UtshovChapter 94
94.1
संजय उवाच
वाक्शल्यैस्तव पुत्रेण सोऽतिविद्धः पितामहः
दुःखेन महताविष्टो नोवाचाप्रियमण्वपि
Sanjaya uvacha
Vakshalyaistava putrena sotividdhah pitamahah
Duhkhena mahatavishto novachapriyamanvapi
94.2
स ध्यात्वा सुचिरं कालं दुःखरोषसमन्वितः
श्वसमानो यथा नागः प्रणुन्नो वै शलाकया
Sa dhyatva suchiram kalam duhkharoshasamanvitah
Shvasamano yatha nagah pranunno vai shalakaya
94.3
उद्वृत्य चक्षुषी कोपान्निर्दहन्निव भारत
सदेवासुरगन्धर्वं लोकं लोकविदां वरः
अब्रवीत्तव पुत्रं तु सामपूर्वमिदं वचः
Udvritya chakshushi kopannirdahanniva bharata
Sadevasuragandharvam lokam lokavidam varah
Abravittava putram tu samapurvamidam vachah
94.4
किं नु दुर्योधनैवं मां वाक्शल्यैरुपविध्यसि
घटमानं यथाशक्ति कुर्वाणं च तव प्रियम्
जुह्वानं समरे प्राणांस्तवैव हितकाम्यया
Kim nu duryodhanaivam mam vakshalyairupavidhyasi
Ghatamanam yathashakti kurvanam cha tava priyam
Juhvanam samare prananstavaiva hitakamyaya
94.5
यदा तु पाण्डवः शूरः खाण्डवेऽग्निमतर्पयत्
पराजित्य रणे शक्रं पर्याप्तं तन्निदर्शनम्
Yada tu pandavah shurah khandavegnimatarpayat
Parajitya rane shakram paryaptam tannidarshanam
94.6
यदा च त्वां महाबाहो गन्धर्वैर्हृतमोजसा
अमोचयत्पाण्डुसुतः पर्याप्तं तन्निदर्शनम्
Yada cha tvam mahabaho gandharvairhritamojasa
Amochayatpandusutah paryaptam tannidarshanam
94.7
द्रवमाणेषु शूरेषु सोदरेषु तथाभिभो
सूतपुत्रे च राधेये पर्याप्तं तन्निदर्शनम्
Dravamaneshu shureshu sodareshu tathabhibho
Sutaputre cha radheye paryaptam tannidarshanam
94.8
यच्च नः सहितान्सर्वान्विराटनगरे तदा
एक एव समुद्यातः पर्याप्तं तन्निदर्शनम्
Yachcha nah sahitansarvanviratanagare tada
Eka eva samudyatah paryaptam tannidarshanam
94.9
द्रोणं च युधि संरब्धं मां च निर्जित्य संयुगे
कर्णं च त्वां च द्रौणिं च कृपं च सुमहारथम्
वासांसि स समादत्त पर्याप्तं तन्निदर्शनम्
Dronam cha yudhi sanrabdham mam cha nirjitya sanyuge
Karnam cha tvam cha draunim cha kripam cha sumaharatham
Vasansi sa samadatta paryaptam tannidarshanam
94.10
निवातकवचान्युद्धे वासवेनापि दुर्जयान्
जितवान्समरे पार्थः पर्याप्तं तन्निदर्शनम्
Nivatakavachanyuddhe vasavenapi durjayan
Jitavansamare parthah paryaptam tannidarshanam
94.11
को हि शक्तो रणे जेतुं पाण्डवं रभसं रणे
त्वं तु मोहान्न जानीषे वाच्यावाच्यं सुयोधन
Ko hi shakto rane jetum pandavam rabhasam rane
Tvam tu mohanna janishe vachyavachyam suyodhana
94.12
मुमूर्षुर्हि नरः सर्वान्वृक्षान्पश्यति काञ्चनान्
तथा त्वमपि गान्धारे विपरीतानि पश्यसि
Mumurshurhi narah sarvanvrikshanpashyati kanchanan
Tatha tvamapi gandhare viparitani pashyasi
94.13
स्वयं वैरं महत्कृत्वा पाण्डवैः सहसृञ्जयैः
युध्यस्व तानद्य रणे पश्यामः पुरुषो भव
Svayam vairam mahatkritva pandavaih sahasrinjayaih
Yudhyasva tanadya rane pashyamah purusho bhava
94.14
अहं तु सोमकान्सर्वान्सपाञ्चालान्समागतान्
निहनिष्ये नरव्याघ्र वर्जयित्वा शिखण्डिनम्
Aham tu somakansarvansapanchalansamagatan
Nihanishye naravyaghra varjayitva shikhandinam
94.15
तैर्वाहं निहतः संख्ये गमिष्ये यमसादनम्
तान्वा निहत्य संग्रामे प्रीतिं दास्यामि वै तव
Tairvaham nihatah sankhye gamishye yamasadanam
Tanva nihatya sangrame pritim dasyami vai tava
94.16
पूर्वं हि स्त्री समुत्पन्ना शिखण्डी राजवेश्मनि
वरदानात्पुमाञ्जातः सैषा वै स्त्री शिखण्डिनी
Purvam hi stri samutpanna shikhandi rajaveshmani
Varadanatpumanjatah saisha vai stri shikhandini
94.17
तामहं न हनिष्यामि प्राणत्यागेऽपि भारत
यासौ प्राङ्निर्मिता धात्रा सैषा वै स्त्री शिखण्डिनी
Tamaham na hanishyami pranatyagepi bharata
Yasau prannirmita dhatra saisha vai stri shikhandini
94.18
सुखं स्वपिहि गान्धारे श्वोऽस्मि कर्ता महारणम्
यज्जनाः कथयिष्यन्ति यावत्स्थास्यति मेदिनी
Sukham svapihi gandhare shvosmi karta maharanam
Yajjanah kathayishyanti yavatsthasyati medini
94.19
एवमुक्तस्तव सुतो निर्जगाम जनेश्वर
अभिवाद्य गुरुं मूर्ध्ना प्रययौ स्वं निवेशनम्
Evamuktastava suto nirjagama janeshvara
Abhivadya gurum murdhna prayayau svam niveshanam
94.20
आगम्य तु ततो राजा विसृज्य च महाजनम्
प्रविवेश ततस्तूर्णं क्षयं शत्रुक्षयंकरः
प्रविष्टः स निशां तां च गमयामास पार्थिवः
Agamya tu tato raja visrijya cha mahajanam
Pravivesha tatasturnam kshayam shatrukshayankarah
Pravishtah sa nisham tam cha gamayamasa parthivah