Chapter 167

167.1

भीष्म उवाच
द्रौपदेया महाराज सर्वे पञ्च महारथाः
वैराटिरुत्तरश्चैव रथो मम महान्मतः

Bhishma uvacha
Draupadeya maharaja sarve pancha maharathah
Vairatiruttarashchaiva ratho mama mahanmatah

अभिमन्युर्महाराज रथयूथपयूथपः
समः पार्थेन समरे वासुदेवेन वा भवेत्

Abhimanyurmaharaja rathayuthapayuthapah
Samah parthena samare vasudevena va bhavet

लघ्वस्त्रश्चित्रयोधी च मनस्वी दृढविक्रमः
संस्मरन्वै परिक्लेशं स्वपितुर्विक्रमिष्यति

Laghvastrashchitrayodhi cha manasvi dridhavikramah
Sansmaranvai pariklesham svapiturvikramishyati

सात्यकिर्माधवः शूरो रथयूथपयूथपः
एष वृष्णिप्रवीराणाममर्षी जितसाध्वसः

Satyakirmadhavah shuro rathayuthapayuthapah
Esha vrishnipraviranamamarshi jitasadhvasah

उत्तमौजास्तथा राजन्रथो मम महान्मतः
युधामन्युश्च विक्रान्तो रथोदारो नरर्षभः

Uttamaujastatha rajanratho mama mahanmatah
Yudhamanyushcha vikranto rathodaro nararshabhah

एतेषां बहुसाहस्रा रथा नागा हयास्तथा
योत्स्यन्ते ते तनुं त्यक्त्वा कुन्तीपुत्रप्रियेप्सया

Etesham bahusahasra ratha naga hayastatha
Yotsyante te tanum tyaktva kuntiputrapriyepsaya

पाण्डवैः सह राजेन्द्र तव सेनासु भारत
अग्निमारुतवद्राजन्नाह्वयन्तः परस्परम्

Pandavaih saha rajendra tava senasu bharata
Agnimarutavadrajannahvayantah parasparam

अजेयौ समरे वृद्धौ विराटद्रुपदावुभौ
महारथौ महावीर्यौ मतौ मे पुरुषर्षभौ

Ajeyau samare vriddhau viratadrupadavubhau
Maharathau mahaviryau matau me purusharshabhau

वयोवृद्धावपि तु तौ क्षत्रधर्मपरायणौ
यतिष्येते परं शक्त्या स्थितौ वीरगते पथि

Vayovriddhavapi tu tau kshatradharmaparayanau
Yatishyete param shaktya sthitau viragate pathi

संबन्धकेन राजेन्द्र तौ तु वीर्यबलान्वयात्
आर्यवृत्तौ महेष्वासौ स्नेहपाशसितावुभौ

Sambandhakena rajendra tau tu viryabalanvayat
Aryavrittau maheshvasau snehapashasitavubhau

कारणं प्राप्य तु नराः सर्व एव महाभुजाः
शूरा वा कातरा वापि भवन्ति नरपुंगव

Karanam prapya tu narah sarva eva mahabhujah
Shura va katara vapi bhavanti narapungava

एकायनगतावेतौ पार्थेन दृढभक्तिकौ
त्यक्त्वा प्राणान्परं शक्त्या घटितारौ नराधिप

Ekayanagatavetau parthena dridhabhaktikau
Tyaktva prananparam shaktya ghatitarau naradhipa

पृथगक्षौहिणीभ्यां तावुभौ संयति दारुणौ
संबन्धिभावं रक्षन्तौ महत्कर्म करिष्यतः

Prithagakshauhinibhyam tavubhau sanyati darunau
Sambandhibhavam rakshantau mahatkarma karishyatah

लोकवीरौ महेष्वासौ त्यक्तात्मानौ च भारत
प्रत्ययं परिरक्षन्तौ महत्कर्म करिष्यतः

Lokavirau maheshvasau tyaktatmanau cha bharata
Pratyayam parirakshantau mahatkarma karishyatah