UtshovChapter 185
185.1
भीष्म उवाच
ततो रात्र्यां व्यतीतायां प्रतिबुद्धोऽस्मि भारत
तं च संचिन्त्य वै स्वप्नमवापं हर्षमुत्तमम्
Bhishma uvacha
Tato ratryam vyatitayam pratibuddhosmi bharata
Tam cha sanchintya vai svapnamavapam harshamuttamam
185.2
ततः समभवद्युद्धं मम तस्य च भारत
तुमुलं सर्वभूतानां लोमहर्षणमद्भुतम्
Tatah samabhavadyuddham mama tasya cha bharata
Tumulam sarvabhutanam lomaharshanamadbhutam
185.3
ततो बाणमयं वर्षं ववर्ष मयि भार्गवः
न्यवारयमहं तं च शरजालेन भारत
Tato banamayam varsham vavarsha mayi bhargavah
Nyavarayamaham tam cha sharajalena bharata
185.4
ततः परमसंक्रुद्धः पुनरेव महातपाः
ह्यस्तनेनैव कोपेन शक्तिं वै प्राहिणोन्मयि
Tatah paramasankruddhah punareva mahatapah
Hyastanenaiva kopena shaktim vai prahinonmayi
185.5
इन्द्राशनिसमस्पर्शां यमदण्डोपमप्रभाम्
ज्वलन्तीमग्निवत्संख्ये लेलिहानां समन्ततः
Indrashanisamasparsham yamadandopamaprabham
Jvalantimagnivatsankhye lelihanam samantatah
185.6
ततो भरतशार्दूल धिष्ण्यमाकाशगं यथा
सा मामभ्यहनत्तूर्णमंसदेशे च भारत
Tato bharatashardula dhishnyamakashagam yatha
Sa mamabhyahanatturnamansadeshe cha bharata
185.7
अथासृङ्मेऽस्रवद्घोरं गिरेर्गैरिकधातुवत्
रामेण सुमहाबाहो क्षतस्य क्षतजेक्षण
Athasrinmesravadghoram girergairikadhatuvat
Ramena sumahabaho kshatasya kshatajekshana
185.8
ततोऽहं जामदग्न्याय भृशं क्रोधसमन्वितः
प्रेषयं मृत्युसंकाशं बाणं सर्पविषोपमम्
Tatoham jamadagnyaya bhrisham krodhasamanvitah
Preshayam mrityusankasham banam sarpavishopamam
185.9
स तेनाभिहतो वीरो ललाटे द्विजसत्तमः
अशोभत महाराज सशृङ्ग इव पर्वतः
Sa tenabhihato viro lalate dvijasattamah
Ashobhata maharaja sashringa iva parvatah
185.10
स संरब्धः समावृत्य बाणं कालान्तकोपमम्
संदधे बलवत्कृष्य घोरं शत्रुनिबर्हणम्
Sa sanrabdhah samavritya banam kalantakopamam
Sandadhe balavatkrishya ghoram shatrunibarhanam
185.11
स वक्षसि पपातोग्रः शरो व्याल इव श्वसन्
महीं राजंस्ततश्चाहमगच्छं रुधिराविलः
Sa vakshasi papatograh sharo vyala iva shvasan
Mahim rajanstatashchahamagachchham rudhiravilah
185.12
अवाप्य तु पुनः संज्ञां जामदग्न्याय धीमते
प्राहिण्वं विमलां शक्तिं ज्वलन्तीमशनीमिव
Avapya tu punah sangyam jamadagnyaya dhimate
Prahinvam vimalam shaktim jvalantimashanimiva
185.13
सा तस्य द्विजमुख्यस्य निपपात भुजान्तरे
विह्वलश्चाभवद्राजन्वेपथुश्चैनमाविशत्
Sa tasya dvijamukhyasya nipapata bhujantare
Vihvalashchabhavadrajanvepathushchainamavishat
185.14
तत एनं परिष्वज्य सखा विप्रो महातपाः
अकृतव्रणः शुभैर्वाक्यैराश्वासयदनेकधा
Tata enam parishvajya sakha vipro mahatapah
Akritavranah shubhairvakyairashvasayadanekadha
185.15
समाश्वस्तस्तदा रामः क्रोधामर्षसमन्वितः
प्रादुश्चक्रे तदा ब्राह्मं परमास्त्रं महाव्रतः
Samashvastastada ramah krodhamarshasamanvitah
Pradushchakre tada brahmam paramastram mahavratah
185.16
ततस्तत्प्रतिघातार्थं ब्राह्ममेवास्त्रमुत्तमम्
मया प्रयुक्तं जज्वाल युगान्तमिव दर्शयत्
Tatastatpratighatartham brahmamevastramuttamam
Maya prayuktam jajvala yugantamiva darshayat
185.17
तयोर्ब्रह्मास्त्रयोरासीदन्तरा वै समागमः
असंप्राप्यैव रामं च मां च भारतसत्तम
Tayorbrahmastrayorasidantara vai samagamah
Asamprapyaiva ramam cha mam cha bharatasattama
185.18
ततो व्योम्नि प्रादुरभूत्तेज एव हि केवलम्
भूतानि चैव सर्वाणि जग्मुरार्तिं विशां पते
Tato vyomni pradurabhutteja eva hi kevalam
Bhutani chaiva sarvani jagmurartim visham pate
185.19
ऋषयश्च सगन्धर्वा देवताश्चैव भारत
संतापं परमं जग्मुरस्त्रतेजोभिपीडिताः
Rishayashcha sagandharva devatashchaiva bharata
Santapam paramam jagmurastratejobhipiditah
185.20
ततश्चचाल पृथिवी सपर्वतवनद्रुमा
संतप्तानि च भूतानि विषादं जग्मुरुत्तमम्
Tatashchachala prithivi saparvatavanadruma
Santaptani cha bhutani vishadam jagmuruttamam
185.21
प्रजज्वाल नभो राजन्धूमायन्ते दिशो दश
न स्थातुमन्तरिक्षे च शेकुराकाशगास्तदा
Prajajvala nabho rajandhumayante disho dasha
Na sthatumantarikshe cha shekurakashagastada
185.22
ततो हाहाकृते लोके सदेवासुरराक्षसे
इदमन्तरमित्येव योक्तुकामोऽस्मि भारत
Tato hahakrite loke sadevasurarakshase
Idamantaramityeva yoktukamosmi bharata
185.23
प्रस्वापमस्त्रं दयितं वचनाद्ब्रह्मवादिनाम्
चिन्तितं च तदस्त्रं मे मनसि प्रत्यभात्तदा
Prasvapamastram dayitam vachanadbrahmavadinam
Chintitam cha tadastram me manasi pratyabhattada