UtshovChapter 127
127.1
संजय उवाच
ततो दुर्योधनो राजा द्रोणेनैवं प्रचोदितः
अमर्षवशमापन्नो युद्धायैव मनो दधे
Sanjaya uvacha
Tato duryodhano raja dronenaivam prachoditah
Amarshavashamapanno yuddhayaiva mano dadhe
127.2
अब्रवीच्च तदा कर्णं पुत्रो दुर्योधनस्तव
पश्य कृष्णसहायेन पाण्डवेन किरीटिना
आचार्यविहितं व्यूहं भिन्नं देवैः सुदुर्भिदम्
Abravichcha tada karnam putro duryodhanastava
Pashya krishnasahayena pandavena kiritina
Acharyavihitam vyuham bhinnam devaih sudurbhidam
127.3
तव व्यायच्छमानस्य द्रोणस्य च महात्मनः
मिषतां योधमुख्यानां सैन्धवो विनिपातितः
Tava vyayachchhamanasya dronasya cha mahatmanah
Mishatam yodhamukhyanam saindhavo vinipatitah
127.4
पश्य राधेय राजानः पृथिव्यां प्रवरा युधि
पार्थेनैकेन निहताः सिंहेनेवेतरा मृगाः
Pashya radheya rajanah prithivyam pravara yudhi
Parthenaikena nihatah sinhenevetara mrigah
127.5
मम व्यायच्छमानस्य समरे शत्रुसूदन
अल्पावशेषं सैन्यं मे कृतं शक्रात्मजेन ह
Mama vyayachchhamanasya samare shatrusudana
Alpavashesham sainyam me kritam shakratmajena ha
127.6
कथं ह्यनिच्छमानस्य द्रोणस्य युधि फल्गुनः
भिन्द्यात्सुदुर्भिदं व्यूहं यतमानोऽपि संयुगे
Katham hyanichchhamanasya dronasya yudhi phalgunah
Bhindyatsudurbhidam vyuham yatamanopi sanyuge
127.7
प्रियो हि फल्गुनो नित्यमाचार्यस्य महात्मनः
ततोऽस्य दत्तवान्द्वारं नयुद्धेनारिमर्दन
Priyo hi phalguno nityamacharyasya mahatmanah
Tatosya dattavandvaram nayuddhenarimardana
127.8
अभयं सैन्धवस्याजौ दत्त्वा द्रोणः परंतपः
प्रादात्किरीटिने द्वारं पश्य निर्गुणतां मम
Abhayam saindhavasyajau dattva dronah parantapah
Pradatkiritine dvaram pashya nirgunatam mama
127.9
यद्यदास्यमनुज्ञां वै पूर्वमेव गृहान्प्रति
सिन्धुराजस्य समरे नाभविष्यज्जनक्षयः
Yadyadasyamanugyam vai purvameva grihanprati
Sindhurajasya samare nabhavishyajjanakshayah
127.10
जयद्रथो जीवितार्थी गच्छमानो गृहान्प्रति
मयानार्येण संरुद्धो द्रोणात्प्राप्याभयं रणे
Jayadratho jivitarthi gachchhamano grihanprati
Mayanaryena sanruddho dronatprapyabhayam rane
127.11
अद्य मे भ्रातरः क्षीणाश्चित्रसेनादयो युधि
भीमसेनं समासाद्य पश्यतां नो दुरात्मनाम्
Adya me bhratarah kshinashchitrasenadayo yudhi
Bhimasenam samasadya pashyatam no duratmanam
127.12
कर्ण उवाच
आचार्यं मा विगर्हस्व शक्त्या युध्यत्यसौ द्विजः
अजय्यान्पाण्डवान्मन्ये द्रोणेनास्त्रविदा मृधे
Karna uvacha
Acharyam ma vigarhasva shaktya yudhyatyasau dvijah
Ajayyanpandavanmanye dronenastravida mridhe
127.13
तथा ह्येनमतिक्रम्य प्रविष्टः श्वेतवाहनः
दैवदृष्टोऽन्यथाभावो न मन्ये विद्यते क्वचित्
Tatha hyenamatikramya pravishtah shvetavahanah
Daivadrishtonyathabhavo na manye vidyate kvachit
127.14
ततो नो युध्यमानानां परं शक्त्या सुयोधन
सैन्धवो निहतो राजन्दैवमत्र परं स्मृतम्
Tato no yudhyamananam param shaktya suyodhana
Saindhavo nihato rajandaivamatra param smritam
127.15
परं यत्नं कुर्वतां च त्वया सार्धं रणाजिरे
हत्वास्माकं पौरुषं हि दैवं पश्चात्करोति नः
सततं चेष्टमानानां निकृत्या विक्रमेण च
Param yatnam kurvatam cha tvaya sardham ranajire
Hatvasmakam paurusham hi daivam pashchatkaroti nah
Satatam cheshtamananam nikritya vikramena cha
127.16
दैवोपसृष्टः पुरुषो यत्कर्म कुरुते क्वचित्
कृतं कृतं स्म तत्तस्य दैवेन विनिहन्यते
Daivopasrishtah purusho yatkarma kurute kvachit
Kritam kritam sma tattasya daivena vinihanyate
127.17
यत्कर्तव्यं मनुष्येण व्यवसायवता सता
तत्कार्यमविशङ्केन सिद्धिर्दैवे प्रतिष्ठिता
Yatkartavyam manushyena vyavasayavata sata
Tatkaryamavishankena siddhirdaive pratishthita
127.18
निकृत्या निकृताः पार्था विषयोगैश्च भारत
दग्धा जतुगृहे चापि द्यूतेन च पराजिताः
Nikritya nikritah partha vishayogaishcha bharata
Dagdha jatugrihe chapi dyutena cha parajitah
127.19
राजनीतिं व्यपाश्रित्य प्रहिताश्चैव काननम्
यत्नेन च कृतं यत्ते दैवेन विनिपातितम्
Rajanitim vyapashritya prahitashchaiva kananam
Yatnena cha kritam yatte daivena vinipatitam
127.20
युध्यस्व यत्नमास्थाय मृत्युं कृत्वा निवर्तनम्
यततस्तव तेषां च दैवं मार्गेण यास्यति
Yudhyasva yatnamasthaya mrityum kritva nivartanam
Yatatastava tesham cha daivam margena yasyati
127.21
न तेषां मतिपूर्वं हि सुकृतं दृश्यते क्वचित्
दुष्कृतं तव वा वीर बुद्ध्या हीनं कुरूद्वह
Na tesham matipurvam hi sukritam drishyate kvachit
Dushkritam tava va vira buddhya hinam kurudvaha
127.22
दैवं प्रमाणं सर्वस्य सुकृतस्येतरस्य वा
अनन्यकर्म दैवं हि जागर्ति स्वपतामपि
Daivam pramanam sarvasya sukritasyetarasya va
Ananyakarma daivam hi jagarti svapatamapi
127.23
बहूनि तव सैन्यानि योधाश्च बहवस्तथा
न तथा पाण्डुपुत्राणामेवं युद्धमवर्तत
Bahuni tava sainyani yodhashcha bahavastatha
Na tatha panduputranamevam yuddhamavartata
127.24
तैरल्पैर्बहवो यूयं क्षयं नीताः प्रहारिणः
शङ्के दैवस्य तत्कर्म पौरुषं येन नाशितम्
Tairalpairbahavo yuyam kshayam nitah praharinah
Shanke daivasya tatkarma paurusham yena nashitam
127.25
संजय उवाच
एवं संभाषमाणानां बहु तत्तज्जनाधिप
पाण्डवानामनीकानि समदृश्यन्त संयुगे
Sanjaya uvacha
Evam sambhashamananam bahu tattajjanadhipa
Pandavanamanikani samadrishyanta sanyuge
127.26
ततः प्रववृते युद्धं व्यतिषक्तरथद्विपम्
तावकानां परैः सार्धं राजन्दुर्मन्त्रिते तव
Tatah pravavrite yuddham vyatishaktarathadvipam
Tavakanam paraih sardham rajandurmantrite tava