Chapter 53
53.1
संजय उवाच
तेषामनीकानि बृहद्ध्वजानि; रणे समृद्धानि समागतानि
गर्जन्ति भेरीनिनदोन्मुखानि; मेघैर्यथा मेघगणास्तपान्ते
Sanjaya uvacha
Teshamanikani brihaddhvajani; rane samriddhani samagatani
Garjanti bherininadonmukhani; meghairyatha meghaganastapante
53.2
महागजाभ्राकुलमस्त्रतोयं; वादित्रनेमीतलशब्दवच्च
हिरण्यचित्रायुधवैद्युतं च; महारथैरावृतशब्दवच्च
Mahagajabhrakulamastratoyam; vaditranemitalashabdavachcha
Hiranyachitrayudhavaidyutam cha; maharathairavritashabdavachcha
53.3
तद्भीमवेगं रुधिरौघवाहि; खड्गाकुलं क्षत्रियजीववाहि
अनार्तवं क्रूरमनिष्टवर्षं; बभूव तत्संहरणं प्रजानाम्
Tadbhimavegam rudhiraughavahi; khadgakulam kshatriyajivavahi
Anartavam kruramanishtavarsham; babhuva tatsanharanam prajanam
53.4
रथान्ससूतान्सहयान्गजांश्च; सर्वानरीन्मृत्युवशं शरौघैः
निन्ये हयांश्चैव तथा ससादी;न्पदातिसंघांश्च तथैव पार्थः
Rathansasutansahayangajanshcha; sarvanarinmrityuvasham sharaughaih
Ninye hayanshchaiva tatha sasadi;npadatisanghanshcha tathaiva parthah
53.5
कृपः शिखण्डी च रणे समेतौ; दुर्योधनं सात्यकिरभ्यगच्छत
श्रुतश्रवा द्रोणसुतेन सार्धं; युधामन्युश्चित्रसेनेन चापि
Kripah shikhandi cha rane sametau; duryodhanam satyakirabhyagachchhata
Shrutashrava dronasutena sardham; yudhamanyushchitrasenena chapi
53.6
कर्णस्य पुत्रस्तु रथी सुषेणं; समागतः सृञ्जयांश्चोत्तमौजाः
गान्धारराजं सहदेवः क्षुधार्तो; महर्षभं सिंह इवाभ्यधावत्
Karnasya putrastu rathi sushenam; samagatah srinjayanshchottamaujah
Gandhararajam sahadevah kshudharto; maharshabham sinha ivabhyadhavat
53.7
शतानीको नाकुलिः कर्णपुत्रं; युवा युवानं वृषसेनं शरौघैः
समार्दयत्कर्णसुतश्च वीरः; पाञ्चालेयं शरवर्षैरनेकैः
Shataniko nakulih karnaputram; yuva yuvanam vrishasenam sharaughaih
Samardayatkarnasutashcha virah; panchaleyam sharavarshairanekaih
53.8
रथर्षभः कृतवर्माणमार्च्छ;न्माद्रीपुत्रो नकुलश्चित्रयोधी
पाञ्चालानामधिपो याज्ञसेनिः; सेनापतिं कर्णमार्च्छत्ससैन्यम्
Ratharshabhah kritavarmanamarchchha;nmadriputro nakulashchitrayodhi
Panchalanamadhipo yagyasenih; senapatim karnamarchchhatsasainyam
53.9
दुःशासनो भारत भारती च; संशप्तकानां पृतना समृद्धा
भीमं रणे शस्त्रभृतां वरिष्ठं; तदा समार्च्छत्तमसह्यवेगम्
Duhshasano bharata bharati cha; sanshaptakanam pritana samriddha
Bhimam rane shastrabhritam varishtham; tada samarchchhattamasahyavegam
53.10
कर्णात्मजं तत्र जघान शूर;स्तथाच्छिनच्चोत्तमौजाः प्रसह्य
तस्योत्तमाङ्गं निपपात भूमौ; निनादयद्गां निनदेन खं च
Karnatmajam tatra jaghana shura;stathachchhinachchottamaujah prasahya
Tasyottamangam nipapata bhumau; ninadayadgam ninadena kham cha
53.11
सुषेणशीर्षं पतितं पृथिव्यां; विलोक्य कर्णोऽथ तदार्तरूपः
क्रोधाद्धयांस्तस्य रथं ध्वजं च; बाणैः सुधारैर्निशितैर्न्यकृन्तत्
Sushenashirsham patitam prithivyam; vilokya karnotha tadartarupah
Krodhaddhayanstasya ratham dhvajam cha; banaih sudharairnishitairnyakrintat
53.12
स तूत्तमौजा निशितैः पृषत्कै;र्विव्याध खड्गेन च भास्वरेण
पार्ष्णिं हयांश्चैव कृपस्य हत्वा; शिखण्डिवाहं स ततोऽभ्यरोहत्
Sa tuttamauja nishitaih prishatkai;rvivyadha khadgena cha bhasvarena
Parshnim hayanshchaiva kripasya hatva; shikhandivaham sa tatobhyarohat
53.13
कृपं तु दृष्ट्वा विरथं रथस्थो; नैच्छच्छरैस्ताडयितुं शिखण्डी
तं द्रौणिरावार्य रथं कृपं स्म; समुज्जह्रे पङ्कगतां यथा गाम्
Kripam tu drishtva viratham rathastho; naichchhachchharaistadayitum shikhandi
Tam drauniravarya ratham kripam sma; samujjahre pankagatam yatha gam
53.14
हिरण्यवर्मा निशितैः पृषत्कै;स्तवात्मजानामनिलात्मजो वै
अतापयत्सैन्यमतीव भीमः; काले शुचौ मध्यगतो यथार्कः
Hiranyavarma nishitaih prishatkai;stavatmajanamanilatmajo vai
Atapayatsainyamativa bhimah; kale shuchau madhyagato yatharkah