UtshovChapter 9
9.1
संजय उवाच
ततः कर्णो महेष्वासः पाण्डवानामनीकिनीम्
जघान समरे शूरः शरैः संनतपर्वभिः
Sanjaya uvacha
Tatah karno maheshvasah pandavanamanikinim
Jaghana samare shurah sharaih sannataparvabhih
9.2
तथैव पाण्डवा राजंस्तव पुत्रस्य वाहिनीम्
कर्णस्य प्रमुखे क्रुद्धा विनिजघ्नुर्महारथाः
Tathaiva pandava rajanstava putrasya vahinim
Karnasya pramukhe kruddha vinijaghnurmaharathah
9.3
कर्णो राजन्महाबाहुर्न्यवधीत्पाण्डवीं चमूम्
नाराचैरर्करश्म्याभैः कर्मारपरिमार्जितैः
Karno rajanmahabahurnyavadhitpandavim chamum
Narachairarkarashmyabhaih karmaraparimarjitaih
9.4
तत्र भारत कर्णेन नाराचैस्ताडिता गजाः
नेदुः सेदुश्च मम्लुश्च बभ्रमुश्च दिशो दश
Tatra bharata karnena narachaistadita gajah
Neduh sedushcha mamlushcha babhramushcha disho dasha
9.5
वध्यमाने बले तस्मिन्सूतपुत्रेण मारिष
नकुलोऽभ्यद्रवत्तूर्णं सूतपुत्रं महारणे
Vadhyamane bale tasminsutaputrena marisha
Nakulobhyadravatturnam sutaputram maharane
9.6
भीमसेनस्तथा द्रौणिं कुर्वाणं कर्म दुष्करम्
विन्दानुविन्दौ कैकेयौ सात्यकिः समवारयत्
Bhimasenastatha draunim kurvanam karma dushkaram
Vindanuvindau kaikeyau satyakih samavarayat
9.7
श्रुतकर्माणमायान्तं चित्रसेनो महीपतिः
प्रतिविन्ध्यं तथा चित्रश्चित्रकेतनकार्मुकः
Shrutakarmanamayantam chitraseno mahipatih
Prativindhyam tatha chitrashchitraketanakarmukah
9.8
दुर्योधनस्तु राजानं धर्मपुत्रं युधिष्ठिरम्
संशप्तकगणान्क्रुद्धो अभ्यधावद्धनंजयः
Duryodhanastu rajanam dharmaputram yudhishthiram
Sanshaptakaganankruddho abhyadhavaddhananjayah
9.9
धृष्टद्युम्नः कृपं चाथ तस्मिन्वीरवरक्षये
शिखण्डी कृतवर्माणं समासादयदच्युतम्
Dhrishtadyumnah kripam chatha tasminviravarakshaye
Shikhandi kritavarmanam samasadayadachyutam
9.10
श्रुतकीर्तिस्तथा शल्यं माद्रीपुत्रः सुतं तव
दुःशासनं महाराज सहदेवः प्रतापवान्
Shrutakirtistatha shalyam madriputrah sutam tava
Duhshasanam maharaja sahadevah pratapavan
9.11
केकयौ सात्यकिं युद्धे शरवर्षेण भास्वता
सात्यकिः केकयौ चैव छादयामास भारत
Kekayau satyakim yuddhe sharavarshena bhasvata
Satyakih kekayau chaiva chhadayamasa bharata
9.12
तावेनं भ्रातरौ वीरं जघ्नतुर्हृदये भृशम्
विषाणाभ्यां यथा नागौ प्रतिनागं महाहवे
Tavenam bhratarau viram jaghnaturhridaye bhrisham
Vishanabhyam yatha nagau pratinagam mahahave
9.13
शरसंभिन्नवर्माणौ तावुभौ भ्रातरौ रणे
सात्यकिं सत्यकर्माणं राजन्विव्यधतुः शरैः
Sharasambhinnavarmanau tavubhau bhratarau rane
Satyakim satyakarmanam rajanvivyadhatuh sharaih
9.14
तौ सात्यकिर्महाराज प्रहसन्सर्वतोदिशम्
छादयञ्शरवर्षेण वारयामास भारत
Tau satyakirmaharaja prahasansarvatodisham
Chhadayansharavarshena varayamasa bharata
9.15
वार्यमाणौ ततस्तौ तु शैनेयशरवृष्टिभिः
शैनेयस्य रथं तूर्णं छादयामासतुः शरैः
Varyamanau tatastau tu shaineyasharavrishtibhih
Shaineyasya ratham turnam chhadayamasatuh sharaih
9.16
तयोस्तु धनुषी चित्रे छित्त्वा शौरिर्महाहवे
अथ तौ सायकैस्तीक्ष्णैश्छादयामास दुःसहैः
Tayostu dhanushi chitre chhittva shaurirmahahave
Atha tau sayakaistikshnaishchhadayamasa duhsahaih
9.17
अथान्ये धनुषी मृष्टे प्रगृह्य च महाशरान्
सात्यकिं पूरयन्तौ तौ चेरतुर्लघु सुष्ठु च
Athanye dhanushi mrishte pragrihya cha mahasharan
Satyakim purayantau tau cheraturlaghu sushthu cha
9.18
ताभ्यां मुक्ता महाबाणाः कङ्कबर्हिणवाससः
द्योतयन्तो दिशः सर्वाः संपेतुः स्वर्णभूषणाः
Tabhyam mukta mahabanah kankabarhinavasasah
Dyotayanto dishah sarvah sampetuh svarnabhushanah
9.19
बाणान्धकारमभवत्तयो राजन्महाहवे
अन्योन्यस्य धनुश्चैव चिच्छिदुस्ते महारथाः
Banandhakaramabhavattayo rajanmahahave
Anyonyasya dhanushchaiva chichchhiduste maharathah
9.20
ततः क्रुद्धो महाराज सात्वतो युद्धदुर्मदः
धनुरन्यत्समादाय सज्यं कृत्वा च संयुगे
क्षुरप्रेण सुतीक्ष्णेन अनुविन्दशिरोऽहरत्
Tatah kruddho maharaja satvato yuddhadurmadah
Dhanuranyatsamadaya sajyam kritva cha sanyuge
Kshuraprena sutikshnena anuvindashiroharat
9.21
तच्छिरो न्यपतद्भूमौ कुण्डलोत्पीडितं महत्
शम्बरस्य शिरो यद्वन्निहतस्य महारणे
शोषयन्केकयान्सर्वाञ्जगामाशु वसुंधराम्
Tachchhiro nyapatadbhumau kundalotpiditam mahat
Shambarasya shiro yadvannihatasya maharane
Shoshayankekayansarvanjagamashu vasundharam
9.22
तं दृष्ट्वा निहतं शूरं भ्राता तस्य महारथः
सज्यमन्यद्धनुः कृत्वा शैनेयं प्रत्यवारयत्
Tam drishtva nihatam shuram bhrata tasya maharathah
Sajyamanyaddhanuh kritva shaineyam pratyavarayat
9.23
स शक्त्या सात्यकिं विद्ध्वा स्वर्णपुङ्खैः शिलाशितैः
ननाद बलवन्नादं तिष्ठ तिष्ठेति चाब्रवीत्
Sa shaktya satyakim viddhva svarnapunkhaih shilashitaih
Nanada balavannadam tishtha tishtheti chabravit
9.24
स सात्यकिं पुनः क्रुद्धः केकयानां महारथः
शरैरग्निशिखाकारैर्बाह्वोरुरसि चार्दयत्
Sa satyakim punah kruddhah kekayanam maharathah
Sharairagnishikhakarairbahvorurasi chardayat
9.25
स शरैः क्षतसर्वाङ्गः सात्वतः सत्त्वकोविदः
रराज समरे राजन्सपत्र इव किंशुकः
Sa sharaih kshatasarvangah satvatah sattvakovidah
Raraja samare rajansapatra iva kinshukah
9.26
सात्यकिः समरे विद्धः केकयेन महात्मना
केकयं पञ्चविंशत्या विव्याध प्रहसन्निव
Satyakih samare viddhah kekayena mahatmana
Kekayam panchavinshatya vivyadha prahasanniva
9.27
शतचन्द्रचिते गृह्य चर्मणी सुभुजौ तु तौ
व्यरोचेतां महारङ्गे निस्त्रिंशवरधारिणौ
यथा देवासुरे युद्धे जम्भशक्रौ महाबलौ
Shatachandrachite grihya charmani subhujau tu tau
Vyarochetam maharange nistrinshavaradharinau
Yatha devasure yuddhe jambhashakrau mahabalau
9.28
मण्डलानि ततस्तौ च विचरन्तौ महारणे
अन्योन्यमसिभिस्तूर्णं समाजघ्नतुराहवे
Mandalani tatastau cha vicharantau maharane
Anyonyamasibhisturnam samajaghnaturahave
9.29
केकयस्य ततश्चर्म द्विधा चिच्छेद सात्वतः
सात्यकेश्च तथैवासौ चर्म चिच्छेद पार्थिवः
Kekayasya tatashcharma dvidha chichchheda satvatah
Satyakeshcha tathaivasau charma chichchheda parthivah
9.30
चर्म च्छित्त्वा तु कैकेयस्तारागणशतैर्वृतम्
चचार मण्डलान्येव गतप्रत्यागतानि च
Charma chchhittva tu kaikeyastaraganashatairvritam
Chachara mandalanyeva gatapratyagatani cha
9.31
तं चरन्तं महारङ्गे निस्त्रिंशवरधारिणम्
अपहस्तेन चिच्छेद शैनेयस्त्वरयान्वितः
Tam charantam maharange nistrinshavaradharinam
Apahastena chichchheda shaineyastvarayanvitah
9.32
सवर्मा केकयो राजन्द्विधा छिन्नो महाहवे
निपपात महेष्वासो वज्रनुन्न इवाचलः
Savarma kekayo rajandvidha chhinno mahahave
Nipapata maheshvaso vajranunna ivachalah
9.33
तं निहत्य रणे शूरः शैनेयो रथसत्तमः
युधामन्यो रथं तूर्णमारुरोह परंतपः
Tam nihatya rane shurah shaineyo rathasattamah
Yudhamanyo ratham turnamaruroha parantapah
9.34
ततोऽन्यं रथमास्थाय विधिवत्कल्पितं पुनः
केकयानां महत्सैन्यं व्यधमत्सात्यकिः शरैः
Tatonyam rathamasthaya vidhivatkalpitam punah
Kekayanam mahatsainyam vyadhamatsatyakih sharaih
9.35
सा वध्यमाना समरे केकयस्य महाचमूः
तमुत्सृज्य रथं शत्रुं प्रदुद्राव दिशो दश
Sa vadhyamana samare kekayasya mahachamuh
Tamutsrijya ratham shatrum pradudrava disho dasha