UtshovChapter 172
172.1
भीष्म उवाच
ततोऽहं समनुज्ञाप्य कालीं सत्यवतीं तदा
मन्त्रिणश्च द्विजांश्चैव तथैव च पुरोहितान्
समनुज्ञासिषं कन्यां ज्येष्ठामम्बां नराधिप
Bhishma uvacha
Tatoham samanugyapya kalim satyavatim tada
Mantrinashcha dvijanshchaiva tathaiva cha purohitan
Samanugyasisham kanyam jyeshthamambam naradhipa
172.2
अनुज्ञाता ययौ सा तु कन्या शाल्वपतेः पुरम्
वृद्धैर्द्विजातिभिर्गुप्ता धात्र्या चानुगता तदा
अतीत्य च तमध्वानमाससाद नराधिपम्
Anugyata yayau sa tu kanya shalvapateh puram
Vriddhairdvijatibhirgupta dhatrya chanugata tada
Atitya cha tamadhvanamasasada naradhipam
172.3
सा तमासाद्य राजानं शाल्वं वचनमब्रवीत्
आगताहं महाबाहो त्वामुद्दिश्य महाद्युते
Sa tamasadya rajanam shalvam vachanamabravit
Agataham mahabaho tvamuddishya mahadyute
172.4
तामब्रवीच्छाल्वपतिः स्मयन्निव विशां पते
त्वयान्यपूर्वया नाहं भार्यार्थी वरवर्णिनि
Tamabravichchhalvapatih smayanniva visham pate
Tvayanyapurvaya naham bharyarthi varavarnini
172.5
गच्छ भद्रे पुनस्तत्र सकाशं भारतस्य वै
नाहमिच्छामि भीष्मेण गृहीतां त्वां प्रसह्य वै
Gachchha bhadre punastatra sakasham bharatasya vai
Nahamichchhami bhishmena grihitam tvam prasahya vai
172.6
त्वं हि निर्जित्य भीष्मेण नीता प्रीतिमती तदा
परामृश्य महायुद्धे निर्जित्य पृथिवीपतीन्
नाहं त्वय्यन्यपूर्वायां भार्यार्थी वरवर्णिनि
Tvam hi nirjitya bhishmena nita pritimati tada
Paramrishya mahayuddhe nirjitya prithivipatin
Naham tvayyanyapurvayam bharyarthi varavarnini
172.7
कथमस्मद्विधो राजा परपूर्वां प्रवेशयेत्
नारीं विदितविज्ञानः परेषां धर्ममादिशन्
यथेष्टं गम्यतां भद्रे मा ते कालोऽत्यगादयम्
Kathamasmadvidho raja parapurvam praveshayet
Narim viditavigyanah paresham dharmamadishan
Yatheshtam gamyatam bhadre ma te kalotyagadayam
172.8
अम्बा तमब्रवीद्राजन्ननङ्गशरपीडिता
मैवं वद महीपाल नैतदेवं कथंचन
Amba tamabravidrajannanangasharapidita
Maivam vada mahipala naitadevam kathanchana
172.9
नास्मि प्रीतिमती नीता भीष्मेणामित्रकर्शन
बलान्नीतास्मि रुदती विद्राव्य पृथिवीपतीन्
Nasmi pritimati nita bhishmenamitrakarshana
Balannitasmi rudati vidravya prithivipatin
172.10
भजस्व मां शाल्वपते भक्तां बालामनागसम्
भक्तानां हि परित्यागो न धर्मेषु प्रशस्यते
Bhajasva mam shalvapate bhaktam balamanagasam
Bhaktanam hi parityago na dharmeshu prashasyate
172.11
साहमामन्त्र्य गाङ्गेयं समरेष्वनिवर्तिनम्
अनुज्ञाता च तेनैव तवैव गृहमागता
Sahamamantrya gangeyam samareshvanivartinam
Anugyata cha tenaiva tavaiva grihamagata
172.12
न स भीष्मो महाबाहुर्मामिच्छति विशां पते
भ्रातृहेतोः समारम्भो भीष्मस्येति श्रुतं मया
Na sa bhishmo mahabahurmamichchhati visham pate
Bhratrihetoh samarambho bhishmasyeti shrutam maya
172.13
भगिन्यौ मम ये नीते अम्बिकाम्बालिके नृप
प्रादाद्विचित्रवीर्याय गाङ्गेयो हि यवीयसे
Bhaginyau mama ye nite ambikambalike nripa
Pradadvichitraviryaya gangeyo hi yaviyase
172.14
यथा शाल्वपते नान्यं नरं ध्यामि कथंचन
त्वामृते पुरुषव्याघ्र तथा मूर्धानमालभे
Yatha shalvapate nanyam naram dhyami kathanchana
Tvamrite purushavyaghra tatha murdhanamalabhe
172.15
न चान्यपूर्वा राजेन्द्र त्वामहं समुपस्थिता
सत्यं ब्रवीमि शाल्वैतत्सत्येनात्मानमालभे
Na chanyapurva rajendra tvamaham samupasthita
Satyam bravimi shalvaitatsatyenatmanamalabhe
172.16
भजस्व मां विशालाक्ष स्वयं कन्यामुपस्थिताम्
अनन्यपूर्वां राजेन्द्र त्वत्प्रसादाभिकाङ्क्षिणीम्
Bhajasva mam vishalaksha svayam kanyamupasthitam
Ananyapurvam rajendra tvatprasadabhikankshinim
172.17
तामेवं भाषमाणां तु शाल्वः काशिपतेः सुताम्
अत्यजद्भरतश्रेष्ठ त्वचं जीर्णामिवोरगः
Tamevam bhashamanam tu shalvah kashipateh sutam
Atyajadbharatashreshtha tvacham jirnamivoragah
172.18
एवं बहुविधैर्वाक्यैर्याच्यमानस्तयानघ
नाश्रद्दधच्छाल्वपतिः कन्याया भरतर्षभ
Evam bahuvidhairvakyairyachyamanastayanagha
Nashraddadhachchhalvapatih kanyaya bharatarshabha
172.19
ततः सा मन्युनाविष्टा ज्येष्ठा काशिपतेः सुता
अब्रवीत्साश्रुनयना बाष्पविह्वलया गिरा
Tatah sa manyunavishta jyeshtha kashipateh suta
Abravitsashrunayana bashpavihvalaya gira
172.20
त्वया त्यक्ता गमिष्यामि यत्र यत्र विशां पते
तत्र मे सन्तु गतयः सन्तः सत्यं यथाब्रुवम्
Tvaya tyakta gamishyami yatra yatra visham pate
Tatra me santu gatayah santah satyam yathabruvam
172.21
एवं संभाषमाणां तु नृशंसः शाल्वराट्तदा
पर्यत्यजत कौरव्य करुणं परिदेवतीम्
Evam sambhashamanam tu nrishansah shalvarattada
Paryatyajata kauravya karunam paridevatim
172.22
गच्छ गच्छेति तां शाल्वः पुनः पुनरभाषत
बिभेमि भीष्मात्सुश्रोणि त्वं च भीष्मपरिग्रहः
Gachchha gachchheti tam shalvah punah punarabhashata
Bibhemi bhishmatsushroni tvam cha bhishmaparigrahah
172.23
एवमुक्ता तु सा तेन शाल्वेनादीर्घदर्शिना
निश्चक्राम पुराद्दीना रुदती कुररी यथा
Evamukta tu sa tena shalvenadirghadarshina
Nishchakrama puraddina rudati kurari yatha