UtshovChapter 74
74.1
वैशंपायन उवाच
तथोक्तो वासुदेवेन नित्यमन्युरमर्षणः
सदश्ववत्समाधावद्बभाषे तदनन्तरम्
Vaishampayana uvacha
Tathokto vasudevena nityamanyuramarshanah
Sadashvavatsamadhavadbabhashe tadanantaram
74.2
अन्यथा मां चिकीर्षन्तमन्यथा मन्यसेऽच्युत
प्रणीतभावमत्यन्तं युधि सत्यपराक्रमम्
Anyatha mam chikirshantamanyatha manyasechyuta
Pranitabhavamatyantam yudhi satyaparakramam
74.3
वेत्थ दाशार्ह सत्त्वं मे दीर्घकालं सहोषितः
उत वा मां न जानासि प्लवन्ह्रद इवाप्लवः
तस्मादप्रतिरूपाभिर्वाग्भिर्मां त्वं समर्छसि
Vettha dasharha sattvam me dirghakalam sahoshitah
Uta va mam na janasi plavanhrada ivaplavah
Tasmadapratirupabhirvagbhirmam tvam samarchhasi
74.4
कथं हि भीमसेनं मां जानन्कश्चन माधव
ब्रूयादप्रतिरूपाणि यथा मां वक्तुमर्हसि
Katham hi bhimasenam mam janankashchana madhava
Bruyadapratirupani yatha mam vaktumarhasi
74.5
तस्मादिदं प्रवक्ष्यामि वचनं वृष्णिनन्दन
आत्मनः पौरुषं चैव बलं च न समं परैः
Tasmadidam pravakshyami vachanam vrishninandana
Atmanah paurusham chaiva balam cha na samam paraih
74.6
सर्वथा नार्यकर्मैतत्प्रशंसा स्वयमात्मनः
अतिवादापविद्धस्तु वक्ष्यामि बलमात्मनः
Sarvatha naryakarmaitatprashansa svayamatmanah
Ativadapaviddhastu vakshyami balamatmanah
74.7
पश्येमे रोदसी कृष्ण ययोरासन्निमाः प्रजाः
अचले चाप्यनन्ते च प्रतिष्ठे सर्वमातरौ
Pashyeme rodasi krishna yayorasannimah prajah
Achale chapyanante cha pratishthe sarvamatarau
74.8
यदीमे सहसा क्रुद्धे समेयातां शिले इव
अहमेते निगृह्णीयां बाहुभ्यां सचराचरे
Yadime sahasa kruddhe sameyatam shile iva
Ahamete nigrihniyam bahubhyam sacharachare
74.9
पश्यैतदन्तरं बाह्वोर्महापरिघयोरिव
य एतत्प्राप्य मुच्येत न तं पश्यामि पूरुषम्
Pashyaitadantaram bahvormahaparighayoriva
Ya etatprapya muchyeta na tam pashyami purusham
74.10
हिमवांश्च समुद्रश्च वज्री च बलभित्स्वयम्
मयाभिपन्नं त्रायेरन्बलमास्थाय न त्रयः
Himavanshcha samudrashcha vajri cha balabhitsvayam
Mayabhipannam trayeranbalamasthaya na trayah
74.11
युध्येयं क्षत्रियान्सर्वान्पाण्डवेष्वाततायिनः
अधः पादतलेनैतानधिष्ठास्यामि भूतले
Yudhyeyam kshatriyansarvanpandaveshvatatayinah
Adhah padatalenaitanadhishthasyami bhutale
74.12
न हि त्वं नाभिजानासि मम विक्रममच्युत
यथा मया विनिर्जित्य राजानो वशगाः कृताः
Na hi tvam nabhijanasi mama vikramamachyuta
Yatha maya vinirjitya rajano vashagah kritah
74.13
अथ चेन्मां न जानासि सूर्यस्येवोद्यतः प्रभाम्
विगाढे युधि संबाधे वेत्स्यसे मां जनार्दन
Atha chenmam na janasi suryasyevodyatah prabham
Vigadhe yudhi sambadhe vetsyase mam janardana
74.14
किं मात्यवाक्षीः परुषैर्व्रणं सूच्या इवानघ
यथामति ब्रवीम्येतद्विद्धि मामधिकं ततः
Kim matyavakshih parushairvranam suchya ivanagha
Yathamati bravimyetadviddhi mamadhikam tatah
74.15
द्रष्टासि युधि संबाधे प्रवृत्ते वैशसेऽहनि
मया प्रणुन्नान्मातङ्गान्रथिनः सादिनस्तथा
Drashtasi yudhi sambadhe pravritte vaishasehani
Maya pranunnanmatanganrathinah sadinastatha
74.16
तथा नरानभिक्रुद्धं निघ्नन्तं क्षत्रियर्षभान्
द्रष्टा मां त्वं च लोकश्च विकर्षन्तं वरान्वरान्
Tatha naranabhikruddham nighnantam kshatriyarshabhan
Drashta mam tvam cha lokashcha vikarshantam varanvaran
74.17
न मे सीदन्ति मज्जानो न ममोद्वेपते मनः
सर्वलोकादभिक्रुद्धान्न भयं विद्यते मम
Na me sidanti majjano na mamodvepate manah
Sarvalokadabhikruddhanna bhayam vidyate mama
74.18
किं तु सौहृदमेवैतत्कृपया मधुसूदन
सर्वांस्तितिक्षे संक्लेशान्मा स्म नो भरता नशन्
Kim tu sauhridamevaitatkripaya madhusudana
Sarvanstitikshe sankleshanma sma no bharata nashan