastashcha tatha mahakaya mahabalah
44.105
गदाभुशुण्डिहस्ताश्च तथा तोमरपाणयः
असिमुद्गरहस्ताश्च दण्डहस्ताश्च भारत
Gadabhushundihastashcha tatha tomarapanayah
Asimudgarahastashcha dandahastashcha bharata
44.106
आयुधैर्विविधैर्घोरैर्महात्मानो महाजवाः
महाबला महावेगा महापारिषदास्तथा
Ayudhairvividhairghorairmahatmano mahajavah
Mahabala mahavega mahaparishadastatha
44.107
अभिषेकं कुमारस्य दृष्ट्वा हृष्टा रणप्रियाः
घण्टाजालपिनद्धाङ्गा ननृतुस्ते महौजसः
Abhishekam kumarasya drishtva hrishta ranapriyah
Ghantajalapinaddhanga nanrituste mahaujasah
44.108
एते चान्ये च बहवो महापारिषदा नृप
उपतस्थुर्महात्मानं कार्त्तिकेयं यशस्विनम्
Ete chanye cha bahavo mahaparishada nripa
Upatasthurmahatmanam karttikeyam yashasvinam
44.109
दिव्याश्चाप्यान्तरिक्षाश्च पार्थिवाश्चानिलोपमाः
व्यादिष्टा दैवतैः शूराः स्कन्दस्यानुचराभवन्
Divyashchapyantarikshashcha parthivashchanilopamah
Vyadishta daivataih shurah skandasyanucharabhavan
44.110
तादृशानां सहस्राणि प्रयुतान्यर्बुदानि च
अभिषिक्तं महात्मानं परिवार्योपतस्थिरे
Tadrishanam sahasrani prayutanyarbudani cha
Abhishiktam mahatmanam parivaryopatasthire