UtshovChapter 194
194.1
संजय उवाच
प्रभातायां तु शर्वर्यां पुनरेव सुतस्तव
मध्ये सर्वस्य सैन्यस्य पितामहमपृच्छत
Sanjaya uvacha
Prabhatayam tu sharvaryam punareva sutastava
Madhye sarvasya sainyasya pitamahamaprichchhata
194.2
पाण्डवेयस्य गाङ्गेय यदेतत्सैन्यमुत्तमम्
प्रभूतनरनागाश्वं महारथसमाकुलम्
Pandaveyasya gangeya yadetatsainyamuttamam
Prabhutanaranagashvam maharathasamakulam
194.3
भीमार्जुनप्रभृतिभिर्महेष्वासैर्महाबलैः
लोकपालोपमैर्गुप्तं धृष्टद्युम्नपुरोगमैः
Bhimarjunaprabhritibhirmaheshvasairmahabalaih
Lokapalopamairguptam dhrishtadyumnapurogamaih
194.4
अप्रधृष्यमनावार्यमुद्वृत्तमिव सागरम्
सेनासागरमक्षोभ्यमपि देवैर्महाहवे
Apradhrishyamanavaryamudvrittamiva sagaram
Senasagaramakshobhyamapi devairmahahave
194.5
केन कालेन गाङ्गेय क्षपयेथा महाद्युते
आचार्यो वा महेष्वासः कृपो वा सुमहाबलः
Kena kalena gangeya kshapayetha mahadyute
Acharyo va maheshvasah kripo va sumahabalah
194.6
कर्णो वा समरश्लाघी द्रौणिर्वा द्विजसत्तमः
दिव्यास्त्रविदुषः सर्वे भवन्तो हि बले मम
Karno va samarashlaghi draunirva dvijasattamah
Divyastravidushah sarve bhavanto hi bale mama
194.7
एतदिच्छाम्यहं ज्ञातुं परं कौतूहलं हि मे
हृदि नित्यं महाबाहो वक्तुमर्हसि तन्मम
Etadichchhamyaham gyatum param kautuhalam hi me
Hridi nityam mahabaho vaktumarhasi tanmama
194.8
भीष्म उवाच
अनुरूपं कुरुश्रेष्ठ त्वय्येतत्पृथिवीपते
बलाबलममित्राणां स्वेषां च यदि पृच्छसि
Bhishma uvacha
Anurupam kurushreshtha tvayyetatprithivipate
Balabalamamitranam svesham cha yadi prichchhasi
194.9
शृणु राजन्मम रणे या शक्तिः परमा भवेत्
अस्त्रवीर्यं रणे यच्च भुजयोश्च महाभुज
Shrinu rajanmama rane ya shaktih parama bhavet
Astraviryam rane yachcha bhujayoshcha mahabhuja
194.10
आर्जवेनैव युद्धेन योद्धव्य इतरो जनः
मायायुद्धेन मायावी इत्येतद्धर्मनिश्चयः
Arjavenaiva yuddhena yoddhavya itaro janah
Mayayuddhena mayavi ityetaddharmanishchayah
194.11
हन्यामहं महाबाहो पाण्डवानामनीकिनीम्
दिवसे दिवसे कृत्वा भागं प्रागाह्निकं मम
Hanyamaham mahabaho pandavanamanikinim
Divase divase kritva bhagam pragahnikam mama
194.12
योधानां दशसाहस्रं कृत्वा भागं महाद्युते
सहस्रं रथिनामेकमेष भागो मतो मम
Yodhanam dashasahasram kritva bhagam mahadyute
Sahasram rathinamekamesha bhago mato mama
194.13
अनेनाहं विधानेन संनद्धः सततोत्थितः
क्षपयेयं महत्सैन्यं कालेनानेन भारत
Anenaham vidhanena sannaddhah satatotthitah
Kshapayeyam mahatsainyam kalenanena bharata
194.14
यदि त्वस्त्राणि मुञ्चेयं महान्ति समरे स्थितः
शतसाहस्रघातीनि हन्यां मासेन भारत
Yadi tvastrani muncheyam mahanti samare sthitah
Shatasahasraghatini hanyam masena bharata
194.15
संजय उवाच
श्रुत्वा भीष्मस्य तद्वाक्यं राजा दुर्योधनस्तदा
पर्यपृच्छत राजेन्द्र द्रोणमङ्गिरसां वरम्
Sanjaya uvacha
Shrutva bhishmasya tadvakyam raja duryodhanastada
Paryaprichchhata rajendra dronamangirasam varam
194.16
आचार्य केन कालेन पाण्डुपुत्रस्य सैनिकान्
निहन्या इति तं द्रोणः प्रत्युवाच हसन्निव
Acharya kena kalena panduputrasya sainikan
Nihanya iti tam dronah pratyuvacha hasanniva
194.17
स्थविरोऽस्मि कुरुश्रेष्ठ मन्दप्राणविचेष्टितः
अस्त्राग्निना निर्दहेयं पाण्डवानामनीकिनीम्
Sthavirosmi kurushreshtha mandapranavicheshtitah
Astragnina nirdaheyam pandavanamanikinim
194.18
यथा भीष्मः शांतनवो मासेनेति मतिर्मम
एषा मे परमा शक्तिरेतन्मे परमं बलम्
Yatha bhishmah shantanavo maseneti matirmama
Esha me parama shaktiretanme paramam balam
194.19
द्वाभ्यामेव तु मासाभ्यां कृपः शारद्वतोऽब्रवीत्
द्रौणिस्तु दशरात्रेण प्रतिजज्ञे बलक्षयम्
कर्णस्तु पञ्चरात्रेण प्रतिजज्ञे महास्त्रवित्
Dvabhyameva tu masabhyam kripah sharadvatobravit
Draunistu dasharatrena pratijagye balakshayam
Karnastu pancharatrena pratijagye mahastravit
194.20
तच्छ्रुत्वा सूतपुत्रस्य वाक्यं सागरगासुतः
जहास सस्वनं हासं वाक्यं चेदमुवाच ह
Tachchhrutva sutaputrasya vakyam sagaragasutah
Jahasa sasvanam hasam vakyam chedamuvacha ha
194.21
न हि तावद्रणे पार्थं बाणखड्गधनुर्धरम्
वासुदेवसमायुक्तं रथेनोद्यन्तमच्युतम्
Na hi tavadrane partham banakhadgadhanurdharam
Vasudevasamayuktam rathenodyantamachyutam
194.22
समागच्छसि राधेय तेनैवमभिमन्यसे
शक्यमेवं च भूयश्च त्वया वक्तुं यथेष्टतः
Samagachchhasi radheya tenaivamabhimanyase
Shakyamevam cha bhuyashcha tvaya vaktum yatheshtatah