UtshovChapter 124
124.1
संजय उवाच
ततो युधिष्ठिरो राजा रथादाप्लुत्य भारत
पर्यष्वजत्तदा कृष्णावानन्दाश्रुपरिप्लुतः
Sanjaya uvacha
Tato yudhishthiro raja rathadaplutya bharata
Paryashvajattada krishnavanandashrupariplutah
124.2
प्रमृज्य वदनं शुभ्रं पुण्डरीकसमप्रभम्
अब्रवीद्वासुदेवं च पाण्डवं च धनंजयम्
Pramrijya vadanam shubhram pundarikasamaprabham
Abravidvasudevam cha pandavam cha dhananjayam
124.3
दिष्ट्या पश्यामि संग्रामे तीर्णभारौ महारथौ
दिष्ट्या च निहतः पापः सैन्धवः पुरुषाधमः
Dishtya pashyami sangrame tirnabharau maharathau
Dishtya cha nihatah papah saindhavah purushadhamah
124.4
कृष्ण दिष्ट्या मम प्रीतिर्महती प्रतिपादिता
दिष्ट्या शत्रुगणाश्चैव निमग्नाः शोकसागरे
Krishna dishtya mama pritirmahati pratipadita
Dishtya shatruganashchaiva nimagnah shokasagare
124.5
न तेषां दुष्करं किंचित्त्रिषु लोकेषु विद्यते
सर्वलोकगुरुर्येषां त्वं नाथो मधुसूदन
Na tesham dushkaram kinchittrishu lokeshu vidyate
Sarvalokagururyesham tvam natho madhusudana
124.6
तव प्रसादाद्गोविन्द वयं जेष्यामहे रिपून्
यथा पूर्वं प्रसादात्ते दानवान्पाकशासनः
Tava prasadadgovinda vayam jeshyamahe ripun
Yatha purvam prasadatte danavanpakashasanah
124.7
पृथिवीविजयो वापि त्रैलोक्यविजयोऽपि वा
ध्रुवो हि तेषां वार्ष्णेय येषां तुष्टोऽसि माधव
Prithivivijayo vapi trailokyavijayopi va
Dhruvo hi tesham varshneya yesham tushtosi madhava
124.8
न तेषां विद्यते पापं संग्रामे वा पराजयः
त्रिदशेश्वरनाथस्त्वं येषां तुष्टोऽसि माधव
Na tesham vidyate papam sangrame va parajayah
Tridasheshvaranathastvam yesham tushtosi madhava
124.9
त्वत्प्रसादाद्धृषीकेश शक्रः सुरगणेश्वरः
त्रैलोक्यविजयं श्रीमान्प्राप्तवान्रणमूर्धनि
Tvatprasadaddhrishikesha shakrah suraganeshvarah
Trailokyavijayam shrimanpraptavanranamurdhani
124.10
तव चैव प्रसादेन त्रिदशास्त्रिदशेश्वर
अमरत्वं गताः कृष्ण लोकांश्चाश्नुवतेऽक्षयान्
Tava chaiva prasadena tridashastridasheshvara
Amaratvam gatah krishna lokanshchashnuvatekshayan
124.11
त्वत्प्रसादसमुत्थेन विक्रमेणारिसूदन
सुरेशत्वं गतः शक्रो हत्वा दैत्यान्सहस्रशः
Tvatprasadasamutthena vikramenarisudana
Sureshatvam gatah shakro hatva daityansahasrashah
124.12
त्वत्प्रसादाद्धृषीकेश जगत्स्थावरजङ्गमम्
स्ववर्त्मनि स्थितं वीर जपहोमेषु वर्तते
Tvatprasadaddhrishikesha jagatsthavarajangamam
Svavartmani sthitam vira japahomeshu vartate
124.13
एकार्णवमिदं पूर्वं सर्वमासीत्तमोमयम्
त्वत्प्रसादात्प्रकाशत्वं जगत्प्राप्तं नरोत्तम
Ekarnavamidam purvam sarvamasittamomayam
Tvatprasadatprakashatvam jagatpraptam narottama
124.14
स्रष्टारं सर्वलोकानां परमात्मानमच्युतम्
ये प्रपन्ना हृषीकेशं न ते मुह्यन्ति कर्हिचित्
Srashtaram sarvalokanam paramatmanamachyutam
Ye prapanna hrishikesham na te muhyanti karhichit
124.15
अनादिनिधनं देवं लोककर्तारमव्ययम्
त्वां भक्ता ये हृषीकेश दुर्गाण्यतितरन्ति ते
Anadinidhanam devam lokakartaramavyayam
Tvam bhakta ye hrishikesha durganyatitaranti te
124.16
परं पुराणं पुरुषं पुराणानां परं च यत्
प्रपद्यतस्तं परमं परा भूतिर्विधीयते
Param puranam purusham purananam param cha yat
Prapadyatastam paramam para bhutirvidhiyate
124.17
योऽगात चतुरो वेदान्यश्च वेदेषु गीयते
तं प्रपद्य महात्मानं भूतिमाप्नोत्यनुत्तमाम्
Yogata chaturo vedanyashcha vedeshu giyate
Tam prapadya mahatmanam bhutimapnotyanuttamam
124.18
धनंजयसखा यश्च धनंजयहितश्च यः
तं धनंजयगोप्तारं प्रपद्य सुखमेधते
Dhananjayasakha yashcha dhananjayahitashcha yah
Tam dhananjayagoptaram prapadya sukhamedhate
124.19
इत्युक्तौ तौ महात्मानावुभौ केशवपाण्डवौ
तावब्रूतां तदा हृष्टौ राजानं पृथिवीपतिम्
Ityuktau tau mahatmanavubhau keshavapandavau
Tavabrutam tada hrishtau rajanam prithivipatim
124.20
तव कोपाग्निना दग्धः पापो राजा जयद्रथः
उदीर्णं चापि सुमहद्धार्तराष्ट्रबलं रणे
Tava kopagnina dagdhah papo raja jayadrathah
Udirnam chapi sumahaddhartarashtrabalam rane
124.21
हन्यते निहतं चैव विनङ्क्ष्यति च भारत
तव क्रोधहता ह्येते कौरवाः शत्रुसूदन
Hanyate nihatam chaiva vinankshyati cha bharata
Tava krodhahata hyete kauravah shatrusudana
124.22
त्वां हि चक्षुर्हणं वीरं कोपयित्वा सुयोधनः
समित्रबन्धुः समरे प्राणांस्त्यक्ष्यति दुर्मतिः
Tvam hi chakshurhanam viram kopayitva suyodhanah
Samitrabandhuh samare prananstyakshyati durmatih
124.23
तव क्रोधहतः पूर्वं देवैरपि सुदुर्जयः
शरतल्पगतः शेते भीष्मः कुरुपितामहः
Tava krodhahatah purvam devairapi sudurjayah
Sharatalpagatah shete bhishmah kurupitamahah
124.24
दुर्लभो हि जयस्तेषां संग्रामे रिपुसूदन
याता मृत्युवशं ते वै येषां क्रुद्धोऽसि पाण्डव
Durlabho hi jayastesham sangrame ripusudana
Yata mrityuvasham te vai yesham kruddhosi pandava
124.25
राज्यं प्राणाः प्रियाः पुत्राः सौख्यानि विविधानि च
अचिरात्तस्य नश्यन्ति येषां क्रुद्धोऽसि मानद
Rajyam pranah priyah putrah saukhyani vividhani cha
Achirattasya nashyanti yesham kruddhosi manada
124.26
विनष्टान्कौरवान्मन्ये सपुत्रपशुबान्धवान्
राजधर्मपरे नित्यं त्वयि क्रुद्धे युधिष्ठिर
Vinashtankauravanmanye saputrapashubandhavan
Rajadharmapare nityam tvayi kruddhe yudhishthira
124.27
ततो भीमो महाबाहुः सात्यकिश्च महारथः
अभिवाद्य गुरुं ज्येष्ठं मार्गणैः क्षतविक्षतौ
स्थितावास्तां महेष्वासौ पाञ्चाल्यैः परिवारितौ
Tato bhimo mahabahuh satyakishcha maharathah
Abhivadya gurum jyeshtham marganaih kshatavikshatau
Sthitavastam maheshvasau panchalyaih parivaritau
124.28
तौ दृष्ट्व मुदितौ वीरौ प्राञ्जली चाग्रतः स्थितौ
अभ्यनन्दत कौन्तेयस्तावुभौ भीमसात्यकी
Tau drishtva muditau virau pranjali chagratah sthitau
Abhyanandata kaunteyastavubhau bhimasatyaki
124.29
दिष्ट्या पश्यामि वां वीरौ विमुक्तौ सैन्यसागरात्
द्रोणग्राहाद्दुराधर्षाद्धार्दिक्यमकरालयात्
दिष्ट्या च निर्जिताः संख्ये पृथिव्यां सर्वपार्थिवाः
Dishtya pashyami vam virau vimuktau sainyasagarat
Dronagrahadduradharshaddhardikyamakaralayat
Dishtya cha nirjitah sankhye prithivyam sarvaparthivah
124.30
युवां विजयिनौ चापि दिष्ट्या पश्यामि संयुगे
दिष्ट्या द्रोणो जितः संख्ये हार्दिक्यश्च महाबलः
Yuvam vijayinau chapi dishtya pashyami sanyuge
Dishtya drono jitah sankhye hardikyashcha mahabalah
124.31
सैन्यार्णवं समुत्तीर्णौ दिष्ट्या पश्यामि चानघौ
समरश्लाघिनौ वीरौ समरेष्वपलायिनौ
मम प्राणसमौ चैव दिष्ट्या पश्यामि वामहम्
Sainyarnavam samuttirnau dishtya pashyami chanaghau
Samarashlaghinau virau samareshvapalayinau
Mama pranasamau chaiva dishtya pashyami vamaham
124.32
इत्युक्त्वा पाण्डवो राजा युयुधानवृकोदरौ
सस्वजे पुरुषव्याघ्रौ हर्षाद्बाष्पं मुमोच ह
Ityuktva pandavo raja yuyudhanavrikodarau
Sasvaje purushavyaghrau harshadbashpam mumocha ha
124.33
ततः प्रमुदितं सर्वं बलमासीद्विशां पते
पाण्डवानां जयं दृष्ट्वा युद्धाय च मनो दधे
Tatah pramuditam sarvam balamasidvisham pate
Pandavanam jayam drishtva yuddhaya cha mano dadhe