UtshovChapter 75
75.1
भगवानुवाच
भावं जिज्ञासमानोऽहं प्रणयादिदमब्रुवम्
न चाक्षेपान्न पाण्डित्यान्न क्रोधान्न विवक्षया
Bhagavanuvacha
Bhavam jigyasamanoham pranayadidamabruvam
Na chakshepanna pandityanna krodhanna vivakshaya
75.2
वेदाहं तव माहात्म्यमुत ते वेद यद्बलम्
उत ते वेद कर्माणि न त्वां परिभवाम्यहम्
Vedaham tava mahatmyamuta te veda yadbalam
Uta te veda karmani na tvam paribhavamyaham
75.3
यथा चात्मनि कल्याणं संभावयसि पाण्डव
सहस्रगुणमप्येतत्त्वयि संभावयाम्यहम्
Yatha chatmani kalyanam sambhavayasi pandava
Sahasragunamapyetattvayi sambhavayamyaham
75.4
यादृशे च कुले जन्म सर्वराजाभिपूजिते
बन्धुभिश्च सुहृद्भिश्च भीम त्वमसि तादृशः
Yadrishe cha kule janma sarvarajabhipujite
Bandhubhishcha suhridbhishcha bhima tvamasi tadrishah
75.5
जिज्ञासन्तो हि धर्मस्य संदिग्धस्य वृकोदर
पर्यायं न व्यवस्यन्ति दैवमानुषयोर्जनाः
Jigyasanto hi dharmasya sandigdhasya vrikodara
Paryayam na vyavasyanti daivamanushayorjanah
75.6
स एव हेतुर्भूत्वा हि पुरुषस्यार्थसिद्धिषु
विनाशेऽपि स एवास्य संदिग्धं कर्म पौरुषम्
Sa eva heturbhutva hi purushasyarthasiddhishu
Vinashepi sa evasya sandigdham karma paurusham
75.7
अन्यथा परिदृष्टानि कविभिर्दोषदर्शिभिः
अन्यथा परिवर्तन्ते वेगा इव नभस्वतः
Anyatha paridrishtani kavibhirdoshadarshibhih
Anyatha parivartante vega iva nabhasvatah
75.8
सुमन्त्रितं सुनीतं च न्यायतश्चोपपादितम्
कृतं मानुष्यकं कर्म दैवेनापि विरुध्यते
Sumantritam sunitam cha nyayatashchopapaditam
Kritam manushyakam karma daivenapi virudhyate
75.9
दैवमप्यकृतं कर्म पौरुषेण विहन्यते
शीतमुष्णं तथा वर्षं क्षुत्पिपासे च भारत
Daivamapyakritam karma paurushena vihanyate
Shitamushnam tatha varsham kshutpipase cha bharata
75.10
यदन्यद्दिष्टभावस्य पुरुषस्य स्वयंकृतम्
तस्मादनवरोधश्च विद्यते तत्र लक्षणम्
Yadanyaddishtabhavasya purushasya svayankritam
Tasmadanavarodhashcha vidyate tatra lakshanam
75.11
लोकस्य नान्यतो वृत्तिः पाण्डवान्यत्र कर्मणः
एवंबुद्धिः प्रवर्तेत फलं स्यादुभयान्वयात्
Lokasya nanyato vrittih pandavanyatra karmanah
Evambuddhih pravarteta phalam syadubhayanvayat
75.12
य एवं कृतबुद्धिः सन्कर्मस्वेव प्रवर्तते
नासिद्धौ व्यथते तस्य न सिद्धौ हर्षमश्नुते
Ya evam kritabuddhih sankarmasveva pravartate
Nasiddhau vyathate tasya na siddhau harshamashnute
75.13
तत्रेयमर्थमात्रा मे भीमसेन विवक्षिता
नैकान्तसिद्धिर्मन्तव्या कुरुभिः सह संयुगे
Tatreyamarthamatra me bhimasena vivakshita
Naikantasiddhirmantavya kurubhih saha sanyuge
75.14
नातिप्रणीतरश्मिः स्यात्तथा भवति पर्यये
विषादमर्छेद्ग्लानिं वा एतदर्थं ब्रवीमि ते
Natipranitarashmih syattatha bhavati paryaye
Vishadamarchhedglanim va etadartham bravimi te
75.15
श्वोभूते धृतराष्ट्रस्य समीपं प्राप्य पाण्डव
यतिष्ये प्रशमं कर्तुं युष्मदर्थमहापयन्
Shvobhute dhritarashtrasya samipam prapya pandava
Yatishye prashamam kartum yushmadarthamahapayan
75.16
शमं चेत्ते करिष्यन्ति ततोऽनन्तं यशो मम
भवतां च कृतः कामस्तेषां च श्रेय उत्तमम्
Shamam chette karishyanti tatonantam yasho mama
Bhavatam cha kritah kamastesham cha shreya uttamam
75.17
ते चेदभिनिवेक्ष्यन्ति नाभ्युपैष्यन्ति मे वचः
कुरवो युद्धमेवात्र रौद्रं कर्म भविष्यति
Te chedabhinivekshyanti nabhyupaishyanti me vachah
Kuravo yuddhamevatra raudram karma bhavishyati
75.18
अस्मिन्युद्धे भीमसेन त्वयि भारः समाहितः
धूरर्जुनेन धार्या स्याद्वोढव्य इतरो जनः
Asminyuddhe bhimasena tvayi bharah samahitah
Dhurarjunena dharya syadvodhavya itaro janah
75.19
अहं हि यन्ता बीभत्सोर्भविता संयुगे सति
धनंजयस्यैष कामो न हि युद्धं न कामये
Aham hi yanta bibhatsorbhavita sanyuge sati
Dhananjayasyaisha kamo na hi yuddham na kamaye
75.20
तस्मादाशङ्कमानोऽहं वृकोदर मतिं तव
तुदन्नक्लीबया वाचा तेजस्ते समदीपयम्
Tasmadashankamanoham vrikodara matim tava
Tudannaklibaya vacha tejaste samadipayam