UtshovChapter 134
134.1
मातोवाच
नैव राज्ञा दरः कार्यो जातु कस्यांचिदापदि
अथ चेदपि दीर्णः स्यान्नैव वर्तेत दीर्णवत्
Matovacha
Naiva ragya darah karyo jatu kasyanchidapadi
Atha chedapi dirnah syannaiva varteta dirnavat
134.2
दीर्णं हि दृष्ट्वा राजानं सर्वमेवानुदीर्यते
राष्ट्रं बलममात्याश्च पृथक्कुर्वन्ति ते मतिम्
Dirnam hi drishtva rajanam sarvamevanudiryate
Rashtram balamamatyashcha prithakkurvanti te matim
134.3
शत्रूनेके प्रपद्यन्ते प्रजहत्यपरे पुनः
अन्वेके प्रजिहीर्षन्ति ये पुरस्ताद्विमानिताः
Shatruneke prapadyante prajahatyapare punah
Anveke prajihirshanti ye purastadvimanitah
134.4
य एवात्यन्तसुहृदस्त एनं पर्युपासते
अशक्तयः स्वस्तिकामा बद्धवत्सा इडा इव
शोचन्तमनुशोचन्ति प्रतीतानिव बान्धवान्
Ya evatyantasuhridasta enam paryupasate
Ashaktayah svastikama baddhavatsa ida iva
Shochantamanushochanti pratitaniva bandhavan
134.5
अपि ते पूजिताः पूर्वमपि ते सुहृदो मताः
ये राष्ट्रमभिमन्यन्ते राज्ञो व्यसनमीयुषः
मा दीदरस्त्वं सुहृदो मा त्वां दीर्णं प्रहासिषुः
Api te pujitah purvamapi te suhrido matah
Ye rashtramabhimanyante ragyo vyasanamiyushah
Ma didarastvam suhrido ma tvam dirnam prahasishuh
134.6
प्रभावं पौरुषं बुद्धिं जिज्ञासन्त्या मया तव
उल्लपन्त्या समाश्वासं बलवानिव दुर्बलम्
Prabhavam paurusham buddhim jigyasantya maya tava
Ullapantya samashvasam balavaniva durbalam
134.7
यद्येतत्संविजानासि यदि सम्यग्ब्रवीम्यहम्
कृत्वासौम्यमिवात्मानं जयायोत्तिष्ठ संजय
Yadyetatsanvijanasi yadi samyagbravimyaham
Kritvasaumyamivatmanam jayayottishtha sanjaya
134.8
अस्ति नः कोशनिचयो महानविदितस्तव
तमहं वेद नान्यस्तमुपसंपादयामि ते
Asti nah koshanichayo mahanaviditastava
Tamaham veda nanyastamupasampadayami te
134.9
सन्ति नैकशता भूयः सुहृदस्तव संजय
सुखदुःखसहा वीर शतार्हा अनिवर्तिनः
Santi naikashata bhuyah suhridastava sanjaya
Sukhaduhkhasaha vira shatarha anivartinah
134.10
तादृशा हि सहाया वै पुरुषस्य बुभूषतः
ईषदुज्जिहतः किंचित्सचिवाः शत्रुकर्शनाः
Tadrisha hi sahaya vai purushasya bubhushatah
Ishadujjihatah kinchitsachivah shatrukarshanah
134.11
पुत्र उवाच
कस्य त्वीदृशकं वाक्यं श्रुत्वापि स्वल्पचेतसः
तमो न व्यपहन्येत सुचित्रार्थपदाक्षरम्
Putra uvacha
Kasya tvidrishakam vakyam shrutvapi svalpachetasah
Tamo na vyapahanyeta suchitrarthapadaksharam
134.12
उदके धूरियं धार्या सर्तव्यं प्रवणे मया
यस्य मे भवती नेत्री भविष्यद्भूतदर्शिनी
Udake dhuriyam dharya sartavyam pravane maya
Yasya me bhavati netri bhavishyadbhutadarshini
134.13
अहं हि वचनं त्वत्तः शुश्रूषुरपरापरम्
किंचित्किंचित्प्रतिवदंस्तूष्णीमासं मुहुर्मुहुः
Aham hi vachanam tvattah shushrushuraparaparam
Kinchitkinchitprativadanstushnimasam muhurmuhuh
134.14
अतृप्यन्नमृतस्येव कृच्छ्राल्लब्धस्य बान्धवात्
उद्यच्छाम्येष शत्रूणां नियमाय जयाय च
Atripyannamritasyeva krichchhrallabdhasya bandhavat
Udyachchhamyesha shatrunam niyamaya jayaya cha
134.15
कुन्त्युवाच
सदश्व इव स क्षिप्तः प्रणुन्नो वाक्यसायकैः
तच्चकार तथा सर्वं यथावदनुशासनम्
Kuntyuvacha
Sadashva iva sa kshiptah pranunno vakyasayakaih
Tachchakara tatha sarvam yathavadanushasanam
134.16
इदमुद्धर्षणं भीमं तेजोवर्धनमुत्तमम्
राजानं श्रावयेन्मन्त्री सीदन्तं शत्रुपीडितम्
Idamuddharshanam bhimam tejovardhanamuttamam
Rajanam shravayenmantri sidantam shatrupiditam
134.17
जयो नामेतिहासोऽयं श्रोतव्यो विजिगीषुणा
महीं विजयते क्षिप्रं श्रुत्वा शत्रूंश्च मर्दति
Jayo nametihasoyam shrotavyo vijigishuna
Mahim vijayate kshipram shrutva shatrunshcha mardati
134.18
इदं पुंसवनं चैव वीराजननमेव च
अभीक्ष्णं गर्भिणी श्रुत्वा ध्रुवं वीरं प्रजायते
Idam punsavanam chaiva virajananameva cha
Abhikshnam garbhini shrutva dhruvam viram prajayate
134.19
विद्याशूरं तपःशूरं दमशूरं तपस्विनम्
ब्राह्म्या श्रिया दीप्यमानं साधुवादेन संमतम्
Vidyashuram tapahshuram damashuram tapasvinam
Brahmya shriya dipyamanam sadhuvadena sammatam
134.20
अर्चिष्मन्तं बलोपेतं महाभागं महारथम्
धृष्टवन्तमनाधृष्यं जेतारमपराजितम्
Archishmantam balopetam mahabhagam maharatham
Dhrishtavantamanadhrishyam jetaramaparajitam
134.21
नियन्तारमसाधूनां गोप्तारं धर्मचारिणाम्
तदर्थं क्षत्रिया सूते वीरं सत्यपराक्रमम्
Niyantaramasadhunam goptaram dharmacharinam
Tadartham kshatriya sute viram satyaparakramam