UtshovChapter 169
169.1
भीष्म उवाच
रोचमानो महाराज पाण्डवानां महारथः
योत्स्यतेऽमरवत्संख्ये परसैन्येषु भारत
Bhishma uvacha
Rochamano maharaja pandavanam maharathah
Yotsyatemaravatsankhye parasainyeshu bharata
169.2
पुरुजित्कुन्तिभोजश्च महेष्वासो महाबलः
मातुलो भीमसेनस्य स च मेऽतिरथो मतः
Purujitkuntibhojashcha maheshvaso mahabalah
Matulo bhimasenasya sa cha metiratho matah
169.3
एष वीरो महेष्वासः कृती च निपुणश्च ह
चित्रयोधी च शक्तश्च मतो मे रथपुंगवः
Esha viro maheshvasah kriti cha nipunashcha ha
Chitrayodhi cha shaktashcha mato me rathapungavah
169.4
स योत्स्यति हि विक्रम्य मघवानिव दानवैः
योधाश्चास्य परिख्याताः सर्वे युद्धविशारदाः
Sa yotsyati hi vikramya maghavaniva danavaih
Yodhashchasya parikhyatah sarve yuddhavisharadah
169.5
भागिनेयकृते वीरः स करिष्यति संगरे
सुमहत्कर्म पाण्डूनां स्थितः प्रियहिते नृपः
Bhagineyakrite virah sa karishyati sangare
Sumahatkarma pandunam sthitah priyahite nripah
169.6
भैमसेनिर्महाराज हैडिम्बो राक्षसेश्वरः
मतो मे बहुमायावी रथयूथपयूथपः
Bhaimasenirmaharaja haidimbo rakshaseshvarah
Mato me bahumayavi rathayuthapayuthapah
169.7
योत्स्यते समरे तात मायाभिः समरप्रियः
ये चास्य राक्षसाः शूराः सचिवा वशवर्तिनः
Yotsyate samare tata mayabhih samarapriyah
Ye chasya rakshasah shurah sachiva vashavartinah
169.8
एते चान्ये च बहवो नानाजनपदेश्वराः
समेताः पाण्डवस्यार्थे वासुदेवपुरोगमाः
Ete chanye cha bahavo nanajanapadeshvarah
Sametah pandavasyarthe vasudevapurogamah
169.9
एते प्राधान्यतो राजन्पाण्डवस्य महात्मनः
रथाश्चातिरथाश्चैव ये चाप्यर्धरथा मताः
Ete pradhanyato rajanpandavasya mahatmanah
Rathashchatirathashchaiva ye chapyardharatha matah
169.10
नेष्यन्ति समरे सेनां भीमां यौधिष्ठिरीं नृप
महेन्द्रेणेव वीरेण पाल्यमानां किरीटिना
Neshyanti samare senam bhimam yaudhishthirim nripa
Mahendreneva virena palyamanam kiritina
169.11
तैरहं समरे वीर त्वामायद्भिर्जयैषिभिः
योत्स्यामि जयमाकाङ्क्षन्नथ वा निधनं रणे
Tairaham samare vira tvamayadbhirjayaishibhih
Yotsyami jayamakankshannatha va nidhanam rane
169.12
पार्थं च वासुदेवं च चक्रगाण्डीवधारिणौ
संध्यागताविवार्केन्दू समेष्ये पुरुषोत्तमौ
Partham cha vasudevam cha chakragandivadharinau
Sandhyagatavivarkendu sameshye purushottamau
169.13
ये चैव ते रथोदाराः पाण्डुपुत्रस्य सैनिकाः
सहसैन्यानहं तांश्च प्रतीयां रणमूर्धनि
Ye chaiva te rathodarah panduputrasya sainikah
Sahasainyanaham tanshcha pratiyam ranamurdhani
169.14
एते रथाश्चातिरथाश्च तुभ्यं; यथाप्रधानं नृप कीर्तिता मया
तथा राजन्नर्धरथाश्च केचि;त्तथैव तेषामपि कौरवेन्द्र
Ete rathashchatirathashcha tubhyam; yathapradhanam nripa kirtita maya
Tatha rajannardharathashcha kechi;ttathaiva teshamapi kauravendra
169.15
अर्जुनं वासुदेवं च ये चान्ये तत्र पार्थिवाः
सर्वानावारयिष्यामि यावद्द्रक्ष्यामि भारत
Arjunam vasudevam cha ye chanye tatra parthivah
Sarvanavarayishyami yavaddrakshyami bharata
169.16
पाञ्चाल्यं तु महाबाहो नाहं हन्यां शिखण्डिनम्
उद्यतेषुमभिप्रेक्ष्य प्रतियुध्यन्तमाहवे
Panchalyam tu mahabaho naham hanyam shikhandinam
Udyateshumabhiprekshya pratiyudhyantamahave
169.17
लोकस्तद्वेद यदहं पितुः प्रियचिकीर्षया
प्राप्तं राज्यं परित्यज्य ब्रह्मचर्ये धृतव्रतः
Lokastadveda yadaham pituh priyachikirshaya
Praptam rajyam parityajya brahmacharye dhritavratah
169.18
चित्राङ्गदं कौरवाणामहं राज्येऽभ्यषेचयम्
विचित्रवीर्यं च शिशुं यौवराज्येऽभ्यषेचयम्
Chitrangadam kauravanamaham rajyebhyashechayam
Vichitraviryam cha shishum yauvarajyebhyashechayam
169.19
देवव्रतत्वं विख्याप्य पृथिव्यां सर्वराजसु
नैव हन्यां स्त्रियं जातु न स्त्रीपूर्वं कथंचन
Devavratatvam vikhyapya prithivyam sarvarajasu
Naiva hanyam striyam jatu na stripurvam kathanchana
169.20
स हि स्त्रीपूर्वको राजञ्शिखण्डी यदि ते श्रुतः
कन्या भूत्वा पुमाञ्जातो न योत्स्ये तेन भारत
Sa hi stripurvako rajanshikhandi yadi te shrutah
Kanya bhutva pumanjato na yotsye tena bharata
169.21
सर्वांस्त्वन्यान्हनिष्यामि पार्थिवान्भरतर्षभ
यान्समेष्यामि समरे न तु कुन्तीसुतान्नृप
Sarvanstvanyanhanishyami parthivanbharatarshabha
Yansameshyami samare na tu kuntisutannripa