Chapter 122
122.1
धृतराष्ट्र उवाच
तस्मिन्विनिहते वीरे सैन्धवे सव्यसाचिना
मामका यदकुर्वन्त तन्ममाचक्ष्व संजय
Dhritarashtra uvacha
Tasminvinihate vire saindhave savyasachina
Mamaka yadakurvanta tanmamachakshva sanjaya
122.2
संजय उवाच
सैन्धवं निहतं दृष्ट्वा रणे पार्थेन मारिष
अमर्षवशमापन्नः कृपः शारद्वतस्तदा
Sanjaya uvacha
Saindhavam nihatam drishtva rane parthena marisha
Amarshavashamapannah kripah sharadvatastada
122.3
महता शरवर्षेण पाण्डवं समवाकिरत्
द्रौणिश्चाभ्यद्रवत्पार्थं रथमास्थाय फल्गुनम्
Mahata sharavarshena pandavam samavakirat
Draunishchabhyadravatpartham rathamasthaya phalgunam
122.4
तावेनं रथिनां श्रेष्ठौ रथाभ्यां रथसत्तमम्
उभावुभयतस्तीक्ष्णैर्विशिखैरभ्यवर्षताम्
Tavenam rathinam shreshthau rathabhyam rathasattamam
Ubhavubhayatastikshnairvishikhairabhyavarshatam
122.5
स तथा शरवर्षाभ्यां सुमहद्भ्यां महाभुजः
पीड्यमानः परामार्तिमगमद्रथिनां वरः
Sa tatha sharavarshabhyam sumahadbhyam mahabhujah
Pidyamanah paramartimagamadrathinam varah
122.6
सोऽजिघांसुर्गुरुं संख्ये गुरोस्तनयमेव च
चकाराचार्यकं तत्र कुन्तीपुत्रो धनंजयः
Sojighansurgurum sankhye gurostanayameva cha
Chakaracharyakam tatra kuntiputro dhananjayah
122.7
अस्त्रैरस्त्राणि संवार्य द्रौणेः शारद्वतस्य च
मन्दवेगानिषूंस्ताभ्यामजिघांसुरवासृजत्
Astrairastrani sanvarya drauneh sharadvatasya cha
Mandaveganishunstabhyamajighansuravasrijat
122.8
ते नातिभृशमभ्यघ्नन्विशिखा जयचोदिताः
बहुत्वात्तु परामार्तिं शराणां तावगच्छताम्
Te natibhrishamabhyaghnanvishikha jayachoditah
Bahutvattu paramartim sharanam tavagachchhatam
122.9
अथ शारद्वतो राजन्कौन्तेयशरपीडितः
अवासीदद्रथोपस्थे मूर्च्छामभिजगाम ह
Atha sharadvato rajankaunteyasharapiditah
Avasidadrathopasthe murchchhamabhijagama ha
122.10
विह्वलं तमभिज्ञाय भर्तारं शरपीडितम्
हतोऽयमिति च ज्ञात्वा सारथिस्तमपावहत्
Vihvalam tamabhigyaya bhartaram sharapiditam
Hatoyamiti cha gyatva sarathistamapavahat
122.11
तस्मिन्सन्ने महाराज कृपे शारद्वते युधि
अश्वत्थामाप्यपायासीत्पाण्डवेयाद्रथान्तरम्
Tasminsanne maharaja kripe sharadvate yudhi
Ashvatthamapyapayasitpandaveyadrathantaram
122.12
दृष्ट्वा शारद्वतं पार्थो मूर्छितं शरपीडितम्
रथ एव महेष्वासः कृपणं पर्यदेवयत्
Drishtva sharadvatam partho murchhitam sharapiditam
Ratha eva maheshvasah kripanam paryadevayat
122.13
पश्यन्निदं महाप्राज्ञः क्षत्ता राजानमुक्तवान्
कुलान्तकरणे पापे जातमात्रे सुयोधने
Pashyannidam mahapragyah kshatta rajanamuktavan
Kulantakarane pape jatamatre suyodhane
122.14
नीयतां परलोकाय साध्वयं कुलपांसनः
अस्माद्धि कुरुमुख्यानां महदुत्पत्स्यते भयम्
Niyatam paralokaya sadhvayam kulapansanah
Asmaddhi kurumukhyanam mahadutpatsyate bhayam
122.15
तदिदं समनुप्राप्तं वचनं सत्यवादिनः
तत्कृते ह्यद्य पश्यामि शरतल्पगतं कृपम्
Tadidam samanupraptam vachanam satyavadinah
Tatkrite hyadya pashyami sharatalpagatam kripam
122.16
धिगस्तु क्षात्रमाचारं धिगस्तु बलपौरुषम्
को हि ब्राह्मणमाचार्यमभिद्रुह्येत मादृशः
Dhigastu kshatramacharam dhigastu balapaurusham
Ko hi brahmanamacharyamabhidruhyeta madrishah
122.17
ऋषिपुत्रो ममाचार्यो द्रोणस्य दयितः सखा
एष शेते रथोपस्थे मद्बाणैरभिपीडितः
Rishiputro mamacharyo dronasya dayitah sakha
Esha shete rathopasthe madbanairabhipiditah
122.18
अकामयानेन मया विशिखैरर्दितो भृशम्
अवासीदद्रथोपस्थे प्राणान्पीडयतीव मे
Akamayanena maya vishikhairardito bhrisham
Avasidadrathopasthe prananpidayativa me
122.19
शरार्दितेन हि मया प्रेक्षणीयो महाद्युतिः
प्रत्यस्तो बहुभिर्बाणैर्दशधर्मगतेन वै
Shararditena hi maya prekshaniyo mahadyutih
Pratyasto bahubhirbanairdashadharmagatena vai
122.20
शोचयत्येष निपतन्भूयः पुत्रवधाद्धि माम्
कृपणं स्वरथे सन्नं पश्य कृष्ण यथा गतम्
Shochayatyesha nipatanbhuyah putravadhaddhi mam
Kripanam svarathe sannam pashya krishna yatha gatam
122.21
उपाकृत्य तु वै विद्यामाचार्येभ्यो नरर्षभाः
प्रयच्छन्तीह ये कामान्देवत्वमुपयान्ति ते
Upakritya tu vai vidyamacharyebhyo nararshabhah
Prayachchhantiha ye kamandevatvamupayanti te
122.22
ये तु विद्यामुपादाय गुरुभ्यः पुरुषाधमाः
घ्नन्ति तानेव दुर्वृत्तास्ते वै निरयगामिनः
Ye tu vidyamupadaya gurubhyah purushadhamah
Ghnanti taneva durvrittaste vai nirayagaminah
122.23
तदिदं नरकायाद्य कृतं कर्म मया ध्रुवम्
आचार्यं शरवर्षेण रथे सादयता कृपम्
Tadidam narakayadya kritam karma maya dhruvam
Acharyam sharavarshena rathe sadayata kripam
122.24
यत्तत्पूर्वमुपाकुर्वन्नस्त्रं मामब्रवीत्कृपः
न कथंचन कौरव्य प्रहर्तव्यं गुराविति
Yattatpurvamupakurvannastram mamabravitkripah
Na kathanchana kauravya prahartavyam guraviti
122.25
तदिदं वचनं साधोराचार्यस्य महात्मनः
नानुष्ठितं तमेवाजौ विशिखैरभिवर्षता
Tadidam vachanam sadhoracharyasya mahatmanah
Nanushthitam tamevajau vishikhairabhivarshata
122.26
नमस्तस्मै सुपूज्याय गौतमायापलायिने
धिगस्तु मम वार्ष्णेय यो ह्यस्मै प्रहराम्यहम्
Namastasmai supujyaya gautamayapalayine
Dhigastu mama varshneya yo hyasmai praharamyaham
122.27
तथा विलपमाने तु सव्यसाचिनि तं प्रति
सैन्धवं निहतं दृष्ट्वा राधेयः समुपाद्रवत्
Tatha vilapamane tu savyasachini tam prati
Saindhavam nihatam drishtva radheyah samupadravat
122.28
उपायान्तं तु राधेयं दृष्ट्वा पार्थो महारथः
प्रहसन्देवकीपुत्रमिदं वचनमब्रवीत्
Upayantam tu radheyam drishtva partho maharathah
Prahasandevakiputramidam vachanamabravit
122.29
एष प्रयात्याधिरथिः सात्यकेः स्यन्दनं प्रति
न मृष्यति हतं नूनं भूरिश्रवसमाहवे
Esha prayatyadhirathih satyakeh syandanam prati
Na mrishyati hatam nunam bhurishravasamahave
122.30
यत्र यात्येष तत्र त्वं चोदयाश्वाञ्जनार्दन
मा सोमदत्तेः पदवीं गमयेत्सात्यकिं वृषः
Yatra yatyesha tatra tvam chodayashvanjanardana
Ma somadatteh padavim gamayetsatyakim vrishah
122.31
एवमुक्तो महाबाहुः केशवः सव्यसाचिना
प्रत्युवाच महातेजाः कालयुक्तमिदं वचः
Evamukto mahabahuh keshavah savyasachina
Pratyuvacha mahatejah kalayuktamidam vachah
122.32
अलमेष महाबाहुः कर्णायैको हि पाण्डव
किं पुनर्द्रौपदेयाभ्यां सहितः सात्वतर्षभः
Alamesha mahabahuh karnayaiko hi pandava
Kim punardraupadeyabhyam sahitah satvatarshabhah
122.33
न च तावत्क्षमः पार्थ कर्णेन तव संगरः
प्रज्वलन्ती महोल्केव तिष्ठत्यस्य हि वासवी
त्वदर्थं पूज्यमानैषा रक्ष्यते परवीरहन्
Na cha tavatkshamah partha karnena tava sangarah
Prajvalanti maholkeva tishthatyasya hi vasavi
Tvadartham pujyamanaisha rakshyate paravirahan
122.34
अतः कर्णः प्रयात्वत्र सात्वतस्य यथा तथा
अहं ज्ञास्यामि कौरव्य कालमस्य दुरात्मनः
Atah karnah prayatvatra satvatasya yatha tatha
Aham gyasyami kauravya kalamasya duratmanah
122.35
धृतराष्ट्र उवाच
योऽसौ कर्णेन वीरेण वार्ष्णेयस्य समागमः
हते तु भूरिश्रवसि सैन्धवे च निपातिते
Dhritarashtra uvacha
Yosau karnena virena varshneyasya samagamah
Hate tu bhurishravasi saindhave cha nipatite
122.36
सात्यकिश्चापि विरथः कं समारूढवान्रथम्
चक्ररक्षौ च पाञ्चाल्यौ तन्ममाचक्ष्व संजय
Satyakishchapi virathah kam samarudhavanratham
Chakrarakshau cha panchalyau tanmamachakshva sanjaya
122.37
संजय उवाच
हन्त ते वर्णयिष्यामि यथावृत्तं महारणे
शुश्रूषस्व स्थिरो भूत्वा दुराचरितमात्मनः
Sanjaya uvacha
Hanta te varnayishyami yathavrittam maharane
Shushrushasva sthiro bhutva duracharitamatmanah
122.38
पूर्वमेव हि कृष्णस्य मनोगतमिदं प्रभो
विजेतव्यो यथा वीरः सात्यकिर्यूपकेतुना
Purvameva hi krishnasya manogatamidam prabho
Vijetavyo yatha virah satyakiryupaketuna
122.39
अतीतानागतं राजन्स हि वेत्ति जनार्दनः
अतः सूतं समाहूय दारुकं संदिदेश ह
रथो मे युज्यतां काल्यमिति राजन्महाबलः
Atitanagatam rajansa hi vetti janardanah
Atah sutam samahuya darukam sandidesha ha
Ratho me yujyatam kalyamiti rajanmahabalah
122.40
न हि देवा न गन्धर्वा न यक्षोरगराक्षसाः
मानवा वा विजेतारः कृष्णयोः सन्ति केचन
Na hi deva na gandharva na yakshoragarakshasah
Manava va vijetarah krishnayoh santi kechana
122.41
पितामहपुरोगाश्च देवाः सिद्धाश्च तं विदुः
तयोः प्रभावमतुलं शृणु युद्धं च तद्यथा
Pitamahapurogashcha devah siddhashcha tam viduh
Tayoh prabhavamatulam shrinu yuddham cha tadyatha
122.42
सात्यकिं विरथं दृष्ट्वा कर्णं चाभ्युद्यतायुधम्
दध्मौ शङ्खं महावेगमार्षभेणाथ माधवः
Satyakim viratham drishtva karnam chabhyudyatayudham
Dadhmau shankham mahavegamarshabhenatha madhavah
122.43
दारुकोऽवेत्य संदेशं श्रुत्वा शङ्खस्य च स्वनम्
रथमन्वानयत्तस्मै सुपर्णोच्छ्रितकेतनम्
Darukovetya sandesham shrutva shankhasya cha svanam
Rathamanvanayattasmai suparnochchhritaketanam
122.44
स केशवस्यानुमते रथं दारुकसंयुतम्
आरुरोह शिनेः पौत्रो ज्वलनादित्यसंनिभम्
Sa keshavasyanumate ratham darukasanyutam
Aruroha shineh pautro jvalanadityasannibham
122.45
कामगैः सैन्यसुग्रीवमेघपुष्पबलाहकैः
हयोदग्रैर्महावेगैर्हेमभाण्डविभूषितैः
Kamagaih sainyasugrivameghapushpabalahakaih
Hayodagrairmahavegairhemabhandavibhushitaih
122.46
युक्तं समारुह्य च तं विमानप्रतिमं रथम्
अभ्यद्रवत राधेयं प्रवपन्सायकान्बहून्
Yuktam samaruhya cha tam vimanapratimam ratham
Abhyadravata radheyam pravapansayakanbahun
122.47
चक्ररक्षावपि तदा युधामन्यूत्तमौजसौ
धनंजयरथं हित्वा राधेयं प्रत्युदीययुः
Chakrarakshavapi tada yudhamanyuttamaujasau
Dhananjayaratham hitva radheyam pratyudiyayuh
122.48
राधेयोऽपि महाराज शरवर्षं समुत्सृजन्
अभ्यद्रवत्सुसंक्रुद्धो रणे शैनेयमच्युतम्
Radheyopi maharaja sharavarsham samutsrijan
Abhyadravatsusankruddho rane shaineyamachyutam
122.49
नैव दैवं न गान्धर्वं नासुरोरगराक्षसम्
तादृशं भुवि वा युद्धं दिवि वा श्रुतमित्युत
Naiva daivam na gandharvam nasuroragarakshasam
Tadrisham bhuvi va yuddham divi va shrutamityuta
122.50
उपारमत तत्सैन्यं सरथाश्वनरद्विपम्
तयोर्दृष्ट्वा महाराज कर्म संमूढचेतनम्
Uparamata tatsainyam sarathashvanaradvipam
Tayordrishtva maharaja karma sammudhachetanam
122.51
सर्वे च समपश्यन्त तद्युद्धमतिमानुषम्
तयोर्नृवरयो राजन्सारथ्यं दारुकस्य च
Sarve cha samapashyanta tadyuddhamatimanusham
Tayornrivarayo rajansarathyam darukasya cha
122.52
गतप्रत्यागतावृत्तैर्मण्डलैः संनिवर्तनैः
सारथेस्तु रथस्थस्य काश्यपेयस्य विस्मिताः
Gatapratyagatavrittairmandalaih sannivartanaih
Sarathestu rathasthasya kashyapeyasya vismitah
122.53
नभस्तलगताश्चैव देवगन्धर्वदानवाः
अतीवावहिता द्रष्टुं कर्णशैनेययो रणम्
Nabhastalagatashchaiva devagandharvadanavah
Ativavahita drashtum karnashaineyayo ranam
122.54
मित्रार्थे तौ पराक्रान्तौ स्पर्धिनौ शुष्मिणौ रणे
कर्णश्चामरसंकाशो युयुधानश्च सात्यकिः
Mitrarthe tau parakrantau spardhinau shushminau rane
Karnashchamarasankasho yuyudhanashcha satyakih
122.55
अन्योन्यं तौ महाराज शरवर्षैरवर्षताम्
प्रममाथ शिनेः पौत्रं कर्णः सायकवृष्टिभिः
Anyonyam tau maharaja sharavarshairavarshatam
Pramamatha shineh pautram karnah sayakavrishtibhih
122.56
अमृष्यमाणो निधनं कौरव्यजलसंधयोः
कर्णः शोकसमाविष्टो महोरग इव श्वसन्
Amrishyamano nidhanam kauravyajalasandhayoh
Karnah shokasamavishto mahoraga iva shvasan
122.57
स शैनेयं रणे क्रुद्धः प्रदहन्निव चक्षुषा
अभ्यद्रवत वेगेन पुनः पुनररिंदमः
Sa shaineyam rane kruddhah pradahanniva chakshusha
Abhyadravata vegena punah punararindamah
122.58
तं तु संप्रेक्ष्य संक्रुद्धं सात्यकिः प्रत्यविध्यत
महता शरवर्षेण गजः प्रतिगजं यथा
Tam tu samprekshya sankruddham satyakih pratyavidhyata
Mahata sharavarshena gajah pratigajam yatha
122.59
तौ समेत्य नरव्याघ्रौ व्याघ्राविव तरस्विनौ
अन्योन्यं संततक्षाते रणेऽनुपमविक्रमौ
Tau sametya naravyaghrau vyaghraviva tarasvinau
Anyonyam santatakshate ranenupamavikramau
122.60
ततः कर्णं शिनेः पौत्रः सर्वपारशवैः शरैः
बिभेद सर्वगात्रेषु पुनः पुनररिंदमः
Tatah karnam shineh pautrah sarvaparashavaih sharaih
Bibheda sarvagatreshu punah punararindamah
122.61
सारथिं चास्य भल्लेन रथनीडादपाहरत्
अश्वांश्च चतुरः श्वेतान्निजघ्ने निशितैः शरैः
Sarathim chasya bhallena rathanidadapaharat
Ashvanshcha chaturah shvetannijaghne nishitaih sharaih
122.62
छित्त्वा ध्वजं शतेनैव शतधा पुरुषर्षभः
चकार विरथं कर्णं तव पुत्रस्य पश्यतः
Chhittva dhvajam shatenaiva shatadha purusharshabhah
Chakara viratham karnam tava putrasya pashyatah
122.63
ततो विमनसो राजंस्तावकाः पुरुषर्षभाः
वृषसेनः कर्णसुतः शल्यो मद्राधिपस्तथा
Tato vimanaso rajanstavakah purusharshabhah
Vrishasenah karnasutah shalyo madradhipastatha
122.64
द्रोणपुत्रश्च शैनेयं सर्वतः पर्यवारयन्
ततः पर्याकुलं सर्वं न प्राज्ञायत किंचन
Dronaputrashcha shaineyam sarvatah paryavarayan
Tatah paryakulam sarvam na pragyayata kinchana
122.65
तथा सात्यकिना वीरे विरथे सूतजे कृते
हाहाकारस्ततो राजन्सर्वसैन्येषु चाभवत्
Tatha satyakina vire virathe sutaje krite
Hahakarastato rajansarvasainyeshu chabhavat
122.66
कर्णोऽपि विह्वलो राजन्सात्वतेनार्दितः शरैः
दुर्योधनरथं राजन्नारुरोह विनिःश्वसन्
Karnopi vihvalo rajansatvatenarditah sharaih
Duryodhanaratham rajannaruroha vinihshvasan
122.67
मानयंस्तव पुत्रस्य बाल्यात्प्रभृति सौहृदम्
कृतां राज्यप्रदानेन प्रतिज्ञां परिपालयन्
Manayanstava putrasya balyatprabhriti sauhridam
Kritam rajyapradanena pratigyam paripalayan
122.68
तथा तु विरथे कर्णे पुत्रान्वै तव पार्थिव
दुःशासनमुखाञ्शूरान्नावधीत्सात्यकिर्वशी
Tatha tu virathe karne putranvai tava parthiva
Duhshasanamukhanshurannavadhitsatyakirvashi
122.69
रक्षन्प्रतिज्ञां च पुनर्भीमसेनकृतां पुरा
विरथान्विह्वलांश्चक्रे न तु प्राणैर्व्ययोजयत्
Rakshanpratigyam cha punarbhimasenakritam pura
Virathanvihvalanshchakre na tu pranairvyayojayat
122.70
भीमसेनेन तु वधः पुत्राणां ते प्रतिश्रुतः
पुनर्द्यूते च पार्थेन वधः कर्णस्य संश्रुतः
Bhimasenena tu vadhah putranam te pratishrutah
Punardyute cha parthena vadhah karnasya sanshrutah
122.71
वधे त्वकुर्वन्यत्नं ते तस्य कर्णमुखास्तदा
नाशक्नुवंश्च तं हन्तुं सात्यकिं प्रवरा रथाः
Vadhe tvakurvanyatnam te tasya karnamukhastada
Nashaknuvanshcha tam hantum satyakim pravara rathah
122.72
द्रौणिश्च कृतवर्मा च तथैवान्ये महारथाः
निर्जिता धनुषैकेन शतशः क्षत्रियर्षभाः
काङ्क्षता परलोकं च धर्मराजस्य च प्रियम्
Draunishcha kritavarma cha tathaivanye maharathah
Nirjita dhanushaikena shatashah kshatriyarshabhah
Kankshata paralokam cha dharmarajasya cha priyam
122.73
कृष्णयोः सदृशो वीर्ये सात्यकिः शत्रुकर्शनः
कृष्णो वापि भवेल्लोके पार्थो वापि धनुर्धरः
शैनेयो वा नरव्याघ्रश्चतुर्थो नोपलभ्यते
Krishnayoh sadrisho virye satyakih shatrukarshanah
Krishno vapi bhavelloke partho vapi dhanurdharah
Shaineyo va naravyaghrashchaturtho nopalabhyate
122.74
धृतराष्ट्र उवाच
अजय्यं रथमास्थाय वासुदेवस्य सात्यकिः
विरथं कृतवान्कर्णं वासुदेवसमो युवा
Dhritarashtra uvacha
Ajayyam rathamasthaya vasudevasya satyakih
Viratham kritavankarnam vasudevasamo yuva
122.75
दारुकेण समायुक्तं स्वबाहुबलदर्पितः
कच्चिदन्यं समारूढः स रथं सात्यकिः पुनः
Darukena samayuktam svabahubaladarpitah
Kachchidanyam samarudhah sa ratham satyakih punah
122.76
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं कुशलो ह्यसि भाषितुम्
असह्यं तमहं मन्ये तन्ममाचक्ष्व संजय
Etadichchhamyaham shrotum kushalo hyasi bhashitum
Asahyam tamaham manye tanmamachakshva sanjaya
122.77
संजय उवाच
शृणु राजन्यथा तस्य रथमन्यं महामतिः
दारुकस्यानुजस्तूर्णं कल्पनाविधिकल्पितम्
Sanjaya uvacha
Shrinu rajanyatha tasya rathamanyam mahamatih
Darukasyanujasturnam kalpanavidhikalpitam
122.78
आयसैः काञ्चनैश्चापि पट्टैर्नद्धं सकूबरम्
तारासहस्रखचितं सिंहध्वजपताकिनम्
Ayasaih kanchanaishchapi pattairnaddham sakubaram
Tarasahasrakhachitam sinhadhvajapatakinam
122.79
अश्वैर्वातजवैर्युक्तं हेमभाण्डपरिच्छदैः
पाण्डुरैरिन्दुसंकाशैः सर्वशब्दातिगैर्दृढैः
Ashvairvatajavairyuktam hemabhandaparichchhadaih
Pandurairindusankashaih sarvashabdatigairdridhaih
122.80
चित्रकाञ्चनसंनाहैर्वाजिमुख्यैर्विशां पते
घण्टाजालाकुलरवं शक्तितोमरविद्युतम्
Chitrakanchanasannahairvajimukhyairvisham pate
Ghantajalakularavam shaktitomaravidyutam
122.81
वृतं सांग्रामिकैर्द्रव्यैर्बहुशस्त्रपरिच्छदम्
रथं संपादयामास मेघगम्भीरनिस्वनम्
Vritam sangramikairdravyairbahushastraparichchhadam
Ratham sampadayamasa meghagambhiranisvanam
122.82
तं समारुह्य शैनेयस्तव सैन्यमुपाद्रवत्
दारुकोऽपि यथाकामं प्रययौ केशवान्तिकम्
Tam samaruhya shaineyastava sainyamupadravat
Darukopi yathakamam prayayau keshavantikam
122.83
कर्णस्यापि महाराज शङ्खगोक्षीरपाण्डुरैः
चित्रकाञ्चनसंनाहैः सदश्वैर्वेगवत्तरैः
Karnasyapi maharaja shankhagokshirapanduraih
Chitrakanchanasannahaih sadashvairvegavattaraih
122.84
हेमकक्ष्याध्वजोपेतं कॢप्तयन्त्रपताकिनम्
अग्र्यं रथं सुयन्तारं बहुशस्त्रपरिच्छदम्
Hemakakshyadhvajopetam kliptayantrapatakinam
Agryam ratham suyantaram bahushastraparichchhadam
122.85
उपाजह्रुस्तमास्थाय कर्णोऽप्यभ्यद्रवद्रिपून्
एतत्ते सर्वमाख्यातं यन्मां त्वं परिपृच्छसि
Upajahrustamasthaya karnopyabhyadravadripun
Etatte sarvamakhyatam yanmam tvam pariprichchhasi
122.86
भूयश्चापि निबोध त्वं तवापनयजं क्षयम्
एकत्रिंशत्तव सुता भीमसेनेन पातिताः
Bhuyashchapi nibodha tvam tavapanayajam kshayam
Ekatrinshattava suta bhimasenena patitah
122.87
दुर्मुखं प्रमुखे कृत्वा सततं चित्रयोधिनम्
शतशो निहताः शूराः सात्वतेनार्जुनेन च
Durmukham pramukhe kritva satatam chitrayodhinam
Shatasho nihatah shurah satvatenarjunena cha
122.88
भीष्मं प्रमुखतः कृत्वा भगदत्तं च मारिष
एवमेष क्षयो वृत्तो राजन्दुर्मन्त्रिते तव
Bhishmam pramukhatah kritva bhagadattam cha marisha
Evamesha kshayo vritto rajandurmantrite tava