UtshovChapter 18
18.1
संजय उवाच
ततो मुहूर्तात्तुमुलः शब्दो हृदयकम्पनः
अश्रूयत महाराज योधानां प्रयुयुत्सताम्
Sanjaya uvacha
Tato muhurtattumulah shabdo hridayakampanah
Ashruyata maharaja yodhanam prayuyutsatam
18.2
शङ्खदुन्दुभिनिर्घोषैर्वारणानां च बृंहितैः
रथानां नेमिघोषैश्च दीर्यतीव वसुंधरा
Shankhadundubhinirghoshairvarananam cha brinhitaih
Rathanam nemighoshaishcha diryativa vasundhara
18.3
हयानां हेषमाणानां योधानां तत्र गर्जताम्
क्षणेन खं दिशश्चैव शब्देनापूरितं तदा
Hayanam heshamananam yodhanam tatra garjatam
Kshanena kham dishashchaiva shabdenapuritam tada
18.4
पुत्राणां तव दुर्धर्ष पाण्डवानां तथैव च
समकम्पन्त सैन्यानि परस्परसमागमे
Putranam tava durdharsha pandavanam tathaiva cha
Samakampanta sainyani parasparasamagame
18.5
तत्र नागा रथाश्चैव जाम्बूनदविभूषिताः
भ्राजमाना व्यदृश्यन्त मेघा इव सविद्युतः
Tatra naga rathashchaiva jambunadavibhushitah
Bhrajamana vyadrishyanta megha iva savidyutah
18.6
ध्वजा बहुविधाकारास्तावकानां नराधिप
काञ्चनाङ्गदिनो रेजुर्ज्वलिता इव पावकाः
Dhvaja bahuvidhakarastavakanam naradhipa
Kanchanangadino rejurjvalita iva pavakah
18.7
स्वेषां चैव परेषां च समदृश्यन्त भारत
महेन्द्रकेतवः शुभ्रा महेन्द्रसदनेष्विव
Svesham chaiva paresham cha samadrishyanta bharata
Mahendraketavah shubhra mahendrasadaneshviva
18.8
काञ्चनैः कवचैर्वीरा ज्वलनार्कसमप्रभैः
संनद्धाः प्रत्यदृश्यन्त ग्रहाः प्रज्वलिता इव
Kanchanaih kavachairvira jvalanarkasamaprabhaih
Sannaddhah pratyadrishyanta grahah prajvalita iva
18.9
उद्यतैरायुधैश्चित्रैस्तलबद्धाः पताकिनः
ऋषभाक्षा महेष्वासाश्चमूमुखगता बभुः
Udyatairayudhaishchitraistalabaddhah patakinah
Rishabhaksha maheshvasashchamumukhagata babhuh
18.10
पृष्ठगोपास्तु भीष्मस्य पुत्रास्तव नराधिप
दुःशासनो दुर्विषहो दुर्मुखो दुःसहस्तथा
Prishthagopastu bhishmasya putrastava naradhipa
Duhshasano durvishaho durmukho duhsahastatha
18.11
विविंशतिश्चित्रसेनो विकर्णश्च महारथः
सत्यव्रतः पुरुमित्रो जयो भूरिश्रवाः शलः
Vivinshatishchitraseno vikarnashcha maharathah
Satyavratah purumitro jayo bhurishravah shalah
18.12
रथा विंशतिसाहस्रास्तथैषामनुयायिनः
अभीषाहाः शूरसेनाः शिबयोऽथ वसातयः
Ratha vinshatisahasrastathaishamanuyayinah
Abhishahah shurasenah shibayotha vasatayah
18.13
शाल्वा मत्स्यास्तथाम्बष्ठास्त्रिगर्ताः केकयास्तथा
सौवीराः कितवाः प्राच्याः प्रतीच्योदीच्यमालवाः
Shalva matsyastathambashthastrigartah kekayastatha
Sauvirah kitavah prachyah pratichyodichyamalavah
18.14
द्वादशैते जनपदाः सर्वे शूरास्तनुत्यजः
महता रथवंशेन तेऽभ्यरक्षन्पितामहम्
Dvadashaite janapadah sarve shurastanutyajah
Mahata rathavanshena tebhyarakshanpitamaham
18.15
अनीकं दशसाहस्रं कुञ्जराणां तरस्विनाम्
मागधो येन नृपतिस्तद्रथानीकमन्वयात्
Anikam dashasahasram kunjaranam tarasvinam
Magadho yena nripatistadrathanikamanvayat
18.16
रथानां चक्ररक्षाश्च पादरक्षाश्च दन्तिनाम्
अभूवन्वाहिनीमध्ये शतानामयुतानि षट्
Rathanam chakrarakshashcha padarakshashcha dantinam
Abhuvanvahinimadhye shatanamayutani shat
18.17
पादाताश्चाग्रतोऽगच्छन्धनुश्चर्मासिपाणयः
अनेकशतसाहस्रा नखरप्रासयोधिनः
Padatashchagratogachchhandhanushcharmasipanayah
Anekashatasahasra nakharaprasayodhinah
18.18
अक्षौहिण्यो दशैका च तव पुत्रस्य भारत
अदृश्यन्त महाराज गङ्गेव यमुनान्तरे
Akshauhinyo dashaika cha tava putrasya bharata
Adrishyanta maharaja gangeva yamunantare