UtshovChapter 64
64.1
भीष्म उवाच
शृणु चेदं महाराज ब्रह्मभूतस्तवं मम
ब्रह्मर्षिभिश्च देवैश्च यः पुरा कथितो भुवि
Bhishma uvacha
Shrinu chedam maharaja brahmabhutastavam mama
Brahmarshibhishcha devaishcha yah pura kathito bhuvi
64.2
साध्यानामपि देवानां देवदेवेश्वरः प्रभुः
लोकभावनभावज्ञ इति त्वां नारदोऽब्रवीत्
भूतं भव्यं भविष्यं च मार्कण्डेयोऽभ्युवाच ह
Sadhyanamapi devanam devadeveshvarah prabhuh
Lokabhavanabhavagya iti tvam naradobravit
Bhutam bhavyam bhavishyam cha markandeyobhyuvacha ha
64.3
यज्ञानां चैव यज्ञं त्वां तपश्च तपसामपि
देवानामपि देवं च त्वामाह भगवान्भृगुः
पुराणे भैरवं रूपं विष्णो भूतपतेति वै
Yagyanam chaiva yagyam tvam tapashcha tapasamapi
Devanamapi devam cha tvamaha bhagavanbhriguh
Purane bhairavam rupam vishno bhutapateti vai
64.4
वासुदेवो वसूनां त्वं शक्रं स्थापयिता तथा
देवदेवोऽसि देवानामिति द्वैपायनोऽब्रवीत्
Vasudevo vasunam tvam shakram sthapayita tatha
Devadevosi devanamiti dvaipayanobravit
64.5
पूर्वे प्रजानिसर्गेषु दक्षमाहुः प्रजापतिम्
स्रष्टारं सर्वभूतानामङ्गिरास्त्वां ततोऽब्रवीत्
Purve prajanisargeshu dakshamahuh prajapatim
Srashtaram sarvabhutanamangirastvam tatobravit
64.6
अव्यक्तं ते शरीरोत्थं व्यक्तं ते मनसि स्थितम्
देवा वाक्संभवाश्चेति देवलस्त्वसितोऽब्रवीत्
Avyaktam te sharirottham vyaktam te manasi sthitam
Deva vaksambhavashcheti devalastvasitobravit
64.7
शिरसा ते दिवं व्याप्तं बाहुभ्यां पृथिवी धृता
जठरं ते त्रयो लोकाः पुरुषोऽसि सनातनः
Shirasa te divam vyaptam bahubhyam prithivi dhrita
Jatharam te trayo lokah purushosi sanatanah
64.8
एवं त्वामभिजानन्ति तपसा भाविता नराः
आत्मदर्शनतृप्तानामृषीणां चापि सत्तमः
Evam tvamabhijananti tapasa bhavita narah
Atmadarshanatriptanamrishinam chapi sattamah
64.9
राजर्षीणामुदाराणामाहवेष्वनिवर्तिनाम्
सर्वधर्मप्रधानानां त्वं गतिर्मधुसूदन
Rajarshinamudaranamahaveshvanivartinam
Sarvadharmapradhananam tvam gatirmadhusudana
64.10
एष ते विस्तरस्तात संक्षेपश्च प्रकीर्तितः
केशवस्य यथातत्त्वं सुप्रीतो भव केशवे
Esha te vistarastata sankshepashcha prakirtitah
Keshavasya yathatattvam suprito bhava keshave
64.11
संजय उवाच
पुण्यं श्रुत्वैतदाख्यानं महाराज सुतस्तव
केशवं बहु मेने स पाण्डवांश्च महारथान्
Sanjaya uvacha
Punyam shrutvaitadakhyanam maharaja sutastava
Keshavam bahu mene sa pandavanshcha maharathan
64.12
तमब्रवीन्महाराज भीष्मः शांतनवः पुनः
माहात्म्यं ते श्रुतं राजन्केशवस्य महात्मनः
Tamabravinmaharaja bhishmah shantanavah punah
Mahatmyam te shrutam rajankeshavasya mahatmanah
64.13
नरस्य च यथातत्त्वं यन्मां त्वं परिपृच्छसि
यदर्थं नृषु संभूतौ नरनारायणावुभौ
Narasya cha yathatattvam yanmam tvam pariprichchhasi
Yadartham nrishu sambhutau naranarayanavubhau
64.14
अवध्यौ च यथा वीरौ संयुगेष्वपराजितौ
यथा च पाण्डवा राजन्नगम्या युधि कस्यचित्
Avadhyau cha yatha virau sanyugeshvaparajitau
Yatha cha pandava rajannagamya yudhi kasyachit
64.15
प्रीतिमान्हि दृढं कृष्णः पाण्डवेषु यशस्विषु
तस्माद्ब्रवीमि राजेन्द्र शमो भवतु पाण्डवैः
Pritimanhi dridham krishnah pandaveshu yashasvishu
Tasmadbravimi rajendra shamo bhavatu pandavaih
64.16
पृथिवीं भुङ्क्ष्व सहितो भ्रातृभिर्बलिभिर्वशी
नरनारायणौ देवाववज्ञाय नशिष्यसि
Prithivim bhunkshva sahito bhratribhirbalibhirvashi
Naranarayanau devavavagyaya nashishyasi
64.17
एवमुक्त्वा तव पिता तूष्णीमासीद्विशां पते
व्यसर्जयच्च राजानं शयनं च विवेश ह
Evamuktva tava pita tushnimasidvisham pate
Vyasarjayachcha rajanam shayanam cha vivesha ha
64.18
राजापि शिबिरं प्रायात्प्रणिपत्य महात्मने
शिश्ये च शयने शुभ्रे तां रात्रिं भरतर्षभ
Rajapi shibiram prayatpranipatya mahatmane
Shishye cha shayane shubhre tam ratrim bharatarshabha