Chapter 61
61.1
वैशंपायन उवाच
तथा तु पृच्छन्तमतीव पार्था;न्वैचित्रवीर्यं तमचिन्तयित्वा
उवाच कर्णो धृतराष्ट्रपुत्रं; प्रहर्षयन्संसदि कौरवाणाम्
Vaishampayana uvacha
Tatha tu prichchhantamativa partha;nvaichitraviryam tamachintayitva
Uvacha karno dhritarashtraputram; praharshayansansadi kauravanam
61.2
मिथ्या प्रतिज्ञाय मया यदस्त्रं; रामाद्धृतं ब्रह्मपुरं पुरस्तात्
विज्ञाय तेनास्मि तदैवमुक्त;स्तवान्तकालेऽप्रतिभास्यतीति
Mithya pratigyaya maya yadastram; ramaddhritam brahmapuram purastat
Vigyaya tenasmi tadaivamukta;stavantakalepratibhasyatiti
61.3
महापराधे ह्यपि संनतेन; महर्षिणाहं गुरुणा च शप्तः
शक्तः प्रदग्धुं ह्यपि तिग्मतेजाः; ससागरामप्यवनिं महर्षिः
Mahaparadhe hyapi sannatena; maharshinaham guruna cha shaptah
Shaktah pradagdhum hyapi tigmatejah; sasagaramapyavanim maharshih
61.4
प्रसादितं ह्यस्य मया मनोऽभू;च्छुश्रूषया स्वेन च पौरुषेण
ततस्तदस्त्रं मम सावशेषं; तस्मात्समर्थोऽस्मि ममैष भारः
Prasaditam hyasya maya manobhu;chchhushrushaya svena cha paurushena
Tatastadastram mama savashesham; tasmatsamarthosmi mamaisha bharah
61.5
निमेषमात्रं तमृषिप्रसाद;मवाप्य पाञ्चालकरूषमत्स्यान्
निहत्य पार्थांश्च सपुत्रपौत्राँ;ल्लोकानहं शस्त्रजितान्प्रपत्स्ये
Nimeshamatram tamrishiprasada;mavapya panchalakarushamatsyan
Nihatya parthanshcha saputrapautram;llokanaham shastrajitanprapatsye
61.6
पितामहस्तिष्ठतु ते समीपे; द्रोणश्च सर्वे च नरेन्द्रमुख्याः
यथाप्रधानेन बलेन यात्वा; पार्थान्हनिष्यामि ममैष भारः
Pitamahastishthatu te samipe; dronashcha sarve cha narendramukhyah
Yathapradhanena balena yatva; parthanhanishyami mamaisha bharah
61.7
एवं ब्रुवाणं तमुवाच भीष्मः; किं कत्थसे कालपरीतबुद्धे
न कर्ण जानासि यथा प्रधाने; हते हताः स्युर्धृतराष्ट्रपुत्राः
Evam bruvanam tamuvacha bhishmah; kim katthase kalaparitabuddhe
Na karna janasi yatha pradhane; hate hatah syurdhritarashtraputrah
61.8
यत्खाण्डवं दाहयता कृतं हि; कृष्णद्वितीयेन धनंजयेन
श्रुत्वैव तत्कर्म नियन्तुमात्मा; शक्यस्त्वया वै सह बान्धवेन
Yatkhandavam dahayata kritam hi; krishnadvitiyena dhananjayena
Shrutvaiva tatkarma niyantumatma; shakyastvaya vai saha bandhavena
61.9
यां चापि शक्तिं त्रिदशाधिपस्ते; ददौ महात्मा भगवान्महेन्द्रः
भस्मीकृतां तां पतितां विशीर्णां; चक्राहतां द्रक्ष्यसि केशवेन
Yam chapi shaktim tridashadhipaste; dadau mahatma bhagavanmahendrah
Bhasmikritam tam patitam vishirnam; chakrahatam drakshyasi keshavena
61.10
यस्ते शरः सर्पमुखो विभाति; सदाग्र्यमाल्यैर्महितः प्रयत्नात्
स पाण्डुपुत्राभिहतः शरौघैः; सह त्वया यास्यति कर्ण नाशम्
Yaste sharah sarpamukho vibhati; sadagryamalyairmahitah prayatnat
Sa panduputrabhihatah sharaughaih; saha tvaya yasyati karna nasham
61.11
बाणस्य भौमस्य च कर्ण हन्ता; किरीटिनं रक्षति वासुदेवः
यस्त्वादृशानां च गरीयसां च; हन्ता रिपूणां तुमुले प्रगाढे
Banasya bhaumasya cha karna hanta; kiritinam rakshati vasudevah
Yastvadrishanam cha gariyasam cha; hanta ripunam tumule pragadhe
61.12
कर्ण उवाच
असंशयं वृष्णिपतिर्यथोक्त;स्तथा च भूयश्च ततो महात्मा
अहं यदुक्तः परुषं तु किंचि;त्पितामहस्तस्य फलं शृणोतु
Karna uvacha
Asanshayam vrishnipatiryathokta;statha cha bhuyashcha tato mahatma
Aham yaduktah parusham tu kinchi;tpitamahastasya phalam shrinotu
61.13
न्यस्यामि शस्त्राणि न जातु संख्ये; पितामहो द्रक्ष्यति मां सभायाम्
त्वयि प्रशान्ते तु मम प्रभावं; द्रक्ष्यन्ति सर्वे भुवि भूमिपालाः
Nyasyami shastrani na jatu sankhye; pitamaho drakshyati mam sabhayam
Tvayi prashante tu mama prabhavam; drakshyanti sarve bhuvi bhumipalah
61.14
वैशंपायन उवाच
इत्येवमुक्त्वा स महाधनुष्मा;न्हित्वा सभां स्वं भवनं जगाम
भीष्मस्तु दुर्योधनमेव राज;न्मध्ये कुरूणां प्रहसन्नुवाच
Vaishampayana uvacha
Ityevamuktva sa mahadhanushma;nhitva sabham svam bhavanam jagama
Bhishmastu duryodhanameva raja;nmadhye kurunam prahasannuvacha
61.15
सत्यप्रतिज्ञः किल सूतपुत्र;स्तथा स भारं विषहेत कस्मात्
व्यूहं प्रतिव्यूह्य शिरांसि भित्त्वा; लोकक्षयं पश्यत भीमसेनात्
Satyapratigyah kila sutaputra;statha sa bharam vishaheta kasmat
Vyuham prativyuhya shiransi bhittva; lokakshayam pashyata bhimasenat
61.16
आवन्त्यकालिङ्गजयद्रथेषु; वेदिध्वजे तिष्ठति बाह्लिके च
अहं हनिष्यामि सदा परेषां; सहस्रशश्चायुतशश्च योधान्
Avantyakalingajayadratheshu; vedidhvaje tishthati bahlike cha
Aham hanishyami sada paresham; sahasrashashchayutashashcha yodhan
61.17
यदैव रामे भगवत्यनिन्द्ये; ब्रह्म ब्रुवाणः कृतवांस्तदस्त्रम्
तदैव धर्मश्च तपश्च नष्टं; वैकर्तनस्याधमपूरुषस्य
Yadaiva rame bhagavatyanindye; brahma bruvanah kritavanstadastram
Tadaiva dharmashcha tapashcha nashtam; vaikartanasyadhamapurushasya
61.18
अथोक्तवाक्ये नृपतौ तु भीष्मे; निक्षिप्य शस्त्राणि गते च कर्णे
वैचित्रवीर्यस्य सुतोऽल्पबुद्धि;र्दुर्योधनः शांतनवं बभाषे
Athoktavakye nripatau tu bhishme; nikshipya shastrani gate cha karne
Vaichitraviryasya sutolpabuddhi;rduryodhanah shantanavam babhashe