UtshovChapter 125
125.1
वैशंपायन उवाच
श्रुत्वा दुर्योधनो वाक्यमप्रियं कुरुसंसदि
प्रत्युवाच महाबाहुं वासुदेवं यशस्विनम्
Vaishampayana uvacha
Shrutva duryodhano vakyamapriyam kurusansadi
Pratyuvacha mahabahum vasudevam yashasvinam
125.2
प्रसमीक्ष्य भवानेतद्वक्तुमर्हति केशव
मामेव हि विशेषेण विभाष्य परिगर्हसे
Prasamikshya bhavanetadvaktumarhati keshava
Mameva hi visheshena vibhashya parigarhase
125.3
भक्तिवादेन पार्थानामकस्मान्मधुसूदन
भवान्गर्हयते नित्यं किं समीक्ष्य बलाबलम्
Bhaktivadena parthanamakasmanmadhusudana
Bhavangarhayate nityam kim samikshya balabalam
125.4
भवान्क्षत्ता च राजा च आचार्यो वा पितामहः
मामेव परिगर्हन्ते नान्यं कंचन पार्थिवम्
Bhavankshatta cha raja cha acharyo va pitamahah
Mameva parigarhante nanyam kanchana parthivam
125.5
न चाहं लक्षये कंचिद्व्यभिचारमिहात्मनः
अथ सर्वे भवन्तो मां विद्विषन्ति सराजकाः
Na chaham lakshaye kanchidvyabhicharamihatmanah
Atha sarve bhavanto mam vidvishanti sarajakah
125.6
न चाहं कंचिदत्यर्थमपराधमरिंदम
विचिन्तयन्प्रपश्यामि सुसूक्ष्ममपि केशव
Na chaham kanchidatyarthamaparadhamarindama
Vichintayanprapashyami susukshmamapi keshava
125.7
प्रियाभ्युपगते द्यूते पाण्डवा मधुसूदन
जिताः शकुनिना राज्यं तत्र किं मम दुष्कृतम्
Priyabhyupagate dyute pandava madhusudana
Jitah shakunina rajyam tatra kim mama dushkritam
125.8
यत्पुनर्द्रविणं किंचित्तत्राजीयन्त पाण्डवाः
तेभ्य एवाभ्यनुज्ञातं तत्तदा मधुसूदन
Yatpunardravinam kinchittatrajiyanta pandavah
Tebhya evabhyanugyatam tattada madhusudana
125.9
अपराधो न चास्माकं यत्ते ह्यक्षपराजिताः
अजेया जयतां श्रेष्ठ पार्थाः प्रव्राजिता वनम्
Aparadho na chasmakam yatte hyakshaparajitah
Ajeya jayatam shreshtha parthah pravrajita vanam
125.10
केन चाप्यपवादेन विरुध्यन्तेऽरिभिः सह
अशक्ताः पाण्डवाः कृष्ण प्रहृष्टाः प्रत्यमित्रवत्
Kena chapyapavadena virudhyanteribhih saha
Ashaktah pandavah krishna prahrishtah pratyamitravat
125.11
किमस्माभिः कृतं तेषां कस्मिन्वा पुनरागसि
धार्तराष्ट्राञ्जिघांसन्ति पाण्डवाः सृञ्जयैः सह
Kimasmabhih kritam tesham kasminva punaragasi
Dhartarashtranjighansanti pandavah srinjayaih saha
125.12
न चापि वयमुग्रेण कर्मणा वचनेन वा
वित्रस्ताः प्रणमामेह भयादपि शतक्रतोः
Na chapi vayamugrena karmana vachanena va
Vitrastah pranamameha bhayadapi shatakratoh
125.13
न च तं कृष्ण पश्यामि क्षत्रधर्ममनुष्ठितम्
उत्सहेत युधा जेतुं यो नः शत्रुनिबर्हण
Na cha tam krishna pashyami kshatradharmamanushthitam
Utsaheta yudha jetum yo nah shatrunibarhana
125.14
न हि भीष्मकृपद्रोणाः सगणा मधुसूदन
देवैरपि युधा जेतुं शक्याः किमुत पाण्डवैः
Na hi bhishmakripadronah sagana madhusudana
Devairapi yudha jetum shakyah kimuta pandavaih
125.15
स्वधर्ममनुतिष्ठन्तो यदि माधव संयुगे
शस्त्रेण निधनं काले प्राप्स्यामः स्वर्गमेव तत्
Svadharmamanutishthanto yadi madhava sanyuge
Shastrena nidhanam kale prapsyamah svargameva tat
125.16
मुख्यश्चैवैष नो धर्मः क्षत्रियाणां जनार्दन
यच्छयीमहि संग्रामे शरतल्पगता वयम्
Mukhyashchaivaisha no dharmah kshatriyanam janardana
Yachchhayimahi sangrame sharatalpagata vayam
125.17
ते वयं वीरशयनं प्राप्स्यामो यदि संयुगे
अप्रणम्यैव शत्रूणां न नस्तप्स्यति माधव
Te vayam virashayanam prapsyamo yadi sanyuge
Apranamyaiva shatrunam na nastapsyati madhava
125.18
कश्च जातु कुले जातः क्षत्रधर्मेण वर्तयन्
भयाद्वृत्तिं समीक्ष्यैवं प्रणमेदिह कस्यचित्
Kashcha jatu kule jatah kshatradharmena vartayan
Bhayadvrittim samikshyaivam pranamediha kasyachit
125.19
उद्यच्छेदेव न नमेदुद्यमो ह्येव पौरुषम्
अप्यपर्वणि भज्येत न नमेदिह कस्यचित्
Udyachchhedeva na namedudyamo hyeva paurusham
Apyaparvani bhajyeta na namediha kasyachit
125.20
इति मातङ्गवचनं परीप्सन्ति हितेप्सवः
धर्माय चैव प्रणमेद्ब्राह्मणेभ्यश्च मद्विधः
Iti matangavachanam paripsanti hitepsavah
Dharmaya chaiva pranamedbrahmanebhyashcha madvidhah
125.21
अचिन्तयन्कंचिदन्यं यावज्जीवं तथाचरेत्
एष धर्मः क्षत्रियाणां मतमेतच्च मे सदा
Achintayankanchidanyam yavajjivam tathacharet
Esha dharmah kshatriyanam matametachcha me sada
125.22
राज्यांशश्चाभ्यनुज्ञातो यो मे पित्रा पुराभवत्
न स लभ्यः पुनर्जातु मयि जीवति केशव
Rajyanshashchabhyanugyato yo me pitra purabhavat
Na sa labhyah punarjatu mayi jivati keshava
125.23
यावच्च राजा ध्रियते धृतराष्ट्रो जनार्दन
न्यस्तशस्त्रा वयं ते वाप्युपजीवाम माधव
Yavachcha raja dhriyate dhritarashtro janardana
Nyastashastra vayam te vapyupajivama madhava
125.24
यद्यदेयं पुरा दत्तं राज्यं परवतो मम
अज्ञानाद्वा भयाद्वापि मयि बाले जनार्दन
Yadyadeyam pura dattam rajyam paravato mama
Agyanadva bhayadvapi mayi bale janardana
125.25
न तदद्य पुनर्लभ्यं पाण्डवैर्वृष्णिनन्दन
ध्रियमाणे महाबाहो मयि संप्रति केशव
Na tadadya punarlabhyam pandavairvrishninandana
Dhriyamane mahabaho mayi samprati keshava
125.26
यावद्धि सूच्यास्तीक्ष्णाया विध्येदग्रेण माधव
तावदप्यपरित्याज्यं भूमेर्नः पाण्डवान्प्रति
Yavaddhi suchyastikshnaya vidhyedagrena madhava
Tavadapyaparityajyam bhumernah pandavanprati