UtshovChapter 79
79.1
संजय उवाच
तावकास्तु समीक्ष्यैव वृष्ण्यन्धककुरूत्तमौ
प्रागत्वरञ्जिघांसन्तस्तथैव विजयः परान्
Sanjaya uvacha
Tavakastu samikshyaiva vrishnyandhakakuruttamau
Pragatvaranjighansantastathaiva vijayah paran
79.2
सुवर्णचित्रैर्वैयाघ्रैः स्वनवद्भिर्महारथैः
दीपयन्तो दिशः सर्वा ज्वलद्भिरिव पावकैः
Suvarnachitrairvaiyaghraih svanavadbhirmaharathaih
Dipayanto dishah sarva jvaladbhiriva pavakaih
79.3
रुक्मपृष्ठैश्च दुष्प्रेक्ष्यैः कार्मुकैः पृथिवीपते
कूजद्भिरतुलान्नादान्रोषितैरुरगैरिव
Rukmaprishthaishcha dushprekshyaih karmukaih prithivipate
Kujadbhiratulannadanroshitairuragairiva
79.4
भूरिश्रवाः शलः कर्णो वृषसेनो जयद्रथः
कृपश्च मद्रराजश्च द्रौणिश्च रथिनां वरः
Bhurishravah shalah karno vrishaseno jayadrathah
Kripashcha madrarajashcha draunishcha rathinam varah
79.5
ते पिबन्त इवाकाशमश्वैरष्टौ महारथाः
व्यराजयन्दश दिशो वैयाघ्रैर्हेमचन्द्रकैः
Te pibanta ivakashamashvairashtau maharathah
Vyarajayandasha disho vaiyaghrairhemachandrakaih
79.6
ते दंशिताः सुसंरब्धा रथैर्मेघौघनिस्वनैः
समावृण्वन्दिशः सर्वाः पार्थं च विशिखैः शितैः
Te danshitah susanrabdha rathairmeghaughanisvanaih
Samavrinvandishah sarvah partham cha vishikhaih shitaih
79.7
कौलूतका हयाश्चित्रा वहन्तस्तान्महारथान्
व्यशोभन्त तदा शीघ्रा दीपयन्तो दिशो दश
Kaulutaka hayashchitra vahantastanmaharathan
Vyashobhanta tada shighra dipayanto disho dasha
79.8
आजानेयैर्महावेगैर्नानादेशसमुत्थितैः
पार्वतीयैर्नदीजैश्च सैन्धवैश्च हयोत्तमैः
Ajaneyairmahavegairnanadeshasamutthitaih
Parvatiyairnadijaishcha saindhavaishcha hayottamaih
79.9
कुरुयोधवरा राजंस्तव पुत्रं परीप्सवः
धनंजयरथं शीघ्रं सर्वतः समुपाद्रवन्
Kuruyodhavara rajanstava putram paripsavah
Dhananjayaratham shighram sarvatah samupadravan
79.10
ते प्रगृह्य महाशङ्खान्दध्मुः पुरुषसत्तमाः
पूरयन्तो दिवं राजन्पृथिवीं च ससागराम्
Te pragrihya mahashankhandadhmuh purushasattamah
Purayanto divam rajanprithivim cha sasagaram
79.11
तथैव दध्मतुः शङ्खौ वासुदेवधनंजयौ
प्रवरौ सर्वभूतानां सर्वशङ्खवरौ भुवि
देवदत्तं च कौन्तेयः पाञ्चजन्यं च केशवः
Tathaiva dadhmatuh shankhau vasudevadhananjayau
Pravarau sarvabhutanam sarvashankhavarau bhuvi
Devadattam cha kaunteyah panchajanyam cha keshavah
79.12
शब्दस्तु देवदत्तस्य धनंजयसमीरितः
पृथिवीं चान्तरिक्षं च दिशश्चैव समावृणोत्
Shabdastu devadattasya dhananjayasamiritah
Prithivim chantariksham cha dishashchaiva samavrinot
79.13
तथैव पाञ्चजन्योऽपि वासुदेवसमीरितः
सर्वशब्दानतिक्रम्य पूरयामास रोदसी
Tathaiva panchajanyopi vasudevasamiritah
Sarvashabdanatikramya purayamasa rodasi
79.14
तस्मिंस्तथा वर्तमाने दारुणे नादसंकुले
भीरूणां त्रासजनने शूराणां हर्षवर्धने
Tasminstatha vartamane darune nadasankule
Bhirunam trasajanane shuranam harshavardhane
79.15
प्रवादितासु भेरीषु झर्झरेष्वानकेषु च
मृदङ्गेषु च राजेन्द्र वाद्यमानेष्वनेकशः
Pravaditasu bherishu jharjhareshvanakeshu cha
Mridangeshu cha rajendra vadyamaneshvanekashah
79.16
महारथसमाख्याता दुर्योधनहितैषिणः
अमृष्यमाणास्तं शब्दं क्रुद्धाः परमधन्विनः
नानादेश्या महीपालाः स्वसैन्यपरिरक्षिणः
Maharathasamakhyata duryodhanahitaishinah
Amrishyamanastam shabdam kruddhah paramadhanvinah
Nanadeshya mahipalah svasainyaparirakshinah
79.17
अमर्षिता महाशङ्खान्दध्मुर्वीरा महारथाः
कृते प्रतिकरिष्यन्तः केशवस्यार्जुनस्य च
Amarshita mahashankhandadhmurvira maharathah
Krite pratikarishyantah keshavasyarjunasya cha
79.18
बभूव तव तत्सैन्यं शङ्खशब्दसमीरितम्
उद्विग्नरथनागाश्वमस्वस्थमिव चाभिभो
Babhuva tava tatsainyam shankhashabdasamiritam
Udvignarathanagashvamasvasthamiva chabhibho
79.19
तत्प्रयुक्तमिवाकाशं शूरैः शङ्खनिनादितम्
बभूव भृशमुद्विग्नं निर्घातैरिव नादितम्
Tatprayuktamivakasham shuraih shankhaninaditam
Babhuva bhrishamudvignam nirghatairiva naditam
79.20
स शब्दः सुमहान्राजन्दिशः सर्वा व्यनादयत्
त्रासयामास तत्सैन्यं युगान्त इव संभृतः
Sa shabdah sumahanrajandishah sarva vyanadayat
Trasayamasa tatsainyam yuganta iva sambhritah
79.21
ततो दुर्योधनोऽष्टौ च राजानस्ते महारथाः
जयद्रथस्य रक्षार्थं पाण्डवं पर्यवारयन्
Tato duryodhanoshtau cha rajanaste maharathah
Jayadrathasya rakshartham pandavam paryavarayan
79.22
ततो द्रौणिस्त्रिसप्तत्या वासुदेवमताडयत्
अर्जुनं च त्रिभिर्भल्लैर्ध्वजमश्वांश्च पञ्चभिः
Tato draunistrisaptatya vasudevamatadayat
Arjunam cha tribhirbhallairdhvajamashvanshcha panchabhih
79.23
तमर्जुनः पृषत्कानां शतैः षड्भिरताडयत्
अत्यर्थमिव संक्रुद्धः प्रतिविद्धे जनार्दने
Tamarjunah prishatkanam shataih shadbhiratadayat
Atyarthamiva sankruddhah pratividdhe janardane
79.24
कर्णं द्वादशभिर्विद्ध्वा वृषसेनं त्रिभिस्तथा
शल्यस्य सशरं चापं मुष्टौ चिच्छेद वीर्यवान्
Karnam dvadashabhirviddhva vrishasenam tribhistatha
Shalyasya sasharam chapam mushtau chichchheda viryavan
79.25
गृहीत्वा धनुरन्यत्तु शल्यो विव्याध पाण्डवम्
भूरिश्रवास्त्रिभिर्बाणैर्हेमपुङ्खैः शिलाशितैः
Grihitva dhanuranyattu shalyo vivyadha pandavam
Bhurishravastribhirbanairhemapunkhaih shilashitaih
79.26
कर्णो द्वात्रिंशता चैव वृषसेनश्च पञ्चभिः
जयद्रथस्त्रिसप्तत्या कृपश्च दशभिः शरैः
मद्रराजश्च दशभिर्विव्यधुः फल्गुनं रणे
Karno dvatrinshata chaiva vrishasenashcha panchabhih
Jayadrathastrisaptatya kripashcha dashabhih sharaih
Madrarajashcha dashabhirvivyadhuh phalgunam rane
79.27
ततः शराणां षष्ट्या तु द्रौणिः पार्थमवाकिरत्
वासुदेवं च सप्तत्या पुनः पार्थं च पञ्चभिः
Tatah sharanam shashtya tu draunih parthamavakirat
Vasudevam cha saptatya punah partham cha panchabhih
79.28
प्रहसंस्तु नरव्याघ्रः श्वेताश्वः कृष्णसारथिः
प्रत्यविध्यत्स तान्सर्वान्दर्शयन्पाणिलाघवम्
Prahasanstu naravyaghrah shvetashvah krishnasarathih
Pratyavidhyatsa tansarvandarshayanpanilaghavam
79.29
कर्णं द्वादशभिर्विद्ध्वा वृषसेनं त्रिभिः शरैः
शल्यस्य समरे चापं मुष्टिदेशे न्यकृन्तत
Karnam dvadashabhirviddhva vrishasenam tribhih sharaih
Shalyasya samare chapam mushtideshe nyakrintata
79.30
सौमदत्तिं त्रिभिर्विद्ध्वा शल्यं च दशभिः शरैः
शितैरग्निशिखाकारैर्द्रौणिं विव्याध चाष्टभिः
Saumadattim tribhirviddhva shalyam cha dashabhih sharaih
Shitairagnishikhakarairdraunim vivyadha chashtabhih
79.31
गौतमं पञ्चविंशत्या शैन्धवं च शतेन ह
पुनर्द्रौणिं च सप्तत्या शराणां सोऽभ्यताडयत्
Gautamam panchavinshatya shaindhavam cha shatena ha
Punardraunim cha saptatya sharanam sobhyatadayat
79.32
भूरिश्रवास्तु संक्रुद्धः प्रतोदं चिच्छिदे हरेः
अर्जुनं च त्रिसप्तत्या बाणानामाजघान ह
Bhurishravastu sankruddhah pratodam chichchhide hareh
Arjunam cha trisaptatya bananamajaghana ha
79.33
ततः शरशतैस्तीक्ष्णैस्तानरीञ्श्वेतवाहनः
प्रत्यषेधद्द्रुतं क्रुद्धो महावातो घनानिव
Tatah sharashataistikshnaistanarinshvetavahanah
Pratyashedhaddrutam kruddho mahavato ghananiva