UtshovChapter 175
175.1
होत्रवाहन उवाच
रामं द्रक्ष्यसि वत्से त्वं जामदग्न्यं महावने
उग्रे तपसि वर्तन्तं सत्यसंधं महाबलम्
Hotravahana uvacha
Ramam drakshyasi vatse tvam jamadagnyam mahavane
Ugre tapasi vartantam satyasandham mahabalam
175.2
महेन्द्रे वै गिरिश्रेष्ठे रामं नित्यमुपासते
ऋषयो वेदविदुषो गन्धर्वाप्सरसस्तथा
Mahendre vai girishreshthe ramam nityamupasate
Rishayo vedavidusho gandharvapsarasastatha
175.3
तत्र गच्छस्व भद्रं ते ब्रूयाश्चैनं वचो मम
अभिवाद्य पूर्वं शिरसा तपोवृद्धं दृढव्रतम्
Tatra gachchhasva bhadram te bruyashchainam vacho mama
Abhivadya purvam shirasa tapovriddham dridhavratam
175.4
ब्रूयाश्चैनं पुनर्भद्रे यत्ते कार्यं मनीषितम्
मयि संकीर्तिते रामः सर्वं तत्ते करिष्यति
Bruyashchainam punarbhadre yatte karyam manishitam
Mayi sankirtite ramah sarvam tatte karishyati
175.5
मम रामः सखा वत्से प्रीतियुक्तः सुहृच्च मे
जमदग्निसुतो वीरः सर्वशस्त्रभृतां वरः
Mama ramah sakha vatse pritiyuktah suhrichcha me
Jamadagnisuto virah sarvashastrabhritam varah
175.6
एवं ब्रुवति कन्यां तु पार्थिवे होत्रवाहने
अकृतव्रणः प्रादुरासीद्रामस्यानुचरः प्रियः
Evam bruvati kanyam tu parthive hotravahane
Akritavranah pradurasidramasyanucharah priyah
175.7
ततस्ते मुनयः सर्वे समुत्तस्थुः सहस्रशः
स च राजा वयोवृद्धः सृञ्जयो होत्रवाहनः
Tataste munayah sarve samuttasthuh sahasrashah
Sa cha raja vayovriddhah srinjayo hotravahanah
175.8
ततः पृष्ट्वा यथान्यायमन्योन्यं ते वनौकसः
सहिता भरतश्रेष्ठ निषेदुः परिवार्य तम्
Tatah prishtva yathanyayamanyonyam te vanaukasah
Sahita bharatashreshtha nisheduh parivarya tam
175.9
ततस्ते कथयामासुः कथास्तास्ता मनोरमाः
कान्ता दिव्याश्च राजेन्द्र प्रीतिहर्षमुदा युताः
Tataste kathayamasuh kathastasta manoramah
Kanta divyashcha rajendra pritiharshamuda yutah
175.10
ततः कथान्ते राजर्षिर्महात्मा होत्रवाहनः
रामं श्रेष्ठं महर्षीणामपृच्छदकृतव्रणम्
Tatah kathante rajarshirmahatma hotravahanah
Ramam shreshtham maharshinamaprichchhadakritavranam
175.11
क्व संप्रति महाबाहो जामदग्न्यः प्रतापवान्
अकृतव्रण शक्यो वै द्रष्टुं वेदविदां वरः
Kva samprati mahabaho jamadagnyah pratapavan
Akritavrana shakyo vai drashtum vedavidam varah
175.12
अकृतव्रण उवाच
भवन्तमेव सततं रामः कीर्तयति प्रभो
सृञ्जयो मे प्रियसखो राजर्षिरिति पार्थिव
Akritavrana uvacha
Bhavantameva satatam ramah kirtayati prabho
Srinjayo me priyasakho rajarshiriti parthiva
175.13
इह रामः प्रभाते श्वो भवितेति मतिर्मम
द्रष्टास्येनमिहायान्तं तव दर्शनकाङ्क्षया
Iha ramah prabhate shvo bhaviteti matirmama
Drashtasyenamihayantam tava darshanakankshaya
175.14
इयं च कन्या राजर्षे किमर्थं वनमागता
कस्य चेयं तव च का भवतीच्छामि वेदितुम्
Iyam cha kanya rajarshe kimartham vanamagata
Kasya cheyam tava cha ka bhavatichchhami veditum
175.15
होत्रवाहन उवाच
दौहित्रीयं मम विभो काशिराजसुता शुभा
ज्येष्ठा स्वयंवरे तस्थौ भगिनीभ्यां सहानघ
Hotravahana uvacha
Dauhitriyam mama vibho kashirajasuta shubha
Jyeshtha svayanvare tasthau bhaginibhyam sahanagha
175.16
इयमम्बेति विख्याता ज्येष्ठा काशिपतेः सुता
अम्बिकाम्बालिके त्वन्ये यवीयस्यौ तपोधन
Iyamambeti vikhyata jyeshtha kashipateh suta
Ambikambalike tvanye yaviyasyau tapodhana
175.17
समेतं पार्थिवं क्षत्रं काशिपुर्यां ततोऽभवत्
कन्यानिमित्तं ब्रह्मर्षे तत्रासीदुत्सवो महान्
Sametam parthivam kshatram kashipuryam tatobhavat
Kanyanimittam brahmarshe tatrasidutsavo mahan
175.18
ततः किल महावीर्यो भीष्मः शांतनवो नृपान्
अवाक्षिप्य महातेजास्तिस्रः कन्या जहार ताः
Tatah kila mahaviryo bhishmah shantanavo nripan
Avakshipya mahatejastisrah kanya jahara tah
175.19
निर्जित्य पृथिवीपालानथ भीष्मो गजाह्वयम्
आजगाम विशुद्धात्मा कन्याभिः सह भारत
Nirjitya prithivipalanatha bhishmo gajahvayam
Ajagama vishuddhatma kanyabhih saha bharata
175.20
सत्यवत्यै निवेद्याथ विवाहार्थमनन्तरम्
भ्रातुर्विचित्रवीर्यस्य समाज्ञापयत प्रभुः
Satyavatyai nivedyatha vivaharthamanantaram
Bhraturvichitraviryasya samagyapayata prabhuh
175.21
ततो वैवाहिकं दृष्ट्वा कन्येयं समुपार्जितम्
अब्रवीत्तत्र गाङ्गेयं मन्त्रिमध्ये द्विजर्षभ
Tato vaivahikam drishtva kanyeyam samuparjitam
Abravittatra gangeyam mantrimadhye dvijarshabha
175.22
मया शाल्वपतिर्वीर मनसाभिवृतः पतिः
न मामर्हसि धर्मज्ञ परचित्तां प्रदापितुम्
Maya shalvapatirvira manasabhivritah patih
Na mamarhasi dharmagya parachittam pradapitum
175.23
तच्छ्रुत्वा वचनं भीष्मः संमन्त्र्य सह मन्त्रिभिः
निश्चित्य विससर्जेमां सत्यवत्या मते स्थितः
Tachchhrutva vachanam bhishmah sammantrya saha mantribhih
Nishchitya visasarjemam satyavatya mate sthitah
175.24
अनुज्ञाता तु भीष्मेण शाल्वं सौभपतिं ततः
कन्येयं मुदिता विप्र काले वचनमब्रवीत्
Anugyata tu bhishmena shalvam saubhapatim tatah
Kanyeyam mudita vipra kale vachanamabravit
175.25
विसर्जितास्मि भीष्मेण धर्मं मां प्रतिपादय
मनसाभिवृतः पूर्वं मया त्वं पार्थिवर्षभ
Visarjitasmi bhishmena dharmam mam pratipadaya
Manasabhivritah purvam maya tvam parthivarshabha
175.26
प्रत्याचख्यौ च शाल्वोऽपि चारित्रस्याभिशङ्कितः
सेयं तपोवनं प्राप्ता तापस्येऽभिरता भृशम्
Pratyachakhyau cha shalvopi charitrasyabhishankitah
Seyam tapovanam prapta tapasyebhirata bhrisham
175.27
मया च प्रत्यभिज्ञाता वंशस्य परिकीर्तनात्
अस्य दुःखस्य चोत्पत्तिं भीष्ममेवेह मन्यते
Maya cha pratyabhigyata vanshasya parikirtanat
Asya duhkhasya chotpattim bhishmameveha manyate
175.28
अम्बोवाच
भगवन्नेवमेवैतद्यथाह पृथिवीपतिः
शरीरकर्ता मातुर्मे सृञ्जयो होत्रवाहनः
Ambovacha
Bhagavannevamevaitadyathaha prithivipatih
Sharirakarta maturme srinjayo hotravahanah
175.29
न ह्युत्सहे स्वनगरं प्रतियातुं तपोधन
अवमानभयाच्चैव व्रीडया च महामुने
Na hyutsahe svanagaram pratiyatum tapodhana
Avamanabhayachchaiva vridaya cha mahamune
175.30
यत्तु मां भगवान्रामो वक्ष्यति द्विजसत्तम
तन्मे कार्यतमं कार्यमिति मे भगवन्मतिः
Yattu mam bhagavanramo vakshyati dvijasattama
Tanme karyatamam karyamiti me bhagavanmatih