UtshovChapter 95
95.1
वैशंपायन उवाच
जामदग्न्यवचः श्रुत्वा कण्वोऽपि भगवानृषिः
दुर्योधनमिदं वाक्यमब्रवीत्कुरुसंसदि
Vaishampayana uvacha
Jamadagnyavachah shrutva kanvopi bhagavanrishih
Duryodhanamidam vakyamabravitkurusansadi
95.2
अक्षयश्चाव्ययश्चैव ब्रह्मा लोकपितामहः
तथैव भगवन्तौ तौ नरनारायणावृषी
Akshayashchavyayashchaiva brahma lokapitamahah
Tathaiva bhagavantau tau naranarayanavrishi
95.3
आदित्यानां हि सर्वेषां विष्णुरेकः सनातनः
अजय्यश्चाव्ययश्चैव शाश्वतः प्रभुरीश्वरः
Adityanam hi sarvesham vishnurekah sanatanah
Ajayyashchavyayashchaiva shashvatah prabhurishvarah
95.4
निमित्तमरणास्त्वन्ये चन्द्रसूर्यौ मही जलम्
वायुरग्निस्तथाकाशं ग्रहास्तारागणास्तथा
Nimittamaranastvanye chandrasuryau mahi jalam
Vayuragnistathakasham grahastaraganastatha
95.5
ते च क्षयान्ते जगतो हित्वा लोकत्रयं सदा
क्षयं गच्छन्ति वै सर्वे सृज्यन्ते च पुनः पुनः
Te cha kshayante jagato hitva lokatrayam sada
Kshayam gachchhanti vai sarve srijyante cha punah punah
95.6
मुहूर्तमरणास्त्वन्ये मानुषा मृगपक्षिणः
तिर्यग्योन्यश्च ये चान्ये जीवलोकचराः स्मृताः
Muhurtamaranastvanye manusha mrigapakshinah
Tiryagyonyashcha ye chanye jivalokacharah smritah
95.7
भूयिष्ठेन तु राजानः श्रियं भुक्त्वायुषः क्षये
मरणं प्रतिगच्छन्ति भोक्तुं सुकृतदुष्कृतम्
Bhuyishthena tu rajanah shriyam bhuktvayushah kshaye
Maranam pratigachchhanti bhoktum sukritadushkritam
95.8
स भवान्धर्मपुत्रेण शमं कर्तुमिहार्हति
पाण्डवाः कुरवश्चैव पालयन्तु वसुंधराम्
Sa bhavandharmaputrena shamam kartumiharhati
Pandavah kuravashchaiva palayantu vasundharam
95.9
बलवानहमित्येव न मन्तव्यं सुयोधन
बलवन्तो हि बलिभिर्दृश्यन्ते पुरुषर्षभ
Balavanahamityeva na mantavyam suyodhana
Balavanto hi balibhirdrishyante purusharshabha
95.10
न बलं बलिनां मध्ये बलं भवति कौरव
बलवन्तो हि ते सर्वे पाण्डवा देवविक्रमाः
Na balam balinam madhye balam bhavati kaurava
Balavanto hi te sarve pandava devavikramah
95.11
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम्
मातलेर्दातुकामस्य कन्यां मृगयतो वरम्
Atrapyudaharantimamitihasam puratanam
Matalerdatukamasya kanyam mrigayato varam
95.12
मतस्त्रैलोक्यराजस्य मातलिर्नाम सारथिः
तस्यैकैव कुले कन्या रूपतो लोकविश्रुता
Matastrailokyarajasya matalirnama sarathih
Tasyaikaiva kule kanya rupato lokavishruta
95.13
गुणकेशीति विख्याता नाम्ना सा देवरूपिणी
श्रिया च वपुषा चैव स्त्रियोऽन्याः सातिरिच्यते
Gunakeshiti vikhyata namna sa devarupini
Shriya cha vapusha chaiva striyonyah satirichyate
95.14
तस्याः प्रदानसमयं मातलिः सह भार्यया
ज्ञात्वा विममृशे राजंस्तत्परः परिचिन्तयन्
Tasyah pradanasamayam matalih saha bharyaya
Gyatva vimamrishe rajanstatparah parichintayan
95.15
धिक्खल्वलघुशीलानामुच्छ्रितानां यशस्विनाम्
नराणामृद्धसत्त्वानां कुले कन्याप्ररोहणम्
Dhikkhalvalaghushilanamuchchhritanam yashasvinam
Naranamriddhasattvanam kule kanyaprarohanam
95.16
मातुः कुलं पितृकुलं यत्र चैव प्रदीयते
कुलत्रयं संशयितं कुरुते कन्यका सताम्
Matuh kulam pitrikulam yatra chaiva pradiyate
Kulatrayam sanshayitam kurute kanyaka satam
95.17
देवमानुषलोकौ द्वौ मानसेनैव चक्षुषा
अवगाह्यैव विचितौ न च मे रोचते वरः
Devamanushalokau dvau manasenaiva chakshusha
Avagahyaiva vichitau na cha me rochate varah
95.18
न देवान्नैव दितिजान्न गन्धर्वान्न मानुषान्
अरोचयं वरकृते तथैव बहुलानृषीन्
Na devannaiva ditijanna gandharvanna manushan
Arochayam varakrite tathaiva bahulanrishin
95.19
भार्यया तु स संमन्त्र्य सह रात्रौ सुधर्मया
मातलिर्नागलोकाय चकार गमने मतिम्
Bharyaya tu sa sammantrya saha ratrau sudharmaya
Matalirnagalokaya chakara gamane matim
95.20
न मे देवमनुष्येषु गुणकेश्याः समो वरः
रूपतो दृश्यते कश्चिन्नागेषु भविता ध्रुवम्
Na me devamanushyeshu gunakeshyah samo varah
Rupato drishyate kashchinnageshu bhavita dhruvam
95.21
इत्यामन्त्र्य सुधर्मां स कृत्वा चाभिप्रदक्षिणम्
कन्यां शिरस्युपाघ्राय प्रविवेश महीतलम्
Ityamantrya sudharmam sa kritva chabhipradakshinam
Kanyam shirasyupaghraya pravivesha mahitalam