UtshovChapter 52
52.1
संजय उवाच
स केशवस्य बीभत्सुः श्रुत्वा भारत भाषितम्
विशोकः संप्रहृष्टश्च क्षणेन समपद्यत
Sanjaya uvacha
Sa keshavasya bibhatsuh shrutva bharata bhashitam
Vishokah samprahrishtashcha kshanena samapadyata
52.2
ततो ज्यामनुमृज्याशु व्याक्षिपद्गाण्डिवं धनुः
दध्रे कर्णविनाशाय केशवं चाभ्यभाषत
Tato jyamanumrijyashu vyakshipadgandivam dhanuh
Dadhre karnavinashaya keshavam chabhyabhashata
52.3
त्वया नाथेन गोविन्द ध्रुव एष जयो मम
प्रसन्नो यस्य मेऽद्य त्वं भूतभव्यभवत्प्रभुः
Tvaya nathena govinda dhruva esha jayo mama
Prasanno yasya medya tvam bhutabhavyabhavatprabhuh
52.4
त्वत्सहायो ह्यहं कृष्ण त्रीँल्लोकान्वै समागतान्
प्रापयेयं परं लोकं किमु कर्णं महारणे
Tvatsahayo hyaham krishna trinllokanvai samagatan
Prapayeyam param lokam kimu karnam maharane
52.5
पश्यामि द्रवतीं सेनां पाञ्चालानां जनार्दन
पश्यामि कर्णं समरे विचरन्तमभीतवत्
Pashyami dravatim senam panchalanam janardana
Pashyami karnam samare vicharantamabhitavat
52.6
भार्गवास्त्रं च पश्यामि विचरन्तं समन्ततः
सृष्टं कर्णेन वार्ष्णेय शक्रेणेव महाशनिम्
Bhargavastram cha pashyami vicharantam samantatah
Srishtam karnena varshneya shakreneva mahashanim
52.7
अयं खलु स संग्रामो यत्र कृष्ण मया कृतम्
कथयिष्यन्ति भूतानि यावद्भूमिर्धरिष्यति
Ayam khalu sa sangramo yatra krishna maya kritam
Kathayishyanti bhutani yavadbhumirdharishyati
52.8
अद्य कृष्ण विकर्णा मे कर्णं नेष्यन्ति मृत्यवे
गाण्डीवमुक्ताः क्षिण्वन्तो मम हस्तप्रचोदिताः
Adya krishna vikarna me karnam neshyanti mrityave
Gandivamuktah kshinvanto mama hastaprachoditah
52.9
अद्य राजा धृतराष्ट्रः स्वां बुद्धिमवमंस्यते
दुर्योधनमराज्यार्हं यया राज्येऽभ्यषेचयत्
Adya raja dhritarashtrah svam buddhimavamansyate
Duryodhanamarajyarham yaya rajyebhyashechayat
52.10
अद्य राज्यात्सुखाच्चैव श्रियो राष्ट्रात्तथा पुरात्
पुत्रेभ्यश्च महाबाहो धृतराष्ट्रो वियोक्ष्यते
Adya rajyatsukhachchaiva shriyo rashtrattatha purat
Putrebhyashcha mahabaho dhritarashtro viyokshyate
52.11
अद्य दुर्योधनो राजा जीविताच्च निराशकः
भविष्यति हते कर्णे कृष्ण सत्यं ब्रवीमि ते
Adya duryodhano raja jivitachcha nirashakah
Bhavishyati hate karne krishna satyam bravimi te
52.12
अद्य दृष्ट्वा मया कर्णं शरैर्विशकलीकृतम्
स्मरतां तव वाक्यानि शमं प्रति जनेश्वरः
Adya drishtva maya karnam sharairvishakalikritam
Smaratam tava vakyani shamam prati janeshvarah
52.13
अद्यासौ सौबलः कृष्ण ग्लहं जानातु वै शरान्
दुरोदरं च गाण्डीवं मण्डलं च रथं मम
Adyasau saubalah krishna glaham janatu vai sharan
Durodaram cha gandivam mandalam cha ratham mama
52.14
योऽसौ रणे नरं नान्यं पृथिव्यामभिमन्यते
तस्याद्य सूतपुत्रस्य भूमिः पास्यति शोणितम्
गाण्डीवसृष्टा दास्यन्ति कर्णस्य परमां गतिम्
Yosau rane naram nanyam prithivyamabhimanyate
Tasyadya sutaputrasya bhumih pasyati shonitam
Gandivasrishta dasyanti karnasya paramam gatim
52.15
अद्य तप्स्यति राधेयः पाञ्चालीं यत्तदाब्रवीत्
सभामध्ये वचः क्रूरं कुत्सयन्पाण्डवान्प्रति
Adya tapsyati radheyah panchalim yattadabravit
Sabhamadhye vachah kruram kutsayanpandavanprati
52.16
ये वै षण्ढतिलास्तत्र भवितारोऽद्य ते तिलाः
हते वैकर्तने कर्णे सूतपुत्रे दुरात्मनि
Ye vai shandhatilastatra bhavitarodya te tilah
Hate vaikartane karne sutaputre duratmani
52.17
अहं वः पाण्डुपुत्रेभ्यस्त्रास्यामीति यदब्रवीत्
अनृतं तत्करिष्यन्ति मामका निशिताः शराः
Aham vah panduputrebhyastrasyamiti yadabravit
Anritam tatkarishyanti mamaka nishitah sharah
52.18
हन्ताहं पाण्डवान्सर्वान्सपुत्रानिति योऽब्रवीत्
तमद्य कर्णं हन्तास्मि मिषतां सर्वधन्विनाम्
Hantaham pandavansarvansaputraniti yobravit
Tamadya karnam hantasmi mishatam sarvadhanvinam
52.19
यस्य वीर्ये समाश्वस्य धार्तराष्ट्रो बृहन्मनाः
अवामन्यत दुर्बुद्धिर्नित्यमस्मान्दुरात्मवान्
तमद्य कर्णं राधेयं हन्तास्मि मधुसूदन
Yasya virye samashvasya dhartarashtro brihanmanah
Avamanyata durbuddhirnityamasmanduratmavan
Tamadya karnam radheyam hantasmi madhusudana
52.20
अद्य कर्णे हते कृष्ण धार्तराष्ट्राः सराजकाः
विद्रवन्तु दिशो भीताः सिंहत्रस्ता मृगा इव
Adya karne hate krishna dhartarashtrah sarajakah
Vidravantu disho bhitah sinhatrasta mriga iva
52.21
अद्य दुर्योधनो राजा पृथिवीमन्ववेक्षताम्
हते कर्णे मया संख्ये सपुत्रे ससुहृज्जने
Adya duryodhano raja prithivimanvavekshatam
Hate karne maya sankhye saputre sasuhrijjane
52.22
अद्य कर्णं हतं दृष्ट्वा धार्तराष्ट्रोऽत्यमर्षणः
जानातु मां रणे कृष्ण प्रवरं सर्वधन्विनाम्
Adya karnam hatam drishtva dhartarashtrotyamarshanah
Janatu mam rane krishna pravaram sarvadhanvinam
52.23
अद्याहमनृणः कृष्ण भविष्यामि धनुर्भृताम्
क्रोधस्य च कुरूणां च शराणां गाण्डिवस्य च
Adyahamanrinah krishna bhavishyami dhanurbhritam
Krodhasya cha kurunam cha sharanam gandivasya cha
52.24
अद्य दुःखमहं मोक्ष्ये त्रयोदशसमार्जितम्
हत्वा कर्णं रणे कृष्ण शम्बरं मघवानिव
Adya duhkhamaham mokshye trayodashasamarjitam
Hatva karnam rane krishna shambaram maghavaniva
52.25
अद्य कर्णे हते युद्धे सोमकानां महारथाः
कृतं कार्यं च मन्यन्तां मित्रकार्येप्सवो युधि
Adya karne hate yuddhe somakanam maharathah
Kritam karyam cha manyantam mitrakaryepsavo yudhi
52.26
न जाने च कथं प्रीतिः शैनेयस्याद्य माधव
भविष्यति हते कर्णे मयि चापि जयाधिके
Na jane cha katham pritih shaineyasyadya madhava
Bhavishyati hate karne mayi chapi jayadhike
52.27
अहं हत्वा रणे कर्णं पुत्रं चास्य महारथम्
प्रीतिं दास्यामि भीमस्य यमयोः सात्यकेरपि
Aham hatva rane karnam putram chasya maharatham
Pritim dasyami bhimasya yamayoh satyakerapi
52.28
धृष्टद्युम्नशिखण्डिभ्यां पाञ्चालानां च माधव
अध्यानृण्यं गमिष्यामि हत्वा कर्णं महारणे
Dhrishtadyumnashikhandibhyam panchalanam cha madhava
Adhyanrinyam gamishyami hatva karnam maharane
52.29
अद्य पश्यन्तु संग्रामे धनंजयममर्षणम्
युध्यन्तं कौरवान्संख्ये पातयन्तं च सूतजम्
भवत्सकाशे वक्ष्ये च पुनरेवात्मसंस्तवम्
Adya pashyantu sangrame dhananjayamamarshanam
Yudhyantam kauravansankhye patayantam cha sutajam
Bhavatsakashe vakshye cha punarevatmasanstavam
52.30
धनुर्वेदे मत्समो नास्ति लोके; पराक्रमे वा मम कोऽस्ति तुल्यः
को वाप्यन्यो मत्समोऽस्ति क्षमायां; तथा क्रोधे सदृशोऽन्यो न मेऽस्ति
Dhanurvede matsamo nasti loke; parakrame va mama kosti tulyah
Ko vapyanyo matsamosti kshamayam; tatha krodhe sadrishonyo na mesti
52.31
अहं धनुष्मानसुरान्सुरांश्च; सर्वाणि भूतानि च संगतानि
स्वबाहुवीर्याद्गमये पराभवं; मत्पौरुषं विद्धि परः परेभ्यः
Aham dhanushmanasuransuranshcha; sarvani bhutani cha sangatani
Svabahuviryadgamaye parabhavam; matpaurusham viddhi parah parebhyah
52.32
शरार्चिषा गाण्डिवेनाहमेकः; सर्वान्कुरून्बाह्लिकांश्चाभिपत्य
हिमात्यये कक्षगतो यथाग्नि;स्तहा दहेयं सगणान्प्रसह्य
Shararchisha gandivenahamekah; sarvankurunbahlikanshchabhipatya
Himatyaye kakshagato yathagni;staha daheyam sagananprasahya
52.33
पाणौ पृषत्का लिखिता ममैते; धनुश्च सव्ये निहितं सबाणम्
पादौ च मे सरथौ सध्वजौ च; न मादृशं युद्धगतं जयन्ति
Panau prishatka likhita mamaite; dhanushcha savye nihitam sabanam
Padau cha me sarathau sadhvajau cha; na madrisham yuddhagatam jayanti