UtshovChapter 157
157.1
संजय उवाच
हिरण्वत्यां निविष्टेषु पाण्डवेषु महात्मसु
दुर्योधनो महाराज कर्णेन सह भारत
Sanjaya uvacha
Hiranvatyam nivishteshu pandaveshu mahatmasu
Duryodhano maharaja karnena saha bharata
157.2
सौबलेन च राजेन्द्र तथा दुःशासनेन च
आहूयोपह्वरे राजन्नुलूकमिदमब्रवीत्
Saubalena cha rajendra tatha duhshasanena cha
Ahuyopahvare rajannulukamidamabravit
157.3
उलूक गच्छ कैतव्य पाण्डवान्सहसोमकान्
गत्वा मम वचो ब्रूहि वासुदेवस्य शृण्वतः
Uluka gachchha kaitavya pandavansahasomakan
Gatva mama vacho bruhi vasudevasya shrinvatah
157.4
इदं तत्समनुप्राप्तं वर्षपूगाभिचिन्तितम्
पाण्डवानां कुरूणां च युद्धं लोकभयंकरम्
Idam tatsamanupraptam varshapugabhichintitam
Pandavanam kurunam cha yuddham lokabhayankaram
157.5
यदेतत्कत्थनावाक्यं संजयो महदब्रवीत्
मध्ये कुरूणां कौन्तेय तस्य कालोऽयमागतः
यथा वः संप्रतिज्ञातं तत्सर्वं क्रियतामिति
Yadetatkatthanavakyam sanjayo mahadabravit
Madhye kurunam kaunteya tasya kaloyamagatah
Yatha vah sampratigyatam tatsarvam kriyatamiti
157.6
अमर्षं राज्यहरणं वनवासं च पाण्डव
द्रौपद्याश्च परिक्लेशं संस्मरन्पुरुषो भव
Amarsham rajyaharanam vanavasam cha pandava
Draupadyashcha pariklesham sansmaranpurusho bhava
157.7
यदर्थं क्षत्रिया सूते गर्भं तदिदमागतम्
बलं वीर्यं च शौर्यं च परं चाप्यस्त्रलाघवम्
पौरुषं दर्शयन्युद्धे कोपस्य कुरु निष्कृतिम्
Yadartham kshatriya sute garbham tadidamagatam
Balam viryam cha shauryam cha param chapyastralaghavam
Paurusham darshayanyuddhe kopasya kuru nishkritim
157.8
परिक्लिष्टस्य दीनस्य दीर्घकालोषितस्य च
न स्फुटेद्धृदयं कस्य ऐश्वर्याद्भ्रंशितस्य च
Pariklishtasya dinasya dirghakaloshitasya cha
Na sphuteddhridayam kasya aishvaryadbhranshitasya cha
157.9
कुले जातस्य शूरस्य परवित्तेषु गृध्यतः
आच्छिन्नं राज्यमाक्रम्य कोपं कस्य न दीपयेत्
Kule jatasya shurasya paravitteshu gridhyatah
Achchhinnam rajyamakramya kopam kasya na dipayet
157.10
यत्तदुक्तं महद्वाक्यं कर्मणा तद्विभाव्यताम्
अकर्मणा कत्थितेन सन्तः कुपुरुषं विदुः
Yattaduktam mahadvakyam karmana tadvibhavyatam
Akarmana katthitena santah kupurusham viduh
157.11
अमित्राणां वशे स्थानं राज्यस्य च पुनर्भवः
द्वावर्थौ युध्यमानस्य तस्मात्कुरुत पौरुषम्
Amitranam vashe sthanam rajyasya cha punarbhavah
Dvavarthau yudhyamanasya tasmatkuruta paurusham
157.12
अस्मान्वा त्वं पराजित्य प्रशाधि पृथिवीमिमाम्
अथ वा निहतोऽस्माभिर्वीरलोकं गमिष्यसि
Asmanva tvam parajitya prashadhi prithivimimam
Atha va nihatosmabhirviralokam gamishyasi
157.13
राष्ट्रात्प्रव्राजनं क्लेशं वनवासं च पाण्डव
कृष्णायाश्च परिक्लेशं संस्मरन्पुरुषो भव
Rashtratpravrajanam klesham vanavasam cha pandava
Krishnayashcha pariklesham sansmaranpurusho bhava
157.14
अप्रियाणां च वचने प्रव्रजत्सु पुनः पुनः
अमर्षं दर्शयाद्य त्वममर्षो ह्येव पौरुषम्
Apriyanam cha vachane pravrajatsu punah punah
Amarsham darshayadya tvamamarsho hyeva paurusham
157.15
क्रोधो बलं तथा वीर्यं ज्ञानयोगोऽस्त्रलाघवम्
इह ते पार्थ दृश्यन्तां संग्रामे पुरुषो भव
Krodho balam tatha viryam gyanayogostralaghavam
Iha te partha drishyantam sangrame purusho bhava
157.16
तं च तूबरकं मूढं बह्वाशिनमविद्यकम्
उलूक मद्वचो ब्रूया असकृद्भीमसेनकम्
Tam cha tubarakam mudham bahvashinamavidyakam
Uluka madvacho bruya asakridbhimasenakam
157.17
अशक्तेनैव यच्छप्तं सभामध्ये वृकोदर
दुःशासनस्य रुधिरं पीयतां यदि शक्यते
Ashaktenaiva yachchhaptam sabhamadhye vrikodara
Duhshasanasya rudhiram piyatam yadi shakyate
157.18
लोहाभिहारो निर्वृत्तः कुरुक्षेत्रमकर्दमम्
पुष्टास्तेऽश्वा भृता योधाः श्वो युध्यस्व सकेशवः
Lohabhiharo nirvrittah kurukshetramakardamam
Pushtasteshva bhrita yodhah shvo yudhyasva sakeshavah