UtshovChapter 12
12.1
शल्य उवाच
क्रुद्धं तु नहुषं ज्ञात्वा देवाः सर्षिपुरोगमाः
अब्रुवन्देवराजानं नहुषं घोरदर्शनम्
Shalya uvacha
Kruddham tu nahusham gyatva devah sarshipurogamah
Abruvandevarajanam nahusham ghoradarshanam
12.2
देवराज जहि क्रोधं त्वयि क्रुद्धे जगद्विभो
त्रस्तं सासुरगन्धर्वं सकिंनरमहोरगम्
Devaraja jahi krodham tvayi kruddhe jagadvibho
Trastam sasuragandharvam sakinnaramahoragam
12.3
जहि क्रोधमिमं साधो न क्रुध्यन्ति भवद्विधाः
परस्य पत्नी सा देवी प्रसीदस्व सुरेश्वर
Jahi krodhamimam sadho na krudhyanti bhavadvidhah
Parasya patni sa devi prasidasva sureshvara
12.4
निवर्तय मनः पापात्परदाराभिमर्शनात्
देवराजोऽसि भद्रं ते प्रजा धर्मेण पालय
Nivartaya manah papatparadarabhimarshanat
Devarajosi bhadram te praja dharmena palaya
12.5
एवमुक्तो न जग्राह तद्वचः काममोहितः
अथ देवानुवाचेदमिन्द्रं प्रति सुराधिपः
Evamukto na jagraha tadvachah kamamohitah
Atha devanuvachedamindram prati suradhipah
12.6
अहल्या धर्षिता पूर्वमृषिपत्नी यशस्विनी
जीवतो भर्तुरिन्द्रेण स वः किं न निवारितः
Ahalya dharshita purvamrishipatni yashasvini
Jivato bharturindrena sa vah kim na nivaritah
12.7
बहूनि च नृशंसानि कृतानीन्द्रेण वै पुरा
वैधर्म्याण्युपधाश्चैव स वः किं न निवारितः
Bahuni cha nrishansani kritanindrena vai pura
Vaidharmyanyupadhashchaiva sa vah kim na nivaritah
12.8
उपतिष्ठतु मां देवी एतदस्या हितं परम्
युष्माकं च सदा देवाः शिवमेवं भविष्यति
Upatishthatu mam devi etadasya hitam param
Yushmakam cha sada devah shivamevam bhavishyati
12.9
देवा ऊचुः
इन्द्राणीमानयिष्यामो यथेच्छसि दिवस्पते
जहि क्रोधमिमं वीर प्रीतो भव सुरेश्वर
Deva uchuh
Indranimanayishyamo yathechchhasi divaspate
Jahi krodhamimam vira prito bhava sureshvara
12.10
शल्य उवाच
इत्युक्त्वा ते तदा देवा ऋषिभिः सह भारत
जग्मुर्बृहस्पतिं वक्तुमिन्द्राणीं चाशुभं वचः
Shalya uvacha
Ityuktva te tada deva rishibhih saha bharata
Jagmurbrihaspatim vaktumindranim chashubham vachah
12.11
जानीमः शरणं प्राप्तमिन्द्राणीं तव वेश्मनि
दत्ताभयां च विप्रेन्द्र त्वया देवर्षिसत्तम
Janimah sharanam praptamindranim tava veshmani
Dattabhayam cha viprendra tvaya devarshisattama
12.12
ते त्वां देवाः सगन्धर्वा ऋषयश्च महाद्युते
प्रसादयन्ति चेन्द्राणी नहुषाय प्रदीयताम्
Te tvam devah sagandharva rishayashcha mahadyute
Prasadayanti chendrani nahushaya pradiyatam
12.13
इन्द्राद्विशिष्टो नहुषो देवराजो महाद्युतिः
वृणोत्वियं वरारोहा भर्तृत्वे वरवर्णिनी
Indradvishishto nahusho devarajo mahadyutih
Vrinotviyam vararoha bhartritve varavarnini
12.14
एवमुक्ते तु सा देवी बाष्पमुत्सृज्य सस्वरम्
उवाच रुदती दीना बृहस्पतिमिदं वचः
Evamukte tu sa devi bashpamutsrijya sasvaram
Uvacha rudati dina brihaspatimidam vachah
12.15
नाहमिच्छामि नहुषं पतिमन्वास्य तं प्रभुम्
शरणागतास्मि ते ब्रह्मंस्त्राहि मां महतो भयात्
Nahamichchhami nahusham patimanvasya tam prabhum
Sharanagatasmi te brahmanstrahi mam mahato bhayat
12.16
बृहस्पतिरुवाच
शरणागतां न त्यजेयमिन्द्राणि मम निश्चितम्
धर्मज्ञां धर्मशीलां च न त्यजे त्वामनिन्दिते
Brihaspatiruvacha
Sharanagatam na tyajeyamindrani mama nishchitam
Dharmagyam dharmashilam cha na tyaje tvamanindite
12.17
नाकार्यं कर्तुमिच्छामि ब्राह्मणः सन्विशेषतः
श्रुतधर्मा सत्यशीलो जानन्धर्मानुशासनम्
Nakaryam kartumichchhami brahmanah sanvisheshatah
Shrutadharma satyashilo janandharmanushasanam
12.18
नाहमेतत्करिष्यामि गच्छध्वं वै सुरोत्तमाः
अस्मिंश्चार्थे पुरा गीतं ब्रह्मणा श्रूयतामिदम्
Nahametatkarishyami gachchhadhvam vai surottamah
Asminshcharthe pura gitam brahmana shruyatamidam
12.19
न तस्य बीजं रोहति बीजकाले; न चास्य वर्षं वर्षति वर्षकाले
भीतं प्रपन्नं प्रददाति शत्रवे; न सोऽन्तरं लभते त्राणमिच्छन्
Na tasya bijam rohati bijakale; na chasya varsham varshati varshakale
Bhitam prapannam pradadati shatrave; na sontaram labhate tranamichchhan
12.20
मोघमन्नं विन्दति चाप्यचेताः; स्वर्गाल्लोकाद्भ्रश्यति नष्टचेष्टः
भीतं प्रपन्नं प्रददाति यो वै; न तस्य हव्यं प्रतिगृह्णन्ति देवाः
Moghamannam vindati chapyachetah; svargallokadbhrashyati nashtacheshtah
Bhitam prapannam pradadati yo vai; na tasya havyam pratigrihnanti devah
12.21
प्रमीयते चास्य प्रजा ह्यकाले; सदा विवासं पितरोऽस्य कुर्वते
भीतं प्रपन्नं प्रददाति शत्रवे; सेन्द्रा देवाः प्रहरन्त्यस्य वज्रम्
Pramiyate chasya praja hyakale; sada vivasam pitarosya kurvate
Bhitam prapannam pradadati shatrave; sendra devah praharantyasya vajram
12.22
एतदेवं विजानन्वै न दास्यामि शचीमिमाम्
इन्द्राणीं विश्रुतां लोके शक्रस्य महिषीं प्रियाम्
Etadevam vijananvai na dasyami shachimimam
Indranim vishrutam loke shakrasya mahishim priyam
12.23
अस्या हितं भवेद्यच्च मम चापि हितं भवेत्
क्रियतां तत्सुरश्रेष्ठा न हि दास्याम्यहं शचीम्
Asya hitam bhavedyachcha mama chapi hitam bhavet
Kriyatam tatsurashreshtha na hi dasyamyaham shachim
12.24
शल्य उवाच
अथ देवास्तमेवाहुर्गुरुमङ्गिरसां वरम्
कथं सुनीतं तु भवेन्मन्त्रयस्व बृहस्पते
Shalya uvacha
Atha devastamevahurgurumangirasam varam
Katham sunitam tu bhavenmantrayasva brihaspate
12.25
बृहस्पतिरुवाच
नहुषं याचतां देवी किंचित्कालान्तरं शुभा
इन्द्राणीहितमेतद्धि तथास्माकं भविष्यति
Brihaspatiruvacha
Nahusham yachatam devi kinchitkalantaram shubha
Indranihitametaddhi tathasmakam bhavishyati
12.26
बहुविघ्नकरः कालः कालः कालं नयिष्यति
दर्पितो बलवांश्चापि नहुषो वरसंश्रयात्
Bahuvighnakarah kalah kalah kalam nayishyati
Darpito balavanshchapi nahusho varasanshrayat
12.27
शल्य उवाच
ततस्तेन तथोक्ते तु प्रीता देवास्तमब्रुवन्
ब्रह्मन्साध्विदमुक्तं ते हितं सर्वदिवौकसाम्
एवमेतद्द्विजश्रेष्ठ देवी चेयं प्रसाद्यताम्
Shalya uvacha
Tatastena tathokte tu prita devastamabruvan
Brahmansadhvidamuktam te hitam sarvadivaukasam
Evametaddvijashreshtha devi cheyam prasadyatam
12.28
ततः समस्ता इन्द्राणीं देवाः साग्निपुरोगमाः
ऊचुर्वचनमव्यग्रा लोकानां हितकाम्यया
Tatah samasta indranim devah sagnipurogamah
Uchurvachanamavyagra lokanam hitakamyaya
12.29
त्वया जगदिदं सर्वं धृतं स्थावरजङ्गमम्
एकपत्न्यसि सत्या च गच्छस्व नहुषं प्रति
Tvaya jagadidam sarvam dhritam sthavarajangamam
Ekapatnyasi satya cha gachchhasva nahusham prati
12.30
क्षिप्रं त्वामभिकामश्च विनशिष्यति पार्थिवः
नहुषो देवि शक्रश्च सुरैश्वर्यमवाप्स्यति
Kshipram tvamabhikamashcha vinashishyati parthivah
Nahusho devi shakrashcha suraishvaryamavapsyati
12.31
एवं विनिश्चयं कृत्वा इन्द्राणी कार्यसिद्धये
अभ्यगच्छत सव्रीडा नहुषं घोरदर्शनम्
Evam vinishchayam kritva indrani karyasiddhaye
Abhyagachchhata savrida nahusham ghoradarshanam
12.32
दृष्ट्वा तां नहुषश्चापि वयोरूपसमन्विताम्
समहृष्यत दुष्टात्मा कामोपहतचेतनः
Drishtva tam nahushashchapi vayorupasamanvitam
Samahrishyata dushtatma kamopahatachetanah