Chapter 11
11.1
धृतराष्ट्र उवाच
भारतस्यास्य वर्षस्य तथा हैमवतस्य च
प्रमाणमायुषः सूत फलं चापि शुभाशुभम्
Dhritarashtra uvacha
Bharatasyasya varshasya tatha haimavatasya cha
Pramanamayushah suta phalam chapi shubhashubham
11.2
अनागतमतिक्रान्तं वर्तमानं च संजय
आचक्ष्व मे विस्तरेण हरिवर्षं तथैव च
Anagatamatikrantam vartamanam cha sanjaya
Achakshva me vistarena harivarsham tathaiva cha
11.3
संजय उवाच
चत्वारि भारते वर्षे युगानि भरतर्षभ
कृतं त्रेता द्वापरं च पुष्यं च कुरुवर्धन
Sanjaya uvacha
Chatvari bharate varshe yugani bharatarshabha
Kritam treta dvaparam cha pushyam cha kuruvardhana
11.4
पूर्वं कृतयुगं नाम ततस्त्रेतायुगं विभो
संक्षेपाद्द्वापरस्याथ ततः पुष्यं प्रवर्तते
Purvam kritayugam nama tatastretayugam vibho
Sankshepaddvaparasyatha tatah pushyam pravartate
11.5
चत्वारि च सहस्राणि वर्षाणां कुरुसत्तम
आयुःसंख्या कृतयुगे संख्याता राजसत्तम
Chatvari cha sahasrani varshanam kurusattama
Ayuhsankhya kritayuge sankhyata rajasattama
11.6
तथा त्रीणि सहस्राणि त्रेतायां मनुजाधिप
द्विसहस्रं द्वापरे तु शते तिष्ठति संप्रति
Tatha trini sahasrani tretayam manujadhipa
Dvisahasram dvapare tu shate tishthati samprati
11.7
न प्रमाणस्थितिर्ह्यस्ति पुष्येऽस्मिन्भरतर्षभ
गर्भस्थाश्च म्रियन्तेऽत्र तथा जाता म्रियन्ति च
Na pramanasthitirhyasti pushyesminbharatarshabha
Garbhasthashcha mriyantetra tatha jata mriyanti cha
11.8
महाबला महासत्त्वाः प्रजागुणसमन्विताः
अजायन्त कृते राजन्मुनयः सुतपोधनाः
Mahabala mahasattvah prajagunasamanvitah
Ajayanta krite rajanmunayah sutapodhanah
11.9
महोत्साहा महात्मानो धार्मिकाः सत्यवादिनः
जाताः कृतयुगे राजन्धनिनः प्रियदर्शनाः
Mahotsaha mahatmano dharmikah satyavadinah
Jatah kritayuge rajandhaninah priyadarshanah
11.10
आयुष्मन्तो महावीरा धनुर्धरवरा युधि
जायन्ते क्षत्रियाः शूरास्त्रेतायां चक्रवर्तिनः
Ayushmanto mahavira dhanurdharavara yudhi
Jayante kshatriyah shurastretayam chakravartinah
11.11
सर्ववर्णा महाराज जायन्ते द्वापरे सति
महोत्साहा महावीर्याः परस्परवधैषिणः
Sarvavarna maharaja jayante dvapare sati
Mahotsaha mahaviryah parasparavadhaishinah
11.12
तेजसाल्पेन संयुक्ताः क्रोधनाः पुरुषा नृप
लुब्धाश्चानृतकाश्चैव पुष्ये जायन्ति भारत
Tejasalpena sanyuktah krodhanah purusha nripa
Lubdhashchanritakashchaiva pushye jayanti bharata
11.13
ईर्ष्या मानस्तथा क्रोधो मायासूया तथैव च
पुष्ये भवन्ति मर्त्यानां रागो लोभश्च भारत
Irshya manastatha krodho mayasuya tathaiva cha
Pushye bhavanti martyanam rago lobhashcha bharata
11.14
संक्षेपो वर्तते राजन्द्वापरेऽस्मिन्नराधिप
गुणोत्तरं हैमवतं हरिवर्षं ततः परम्
Sankshepo vartate rajandvaparesminnaradhipa
Gunottaram haimavatam harivarsham tatah param