UtshovChapter 10
10.1
संजय उवाच
श्रुतकर्मा महाराज चित्रसेनं महीपतिम्
आजघ्ने समरे क्रुद्धः पञ्चाशद्भिः शिलीमुखैः
Sanjaya uvacha
Shrutakarma maharaja chitrasenam mahipatim
Ajaghne samare kruddhah panchashadbhih shilimukhaih
10.2
अभिसारस्तु तं राजा नवभिर्निशितैः शरैः
श्रुतकर्माणमाहत्य सूतं विव्याध पञ्चभिः
Abhisarastu tam raja navabhirnishitaih sharaih
Shrutakarmanamahatya sutam vivyadha panchabhih
10.3
श्रुतकर्मा ततः क्रुद्धश्चित्रसेनं चमूमुखे
नाराचेन सुतीक्ष्णेन मर्मदेशे समर्दयत्
Shrutakarma tatah kruddhashchitrasenam chamumukhe
Narachena sutikshnena marmadeshe samardayat
10.4
एतस्मिन्नन्तरे चैनं श्रुतकीर्तिर्महायशाः
नवत्या जगतीपालं छादयामास पत्रिभिः
Etasminnantare chainam shrutakirtirmahayashah
Navatya jagatipalam chhadayamasa patribhih
10.5
प्रतिलभ्य ततः संज्ञां चित्रसेनो महारथः
धनुश्चिच्छेद भल्लेन तं च विव्याध सप्तभिः
Pratilabhya tatah sangyam chitraseno maharathah
Dhanushchichchheda bhallena tam cha vivyadha saptabhih
10.6
सोऽन्यत्कार्मुकमादाय वेगघ्नं रुक्मभूषणम्
चित्ररूपतरं चक्रे चित्रसेनं शरोर्मिभिः
Sonyatkarmukamadaya vegaghnam rukmabhushanam
Chitrarupataram chakre chitrasenam sharormibhih
10.7
स शरैश्चित्रितो राजंश्चित्रमाल्यधरो युवा
युवेव समशोभत्स गोष्ठीमध्ये स्वलंकृतः
Sa sharaishchitrito rajanshchitramalyadharo yuva
Yuveva samashobhatsa goshthimadhye svalankritah
10.8
श्रुतकर्माणमथ वै नाराचेन स्तनान्तरे
बिभेद समरे क्रुद्धस्तिष्ठ तिष्ठेति चाब्रवीत्
Shrutakarmanamatha vai narachena stanantare
Bibheda samare kruddhastishtha tishtheti chabravit
10.9
श्रुतकर्मापि समरे नाराचेन समर्दितः
सुस्राव रुधिरं भूरि गैरिकाम्भ इवाचलः
Shrutakarmapi samare narachena samarditah
Susrava rudhiram bhuri gairikambha ivachalah
10.10
ततः स रुधिराक्ताङ्गो रुधिरेण कृतच्छविः
रराज समरे राजन्सपुष्प इव किंशुकः
Tatah sa rudhiraktango rudhirena kritachchhavih
Raraja samare rajansapushpa iva kinshukah
10.11
श्रुतकर्मा ततो राजञ्शत्रूणां समभिद्रुतः
शत्रुसंवरणं कृत्वा द्विधा चिच्छेद कार्मुकम्
Shrutakarma tato rajanshatrunam samabhidrutah
Shatrusanvaranam kritva dvidha chichchheda karmukam
10.12
अथैनं छिन्नधन्वानं नाराचानां त्रिभिः शतैः
विव्याध भरतश्रेष्ठ श्रुतकर्मा महायशाः
Athainam chhinnadhanvanam narachanam tribhih shataih
Vivyadha bharatashreshtha shrutakarma mahayashah
10.13
ततोऽपरेण भल्लेन भृशं तीक्ष्णेन सत्वरः
जहार सशिरस्त्राणं शिरस्तस्य महात्मनः
Tatoparena bhallena bhrisham tikshnena satvarah
Jahara sashirastranam shirastasya mahatmanah
10.14
तच्छिरो न्यपतद्भूमौ सुमहच्चित्रवर्मणः
यदृच्छया यथा चन्द्रश्च्युतः स्वर्गान्महीतले
Tachchhiro nyapatadbhumau sumahachchitravarmanah
Yadrichchhaya yatha chandrashchyutah svarganmahitale
10.15
राजानं निहतं दृष्ट्वा अभिसारं च मारिष
अभ्यद्रवन्त वेगेन चित्रसेनस्य सैनिकाः
Rajanam nihatam drishtva abhisaram cha marisha
Abhyadravanta vegena chitrasenasya sainikah
10.16
ततः क्रुद्धो महेष्वासस्तत्सैन्यं प्राद्रवच्छरैः
अन्तकाले यथा क्रुद्धः सर्वभूतानि प्रेतराट्
द्रावयन्निषुभिस्तूर्णं श्रुतकर्मा व्यरोचत
Tatah kruddho maheshvasastatsainyam pradravachchharaih
Antakale yatha kruddhah sarvabhutani pretarat
Dravayannishubhisturnam shrutakarma vyarochata
10.17
प्रतिविन्ध्यस्ततश्चित्रं भित्त्वा पञ्चभिराशुगैः
सारथिं त्रिभिरानर्च्छद्ध्वजमेकेषुणा ततः
Prativindhyastatashchitram bhittva panchabhirashugaih
Sarathim tribhiranarchchhaddhvajamekeshuna tatah
10.18
तं चित्रो नवभिर्भल्लैर्बाह्वोरुरसि चार्दयत्
स्वर्णपुङ्खैः शिलाधौतैः कङ्कबर्हिणवाजितैः
Tam chitro navabhirbhallairbahvorurasi chardayat
Svarnapunkhaih shiladhautaih kankabarhinavajitaih
10.19
प्रतिविन्ध्यो धनुस्तस्य छित्त्वा भारत सायकैः
पञ्चभिर्निशितैर्बाणैरथैनं संप्रजघ्निवान्
Prativindhyo dhanustasya chhittva bharata sayakaih
Panchabhirnishitairbanairathainam samprajaghnivan
10.20
ततः शक्तिं महाराज हेमदण्डां दुरासदाम्
प्राहिणोत्तव पुत्राय घोरामग्निशिखामिव
Tatah shaktim maharaja hemadandam durasadam
Prahinottava putraya ghoramagnishikhamiva
10.21
तामापतन्तीं सहसा शक्तिमुल्कामिवाम्बरात्
द्विधा चिच्छेद समरे प्रतिविन्ध्यो हसन्निव
Tamapatantim sahasa shaktimulkamivambarat
Dvidha chichchheda samare prativindhyo hasanniva
10.22
सा पपात तदा छिन्ना प्रतिविन्ध्यशरैः शितैः
युगान्ते सर्वभूतानि त्रासयन्ती यथाशनिः
Sa papata tada chhinna prativindhyasharaih shitaih
Yugante sarvabhutani trasayanti yathashanih
10.23
शक्तिं तां प्रहतां दृष्ट्वा चित्रो गृह्य महागदाम्
प्रतिविन्ध्याय चिक्षेप रुक्मजालविभूषिताम्
Shaktim tam prahatam drishtva chitro grihya mahagadam
Prativindhyaya chikshepa rukmajalavibhushitam
10.24
सा जघान हयांस्तस्य सारथिं च महारणे
रथं प्रमृद्य वेगेन धरणीमन्वपद्यत
Sa jaghana hayanstasya sarathim cha maharane
Ratham pramridya vegena dharanimanvapadyata
10.25
एतस्मिन्नेव काले तु रथादाप्लुत्य भारत
शक्तिं चिक्षेप चित्राय स्वर्णघण्टामलंकृताम्
Etasminneva kale tu rathadaplutya bharata
Shaktim chikshepa chitraya svarnaghantamalankritam
10.26
तामापतन्तीं जग्राह चित्रो राजन्महामनाः
ततस्तामेव चिक्षेप प्रतिविन्ध्याय भारत
Tamapatantim jagraha chitro rajanmahamanah
Tatastameva chikshepa prativindhyaya bharata
10.27
समासाद्य रणे शूरं प्रतिविन्ध्यं महाप्रभा
निर्भिद्य दक्षिणं बाहुं निपपात महीतले
पतिताभासयच्चैव तं देशमशनिर्यथा
Samasadya rane shuram prativindhyam mahaprabha
Nirbhidya dakshinam bahum nipapata mahitale
Patitabhasayachchaiva tam deshamashaniryatha
10.28
प्रतिविन्ध्यस्ततो राजंस्तोमरं हेमभूषितम्
प्रेषयामास संक्रुद्धश्चित्रस्य वधकाम्यया
Prativindhyastato rajanstomaram hemabhushitam
Preshayamasa sankruddhashchitrasya vadhakamyaya
10.29
स तस्य देवावरणं भित्त्वा हृदयमेव च
जगाम धरणीं तूर्णं महोरग इवाशयम्
Sa tasya devavaranam bhittva hridayameva cha
Jagama dharanim turnam mahoraga ivashayam
10.30
स पपात तदा राजंस्तोमरेण समाहतः
प्रसार्य विपुलौ बाहू पीनौ परिघसंनिभौ
Sa papata tada rajanstomarena samahatah
Prasarya vipulau bahu pinau parighasannibhau
10.31
चित्रं संप्रेक्ष्य निहतं तावका रणशोभिनः
अभ्यद्रवन्त वेगेन प्रतिविन्ध्यं समन्ततः
Chitram samprekshya nihatam tavaka ranashobhinah
Abhyadravanta vegena prativindhyam samantatah
10.32
सृजन्तो विविधान्बाणाञ्शतघ्नीश्च सकिङ्किणीः
त एनं छादयामासुः सूर्यमभ्रगणा इव
Srijanto vividhanbananshataghnishcha sakinkinih
Ta enam chhadayamasuh suryamabhragana iva
10.33
तानपास्य महाबाहुः शरजालेन संयुगे
व्यद्रावयत्तव चमूं वज्रहस्त इवासुरीम्
Tanapasya mahabahuh sharajalena sanyuge
Vyadravayattava chamum vajrahasta ivasurim
10.34
ते वध्यमानाः समरे तावकाः पाण्डवैर्नृप
विप्रकीर्यन्त सहसा वातनुन्ना घना इव
Te vadhyamanah samare tavakah pandavairnripa
Viprakiryanta sahasa vatanunna ghana iva
10.35
विप्रद्रुते बले तस्मिन्वध्यमाने समन्ततः
द्रौणिरेकोऽभ्ययात्तूर्णं भीमसेनं महाबलम्
Vipradrute bale tasminvadhyamane samantatah
Draunirekobhyayatturnam bhimasenam mahabalam
10.36
ततः समागमो घोरो बभूव सहसा तयोः
यथा देवासुरे युद्धे वृत्रवासवयोरभूत्
Tatah samagamo ghoro babhuva sahasa tayoh
Yatha devasure yuddhe vritravasavayorabhut