UtshovChapter 67
67.1
धृतराष्ट्र उवाच
कथं त्वं माधवं वेत्थ सर्वलोकमहेश्वरम्
कथमेनं न वेदाहं तन्ममाचक्ष्व संजय
Dhritarashtra uvacha
Katham tvam madhavam vettha sarvalokamaheshvaram
Kathamenam na vedaham tanmamachakshva sanjaya
67.2
संजय उवाच
विद्या राजन्न ते विद्या मम विद्या न हीयते
विद्याहीनस्तमोध्वस्तो नाभिजानाति केशवम्
Sanjaya uvacha
Vidya rajanna te vidya mama vidya na hiyate
Vidyahinastamodhvasto nabhijanati keshavam
67.3
विद्यया तात जानामि त्रियुगं मधुसूदनम्
कर्तारमकृतं देवं भूतानां प्रभवाप्ययम्
Vidyaya tata janami triyugam madhusudanam
Kartaramakritam devam bhutanam prabhavapyayam
67.4
धृतराष्ट्र उवाच
गावल्गणेऽत्र का भक्तिर्या ते नित्या जनार्दने
यया त्वमभिजानासि त्रियुगं मधुसूदनम्
Dhritarashtra uvacha
Gavalganetra ka bhaktirya te nitya janardane
Yaya tvamabhijanasi triyugam madhusudanam
67.5
संजय उवाच
मायां न सेवे भद्रं ते न वृथाधर्ममाचरे
शुद्धभावं गतो भक्त्या शास्त्राद्वेद्मि जनार्दनम्
Sanjaya uvacha
Mayam na seve bhadram te na vrithadharmamachare
Shuddhabhavam gato bhaktya shastradvedmi janardanam
67.6
धृतराष्ट्र उवाच
दुर्योधन हृषीकेशं प्रपद्यस्व जनार्दनम्
आप्तो नः संजयस्तात शरणं गच्छ केशवम्
Dhritarashtra uvacha
Duryodhana hrishikesham prapadyasva janardanam
Apto nah sanjayastata sharanam gachchha keshavam
67.7
दुर्योधन उवाच
भगवान्देवकीपुत्रो लोकं चेन्निहनिष्यति
प्रवदन्नर्जुने सख्यं नाहं गच्छेऽद्य केशवम्
Duryodhana uvacha
Bhagavandevakiputro lokam chennihanishyati
Pravadannarjune sakhyam naham gachchhedya keshavam
67.8
धृतराष्ट्र उवाच
अवाग्गान्धारि पुत्रस्ते गच्छत्येष सुदुर्मतिः
ईर्ष्युर्दुरात्मा मानी च श्रेयसां वचनातिगः
Dhritarashtra uvacha
Avaggandhari putraste gachchhatyesha sudurmatih
Irshyurduratma mani cha shreyasam vachanatigah
67.9
गान्धार्युवाच
ऐश्वर्यकाम दुष्टात्मन्वृद्धानां शासनातिग
ऐश्वर्यजीविते हित्वा पितरं मां च बालिश
Gandharyuvacha
Aishvaryakama dushtatmanvriddhanam shasanatiga
Aishvaryajivite hitva pitaram mam cha balisha
67.10
वर्धयन्दुर्हृदां प्रीतिं मां च शोकेन वर्धयन्
निहतो भीमसेनेन स्मर्तासि वचनं पितुः
Vardhayandurhridam pritim mam cha shokena vardhayan
Nihato bhimasenena smartasi vachanam pituh
67.11
व्यास उवाच
दयितोऽसि राजन्कृष्णस्य धृतराष्ट्र निबोध मे
यस्य ते संजयो दूतो यस्त्वां श्रेयसि योक्ष्यते
Vyasa uvacha
Dayitosi rajankrishnasya dhritarashtra nibodha me
Yasya te sanjayo duto yastvam shreyasi yokshyate
67.12
जानात्येष हृषीकेशं पुराणं यच्च वै नवम्
शुश्रूषमाणमेकाग्रं मोक्ष्यते महतो भयात्
Janatyesha hrishikesham puranam yachcha vai navam
Shushrushamanamekagram mokshyate mahato bhayat
67.13
वैचित्रवीर्य पुरुषाः क्रोधहर्षतमोवृताः
सिता बहुविधैः पाशैर्ये न तुष्टाः स्वकैर्धनैः
Vaichitravirya purushah krodhaharshatamovritah
Sita bahuvidhaih pashairye na tushtah svakairdhanaih
67.14
यमस्य वशमायान्ति काममूढाः पुनः पुनः
अन्धनेत्रा यथैवान्धा नीयमानाः स्वकर्मभिः
Yamasya vashamayanti kamamudhah punah punah
Andhanetra yathaivandha niyamanah svakarmabhih
67.15
एष एकायनः पन्था येन यान्ति मनीषिणः
तं दृष्ट्वा मृत्युमत्येति महांस्तत्र न सज्जते
Esha ekayanah pantha yena yanti manishinah
Tam drishtva mrityumatyeti mahanstatra na sajjate
67.16
धृतराष्ट्र उवाच
अङ्ग संजय मे शंस पन्थानमकुतोभयम्
येन गत्वा हृषीकेशं प्राप्नुयां शान्तिमुत्तमाम्
Dhritarashtra uvacha
Anga sanjaya me shansa panthanamakutobhayam
Yena gatva hrishikesham prapnuyam shantimuttamam
67.17
संजय उवाच
नाकृतात्मा कृतात्मानं जातु विद्याज्जनार्दनम्
आत्मनस्तु क्रियोपायो नान्यत्रेन्द्रियनिग्रहात्
Sanjaya uvacha
Nakritatma kritatmanam jatu vidyajjanardanam
Atmanastu kriyopayo nanyatrendriyanigrahat
67.18
इन्द्रियाणामुदीर्णानां कामत्यागोऽप्रमादतः
अप्रमादोऽविहिंसा च ज्ञानयोनिरसंशयम्
Indriyanamudirnanam kamatyagopramadatah
Apramadovihinsa cha gyanayonirasanshayam
67.19
इन्द्रियाणां यमे यत्तो भव राजन्नतन्द्रितः
बुद्धिश्च मा ते च्यवतु नियच्छैतां यतस्ततः
Indriyanam yame yatto bhava rajannatandritah
Buddhishcha ma te chyavatu niyachchhaitam yatastatah
67.20
एतज्ज्ञानं विदुर्विप्रा ध्रुवमिन्द्रियधारणम्
एतज्ज्ञानं च पन्थाश्च येन यान्ति मनीषिणः
Etajgyanam vidurvipra dhruvamindriyadharanam
Etajgyanam cha panthashcha yena yanti manishinah
67.21
अप्राप्यः केशवो राजन्निन्द्रियैरजितैर्नृभिः
आगमाधिगतो योगाद्वशी तत्त्वे प्रसीदति
Aprapyah keshavo rajannindriyairajitairnribhih
Agamadhigato yogadvashi tattve prasidati