UtshovChapter 139
139.1
कर्ण उवाच
असंशयं सौहृदान्मे प्रणयाच्चात्थ केशव
सख्येन चैव वार्ष्णेय श्रेयस्कामतयैव च
Karna uvacha
Asanshayam sauhridanme pranayachchattha keshava
Sakhyena chaiva varshneya shreyaskamatayaiva cha
139.2
सर्वं चैवाभिजानामि पाण्डोः पुत्रोऽस्मि धर्मतः
निग्रहाद्धर्मशास्त्राणां यथा त्वं कृष्ण मन्यसे
Sarvam chaivabhijanami pandoh putrosmi dharmatah
Nigrahaddharmashastranam yatha tvam krishna manyase
139.3
कन्या गर्भं समाधत्त भास्करान्मां जनार्दन
आदित्यवचनाच्चैव जातं मां सा व्यसर्जयत्
Kanya garbham samadhatta bhaskaranmam janardana
Adityavachanachchaiva jatam mam sa vyasarjayat
139.4
सोऽस्मि कृष्ण तथा जातः पाण्डोः पुत्रोऽस्मि धर्मतः
कुन्त्या त्वहमपाकीर्णो यथा न कुशलं तथा
Sosmi krishna tatha jatah pandoh putrosmi dharmatah
Kuntya tvahamapakirno yatha na kushalam tatha
139.5
सूतो हि मामधिरथो दृष्ट्वैव अनयद्गृहान्
राधायाश्चैव मां प्रादात्सौहार्दान्मधुसूदन
Suto hi mamadhiratho drishtvaiva anayadgrihan
Radhayashchaiva mam pradatsauhardanmadhusudana
139.6
मत्स्नेहाच्चैव राधायाः सद्यः क्षीरमवातरत्
सा मे मूत्रं पुरीषं च प्रतिजग्राह माधव
Matsnehachchaiva radhayah sadyah kshiramavatarat
Sa me mutram purisham cha pratijagraha madhava
139.7
तस्याः पिण्डव्यपनयं कुर्यादस्मद्विधः कथम्
धर्मविद्धर्मशास्त्राणां श्रवणे सततं रतः
Tasyah pindavyapanayam kuryadasmadvidhah katham
Dharmaviddharmashastranam shravane satatam ratah
139.8
तथा मामभिजानाति सूतश्चाधिरथः सुतम्
पितरं चाभिजानामि तमहं सौहृदात्सदा
Tatha mamabhijanati sutashchadhirathah sutam
Pitaram chabhijanami tamaham sauhridatsada
139.9
स हि मे जातकर्मादि कारयामास माधव
शास्त्रदृष्टेन विधिना पुत्रप्रीत्या जनार्दन
Sa hi me jatakarmadi karayamasa madhava
Shastradrishtena vidhina putrapritya janardana
139.10
नाम मे वसुषेणेति कारयामास वै द्विजैः
भार्याश्चोढा मम प्राप्ते यौवने तेन केशव
Nama me vasusheneti karayamasa vai dvijaih
Bharyashchodha mama prapte yauvane tena keshava
139.11
तासु पुत्राश्च पौत्राश्च मम जाता जनार्दन
तासु मे हृदयं कृष्ण संजातं कामबन्धनम्
Tasu putrashcha pautrashcha mama jata janardana
Tasu me hridayam krishna sanjatam kamabandhanam
139.12
न पृथिव्या सकलया न सुवर्णस्य राशिभिः
हर्षाद्भयाद्वा गोविन्द अनृतं वक्तुमुत्सहे
Na prithivya sakalaya na suvarnasya rashibhih
Harshadbhayadva govinda anritam vaktumutsahe
139.13
धृतराष्ट्रकुले कृष्ण दुर्योधनसमाश्रयात्
मया त्रयोदश समा भुक्तं राज्यमकण्टकम्
Dhritarashtrakule krishna duryodhanasamashrayat
Maya trayodasha sama bhuktam rajyamakantakam
139.14
इष्टं च बहुभिर्यज्ञैः सह सूतैर्मयासकृत्
आवाहाश्च विवाहाश्च सह सूतैः कृता मया
Ishtam cha bahubhiryagyaih saha sutairmayasakrit
Avahashcha vivahashcha saha sutaih krita maya
139.15
मां च कृष्ण समाश्रित्य कृतः शस्त्रसमुद्यमः
दुर्योधनेन वार्ष्णेय विग्रहश्चापि पाण्डवैः
Mam cha krishna samashritya kritah shastrasamudyamah
Duryodhanena varshneya vigrahashchapi pandavaih
139.16
तस्माद्रणे द्वैरथे मां प्रत्युद्यातारमच्युत
वृतवान्परमं हृष्टः प्रतीपं सव्यसाचिनः
Tasmadrane dvairathe mam pratyudyataramachyuta
Vritavanparamam hrishtah pratipam savyasachinah
139.17
वधाद्बन्धाद्भयाद्वापि लोभाद्वापि जनार्दन
अनृतं नोत्सहे कर्तुं धार्तराष्ट्रस्य धीमतः
Vadhadbandhadbhayadvapi lobhadvapi janardana
Anritam notsahe kartum dhartarashtrasya dhimatah
139.18
यदि ह्यद्य न गच्छेयं द्वैरथं सव्यसाचिना
अकीर्तिः स्याद्धृषीकेश मम पार्थस्य चोभयोः
Yadi hyadya na gachchheyam dvairatham savyasachina
Akirtih syaddhrishikesha mama parthasya chobhayoh
139.19
असंशयं हितार्थाय ब्रूयास्त्वं मधुसूदन
सर्वं च पाण्डवाः कुर्युस्त्वद्वशित्वान्न संशयः
Asanshayam hitarthaya bruyastvam madhusudana
Sarvam cha pandavah kuryustvadvashitvanna sanshayah
139.20
मन्त्रस्य नियमं कुर्यास्त्वमत्र पुरुषोत्तम
एतदत्र हितं मन्ये सर्वयादवनन्दन
Mantrasya niyamam kuryastvamatra purushottama
Etadatra hitam manye sarvayadavanandana
139.21
यदि जानाति मां राजा धर्मात्मा संशितव्रतः
कुन्त्याः प्रथमजं पुत्रं न स राज्यं ग्रहीष्यति
Yadi janati mam raja dharmatma sanshitavratah
Kuntyah prathamajam putram na sa rajyam grahishyati
139.22
प्राप्य चापि महद्राज्यं तदहं मधुसूदन
स्फीतं दुर्योधनायैव संप्रदद्यामरिंदम
Prapya chapi mahadrajyam tadaham madhusudana
Sphitam duryodhanayaiva sampradadyamarindama
139.23
स एव राजा धर्मात्मा शाश्वतोऽस्तु युधिष्ठिरः
नेता यस्य हृषीकेशो योद्धा यस्य धनंजयः
Sa eva raja dharmatma shashvatostu yudhishthirah
Neta yasya hrishikesho yoddha yasya dhananjayah
139.24
पृथिवी तस्य राष्ट्रं च यस्य भीमो महारथः
नकुलः सहदेवश्च द्रौपदेयाश्च माधव
Prithivi tasya rashtram cha yasya bhimo maharathah
Nakulah sahadevashcha draupadeyashcha madhava
139.25
उत्तमौजा युधामन्युः सत्यधर्मा च सोमकिः
चैद्यश्च चेकितानश्च शिखण्डी चापराजितः
Uttamauja yudhamanyuh satyadharma cha somakih
Chaidyashcha chekitanashcha shikhandi chaparajitah
139.26
इन्द्रगोपकवर्णाश्च केकया भ्रातरस्तथा
इन्द्रायुधसवर्णश्च कुन्तिभोजो महारथः
Indragopakavarnashcha kekaya bhratarastatha
Indrayudhasavarnashcha kuntibhojo maharathah
139.27
मातुलो भीमसेनस्य सेनजिच्च महारथः
शङ्खः पुत्रो विराटस्य निधिस्त्वं च जनार्दन
Matulo bhimasenasya senajichcha maharathah
Shankhah putro viratasya nidhistvam cha janardana
139.28
महानयं कृष्ण कृतः क्षत्रस्य समुदानयः
राज्यं प्राप्तमिदं दीप्तं प्रथितं सर्वराजसु
Mahanayam krishna kritah kshatrasya samudanayah
Rajyam praptamidam diptam prathitam sarvarajasu
139.29
धार्तराष्ट्रस्य वार्ष्णेय शस्त्रयज्ञो भविष्यति
अस्य यज्ञस्य वेत्ता त्वं भविष्यसि जनार्दन
आध्वर्यवं च ते कृष्ण क्रतावस्मिन्भविष्यति
Dhartarashtrasya varshneya shastrayagyo bhavishyati
Asya yagyasya vetta tvam bhavishyasi janardana
Adhvaryavam cha te krishna kratavasminbhavishyati
139.30
होता चैवात्र बीभत्सुः संनद्धः स कपिध्वजः
गाण्डीवं स्रुक्तथाज्यं च वीर्यं पुंसां भविष्यति
Hota chaivatra bibhatsuh sannaddhah sa kapidhvajah
Gandivam sruktathajyam cha viryam punsam bhavishyati
139.31
ऐन्द्रं पाशुपतं ब्राह्मं स्थूणाकर्णं च माधव
मन्त्रास्तत्र भविष्यन्ति प्रयुक्ताः सव्यसाचिना
Aindram pashupatam brahmam sthunakarnam cha madhava
Mantrastatra bhavishyanti prayuktah savyasachina
139.32
अनुयातश्च पितरमधिको वा पराक्रमे
ग्रावस्तोत्रं स सौभद्रः सम्यक्तत्र करिष्यति
Anuyatashcha pitaramadhiko va parakrame
Gravastotram sa saubhadrah samyaktatra karishyati
139.33
उद्गातात्र पुनर्भीमः प्रस्तोता सुमहाबलः
विनदन्स नरव्याघ्रो नागानीकान्तकृद्रणे
Udgatatra punarbhimah prastota sumahabalah
Vinadansa naravyaghro naganikantakridrane
139.34
स चैव तत्र धर्मात्मा शश्वद्राजा युधिष्ठिरः
जपैर्होमैश्च संयुक्तो ब्रह्मत्वं कारयिष्यति
Sa chaiva tatra dharmatma shashvadraja yudhishthirah
Japairhomaishcha sanyukto brahmatvam karayishyati
139.35
शङ्खशब्दाः समुरजा भेर्यश्च मधुसूदन
उत्कृष्टसिंहनादाश्च सुब्रह्मण्यो भविष्यति
Shankhashabdah samuraja bheryashcha madhusudana
Utkrishtasinhanadashcha subrahmanyo bhavishyati
139.36
नकुलः सहदेवश्च माद्रीपुत्रौ यशस्विनौ
शामित्रं तौ महावीर्यौ सम्यक्तत्र करिष्यतः
Nakulah sahadevashcha madriputrau yashasvinau
Shamitram tau mahaviryau samyaktatra karishyatah
139.37
कल्माषदण्डा गोविन्द विमला रथशक्तयः
यूपाः समुपकल्पन्तामस्मिन्यज्ञे जनार्दन
Kalmashadanda govinda vimala rathashaktayah
Yupah samupakalpantamasminyagye janardana
139.38
कर्णिनालीकनाराचा वत्सदन्तोपबृंहणाः
तोमराः सोमकलशाः पवित्राणि धनूंषि च
Karninalikanaracha vatsadantopabrinhanah
Tomarah somakalashah pavitrani dhanunshi cha
139.39
असयोऽत्र कपालानि पुरोडाशाः शिरांसि च
हविस्तु रुधिरं कृष्ण अस्मिन्यज्ञे भविष्यति
Asayotra kapalani purodashah shiransi cha
Havistu rudhiram krishna asminyagye bhavishyati
139.40
इध्माः परिधयश्चैव शक्त्योऽथ विमला गदाः
सदस्या द्रोणशिष्याश्च कृपस्य च शरद्वतः
Idhmah paridhayashchaiva shaktyotha vimala gadah
Sadasya dronashishyashcha kripasya cha sharadvatah
139.41
इषवोऽत्र परिस्तोमा मुक्ता गाण्डीवधन्वना
महारथप्रयुक्ताश्च द्रोणद्रौणिप्रचोदिताः
Ishavotra paristoma mukta gandivadhanvana
Maharathaprayuktashcha dronadrauniprachoditah
139.42
प्रातिप्रस्थानिकं कर्म सात्यकिः स करिष्यति
दीक्षितो धार्तराष्ट्रोऽत्र पत्नी चास्य महाचमूः
Pratiprasthanikam karma satyakih sa karishyati
Dikshito dhartarashtrotra patni chasya mahachamuh
139.43
घटोत्कचोऽत्र शामित्रं करिष्यति महाबलः
अतिरात्रे महाबाहो वितते यज्ञकर्मणि
Ghatotkachotra shamitram karishyati mahabalah
Atiratre mahabaho vitate yagyakarmani
139.44
दक्षिणा त्वस्य यज्ञस्य धृष्टद्युम्नः प्रतापवान्
वैताने कर्मणि तते जातो यः कृष्ण पावकात्
Dakshina tvasya yagyasya dhrishtadyumnah pratapavan
Vaitane karmani tate jato yah krishna pavakat
139.45
यदब्रुवमहं कृष्ण कटुकानि स्म पाण्डवान्
प्रियार्थं धार्तराष्ट्रस्य तेन तप्येऽद्य कर्मणा
Yadabruvamaham krishna katukani sma pandavan
Priyartham dhartarashtrasya tena tapyedya karmana
139.46
यदा द्रक्ष्यसि मां कृष्ण निहतं सव्यसाचिना
पुनश्चितिस्तदा चास्य यज्ञस्याथ भविष्यति
Yada drakshyasi mam krishna nihatam savyasachina
Punashchitistada chasya yagyasyatha bhavishyati
139.47
दुःशासनस्य रुधिरं यदा पास्यति पाण्डवः
आनर्दं नर्दतः सम्यक्तदा सुत्यं भविष्यति
Duhshasanasya rudhiram yada pasyati pandavah
Anardam nardatah samyaktada sutyam bhavishyati
139.48
यदा द्रोणं च भीष्मं च पाञ्चाल्यौ पातयिष्यतः
तदा यज्ञावसानं तद्भविष्यति जनार्दन
Yada dronam cha bhishmam cha panchalyau patayishyatah
Tada yagyavasanam tadbhavishyati janardana
139.49
दुर्योधनं यदा हन्ता भीमसेनो महाबलः
तदा समाप्स्यते यज्ञो धार्तराष्ट्रस्य माधव
Duryodhanam yada hanta bhimaseno mahabalah
Tada samapsyate yagyo dhartarashtrasya madhava
139.50
स्नुषाश्च प्रस्नुषाश्चैव धृतराष्ट्रस्य संगताः
हतेश्वरा हतसुता हतनाथाश्च केशव
Snushashcha prasnushashchaiva dhritarashtrasya sangatah
Hateshvara hatasuta hatanathashcha keshava
139.51
गान्धार्या सह रोदन्त्यः श्वगृध्रकुरराकुले
स यज्ञेऽस्मिन्नवभृथो भविष्यति जनार्दन
Gandharya saha rodantyah shvagridhrakurarakule
Sa yagyesminnavabhritho bhavishyati janardana
139.52
विद्यावृद्धा वयोवृद्धाः क्षत्रियाः क्षत्रियर्षभ
वृथामृत्युं न कुर्वीरंस्त्वत्कृते मधुसूदन
Vidyavriddha vayovriddhah kshatriyah kshatriyarshabha
Vrithamrityum na kurviranstvatkrite madhusudana
139.53
शस्त्रेण निधनं गच्छेत्समृद्धं क्षत्रमण्डलम्
कुरुक्षेत्रे पुण्यतमे त्रैलोक्यस्यापि केशव
Shastrena nidhanam gachchhetsamriddham kshatramandalam
Kurukshetre punyatame trailokyasyapi keshava
139.54
तदत्र पुण्डरीकाक्ष विधत्स्व यदभीप्सितम्
यथा कार्त्स्न्येन वार्ष्णेय क्षत्रं स्वर्गमवाप्नुयात्
Tadatra pundarikaksha vidhatsva yadabhipsitam
Yatha kartsnyena varshneya kshatram svargamavapnuyat
139.55
यावत्स्थास्यन्ति गिरयः सरितश्च जनार्दन
तावत्कीर्तिभवः शब्दः शाश्वतोऽयं भविष्यति
Yavatsthasyanti girayah saritashcha janardana
Tavatkirtibhavah shabdah shashvatoyam bhavishyati
139.56
ब्राह्मणाः कथयिष्यन्ति महाभारतमाहवम्
समागमेषु वार्ष्णेय क्षत्रियाणां यशोधरम्
Brahmanah kathayishyanti mahabharatamahavam
Samagameshu varshneya kshatriyanam yashodharam
139.57
समुपानय कौन्तेयं युद्धाय मम केशव
मन्त्रसंवरणं कुर्वन्नित्यमेव परंतप
Samupanaya kaunteyam yuddhaya mama keshava
Mantrasanvaranam kurvannityameva parantapa