Chapter 189
189.1
दुर्योधन उवाच
कथं शिखण्डी गाङ्गेय कन्या भूत्वा सती तदा
पुरुषोऽभवद्युधि श्रेष्ठ तन्मे ब्रूहि पितामह
Duryodhana uvacha
Katham shikhandi gangeya kanya bhutva sati tada
Purushobhavadyudhi shreshtha tanme bruhi pitamaha
189.2
भीष्म उवाच
भार्या तु तस्य राजेन्द्र द्रुपदस्य महीपतेः
महिषी दयिता ह्यासीदपुत्रा च विशां पते
Bhishma uvacha
Bharya tu tasya rajendra drupadasya mahipateh
Mahishi dayita hyasidaputra cha visham pate
189.3
एतस्मिन्नेव काले तु द्रुपदो वै महीपतिः
अपत्यार्थं महाराज तोषयामास शंकरम्
Etasminneva kale tu drupado vai mahipatih
Apatyartham maharaja toshayamasa shankaram
189.4
अस्मद्वधार्थं निश्चित्य तपो घोरं समास्थितः
लेभे कन्यां महादेवात्पुत्रो मे स्यादिति ब्रुवन्
Asmadvadhartham nishchitya tapo ghoram samasthitah
Lebhe kanyam mahadevatputro me syaditi bruvan
189.5
भगवन्पुत्रमिच्छामि भीष्मं प्रतिचिकीर्षया
इत्युक्तो देवदेवेन स्त्रीपुमांस्ते भविष्यति
Bhagavanputramichchhami bhishmam pratichikirshaya
Ityukto devadevena stripumanste bhavishyati
189.6
निवर्तस्व महीपाल नैतज्जात्वन्यथा भवेत्
स तु गत्वा च नगरं भार्यामिदमुवाच ह
Nivartasva mahipala naitajjatvanyatha bhavet
Sa tu gatva cha nagaram bharyamidamuvacha ha
189.7
कृतो यत्नो मया देवि पुत्रार्थे तपसा महान्
कन्या भूत्वा पुमान्भावी इति चोक्तोऽस्मि शंभुना
Krito yatno maya devi putrarthe tapasa mahan
Kanya bhutva pumanbhavi iti choktosmi shambhuna
189.8
पुनः पुनर्याच्यमानो दिष्टमित्यब्रवीच्छिवः
न तदन्यद्धि भविता भवितव्यं हि तत्तथा
Punah punaryachyamano dishtamityabravichchhivah
Na tadanyaddhi bhavita bhavitavyam hi tattatha
189.9
ततः सा नियता भूत्वा ऋतुकाले मनस्विनी
पत्नी द्रुपदराजस्य द्रुपदं संविवेश ह
Tatah sa niyata bhutva ritukale manasvini
Patni drupadarajasya drupadam sanvivesha ha
189.10
लेभे गर्भं यथाकालं विधिदृष्टेन हेतुना
पार्षतात्सा महीपाल यथा मां नारदोऽब्रवीत्
Lebhe garbham yathakalam vidhidrishtena hetuna
Parshatatsa mahipala yatha mam naradobravit
189.11
ततो दधार तं गर्भं देवी राजीवलोचना
तां स राजा प्रियां भार्यां द्रुपदः कुरुनन्दन
पुत्रस्नेहान्महाबाहुः सुखं पर्यचरत्तदा
Tato dadhara tam garbham devi rajivalochana
Tam sa raja priyam bharyam drupadah kurunandana
Putrasnehanmahabahuh sukham paryacharattada
189.12
अपुत्रस्य ततो राज्ञो द्रुपदस्य महीपतेः
कन्यां प्रवररूपां तां प्राजायत नराधिप
Aputrasya tato ragyo drupadasya mahipateh
Kanyam pravararupam tam prajayata naradhipa
189.13
अपुत्रस्य तु राज्ञः सा द्रुपदस्य यशस्विनी
ख्यापयामास राजेन्द्र पुत्रो जातो ममेति वै
Aputrasya tu ragyah sa drupadasya yashasvini
Khyapayamasa rajendra putro jato mameti vai
189.14
ततः स राजा द्रुपदः प्रच्छन्नाया नराधिप
पुत्रवत्पुत्रकार्याणि सर्वाणि समकारयत्
Tatah sa raja drupadah prachchhannaya naradhipa
Putravatputrakaryani sarvani samakarayat
189.15
रक्षणं चैव मन्त्रस्य महिषी द्रुपदस्य सा
चकार सर्वयत्नेन ब्रुवाणा पुत्र इत्युत
न हि तां वेद नगरे कश्चिदन्यत्र पार्षतात्
Rakshanam chaiva mantrasya mahishi drupadasya sa
Chakara sarvayatnena bruvana putra ityuta
Na hi tam veda nagare kashchidanyatra parshatat
189.16
श्रद्दधानो हि तद्वाक्यं देवस्याद्भुततेजसः
छादयामास तां कन्यां पुमानिति च सोऽब्रवीत्
Shraddadhano hi tadvakyam devasyadbhutatejasah
Chhadayamasa tam kanyam pumaniti cha sobravit
189.17
जातकर्माणि सर्वाणि कारयामास पार्थिवः
पुंवद्विधानयुक्तानि शिखण्डीति च तां विदुः
Jatakarmani sarvani karayamasa parthivah
Punvadvidhanayuktani shikhanditi cha tam viduh
189.18
अहमेकस्तु चारेण वचनान्नारदस्य च
ज्ञातवान्देववाक्येन अम्बायास्तपसा तथा
Ahamekastu charena vachanannaradasya cha
Gyatavandevavakyena ambayastapasa tatha