Chapter 11
11.1
शल्य उवाच
ऋषयोऽथाब्रुवन्सर्वे देवाश्च त्रिदशेश्वराः
अयं वै नहुषः श्रीमान्देवराज्येऽभिषिच्यताम्
ते गत्वाथाब्रुवन्सर्वे राजा नो भव पार्थिव
Shalya uvacha
Rishayothabruvansarve devashcha tridasheshvarah
Ayam vai nahushah shrimandevarajyebhishichyatam
Te gatvathabruvansarve raja no bhava parthiva
11.2
स तानुवाच नहुषो देवानृषिगणांस्तथा
पितृभिः सहितान्राजन्परीप्सन्हितमात्मनः
Sa tanuvacha nahusho devanrishigananstatha
Pitribhih sahitanrajanparipsanhitamatmanah
11.3
दुर्बलोऽहं न मे शक्तिर्भवतां परिपालने
बलवाञ्जायते राजा बलं शक्रे हि नित्यदा
Durbaloham na me shaktirbhavatam paripalane
Balavanjayate raja balam shakre hi nityada
11.4
तमब्रुवन्पुनः सर्वे देवाः सर्षिपुरोगमाः
अस्माकं तपसा युक्तः पाहि राज्यं त्रिविष्टपे
Tamabruvanpunah sarve devah sarshipurogamah
Asmakam tapasa yuktah pahi rajyam trivishtape
11.5
परस्परभयं घोरमस्माकं हि न संशयः
अभिषिच्यस्व राजेन्द्र भव राजा त्रिविष्टपे
Parasparabhayam ghoramasmakam hi na sanshayah
Abhishichyasva rajendra bhava raja trivishtape
11.6
देवदानवयक्षाणामृषीणां रक्षसां तथा
पितृगन्धर्वभूतानां चक्षुर्विषयवर्तिनाम्
तेज आदास्यसे पश्यन्बलवांश्च भविष्यसि
Devadanavayakshanamrishinam rakshasam tatha
Pitrigandharvabhutanam chakshurvishayavartinam
Teja adasyase pashyanbalavanshcha bhavishyasi
11.7
धर्मं पुरस्कृत्य सदा सर्वलोकाधिपो भव
ब्रह्मर्षींश्चापि देवांश्च गोपायस्व त्रिविष्टपे
Dharmam puraskritya sada sarvalokadhipo bhava
Brahmarshinshchapi devanshcha gopayasva trivishtape
11.8
सुदुर्लभं वरं लब्ध्वा प्राप्य राज्यं त्रिविष्टपे
धर्मात्मा सततं भूत्वा कामात्मा समपद्यत
Sudurlabham varam labdhva prapya rajyam trivishtape
Dharmatma satatam bhutva kamatma samapadyata
11.9
देवोद्यानेषु सर्वेषु नन्दनोपवनेषु च
कैलासे हिमवत्पृष्ठे मन्दरे श्वेतपर्वते
सह्ये महेन्द्रे मलये समुद्रेषु सरित्सु च
Devodyaneshu sarveshu nandanopavaneshu cha
Kailase himavatprishthe mandare shvetaparvate
Sahye mahendre malaye samudreshu saritsu cha
11.10
अप्सरोभिः परिवृतो देवकन्यासमावृतः
नहुषो देवराजः सन्क्रीडन्बहुविधं तदा
Apsarobhih parivrito devakanyasamavritah
Nahusho devarajah sankridanbahuvidham tada
11.11
शृण्वन्दिव्या बहुविधाः कथाः श्रुतिमनोहराः
वादित्राणि च सर्वाणि गीतं च मधुरस्वरम्
Shrinvandivya bahuvidhah kathah shrutimanoharah
Vaditrani cha sarvani gitam cha madhurasvaram
11.12
विश्वावसुर्नारदश्च गन्धर्वाप्सरसां गणाः
ऋतवः षट्च देवेन्द्रं मूर्तिमन्त उपस्थिताः
मारुतः सुरभिर्वाति मनोज्ञः सुखशीतलः
Vishvavasurnaradashcha gandharvapsarasam ganah
Ritavah shatcha devendram murtimanta upasthitah
Marutah surabhirvati manogyah sukhashitalah
11.13
एवं हि क्रीडतस्तस्य नहुषस्य महात्मनः
संप्राप्ता दर्शनं देवी शक्रस्य महिषी प्रिया
Evam hi kridatastasya nahushasya mahatmanah
Samprapta darshanam devi shakrasya mahishi priya
11.14
स तां संदृश्य दुष्टात्मा प्राह सर्वान्सभासदः
इन्द्रस्य महिषी देवी कस्मान्मां नोपतिष्ठति
Sa tam sandrishya dushtatma praha sarvansabhasadah
Indrasya mahishi devi kasmanmam nopatishthati
11.15
अहमिन्द्रोऽस्मि देवानां लोकानां च तथेश्वरः
आगच्छतु शची मह्यं क्षिप्रमद्य निवेशनम्
Ahamindrosmi devanam lokanam cha tatheshvarah
Agachchhatu shachi mahyam kshipramadya niveshanam
11.16
तच्छ्रुत्वा दुर्मना देवी बृहस्पतिमुवाच ह
रक्ष मां नहुषाद्ब्रह्मंस्तवास्मि शरणं गता
Tachchhrutva durmana devi brihaspatimuvacha ha
Raksha mam nahushadbrahmanstavasmi sharanam gata
11.17
सर्वलक्षणसंपन्नां ब्रह्मंस्त्वं मां प्रभाषसे
देवराजस्य दयितामत्यन्तसुखभागिनीम्
Sarvalakshanasampannam brahmanstvam mam prabhashase
Devarajasya dayitamatyantasukhabhaginim
11.18
अवैधव्येन संयुक्तामेकपत्नीं पतिव्रताम्
उक्तवानसि मां पूर्वमृतां तां कुरु वै गिरम्
Avaidhavyena sanyuktamekapatnim pativratam
Uktavanasi mam purvamritam tam kuru vai giram
11.19
नोक्तपूर्वं च भगवन्मृषा ते किंचिदीश्वर
तस्मादेतद्भवेत्सत्यं त्वयोक्तं द्विजसत्तम
Noktapurvam cha bhagavanmrisha te kinchidishvara
Tasmadetadbhavetsatyam tvayoktam dvijasattama
11.20
बृहस्पतिरथोवाच इन्द्राणीं भयमोहिताम्
यदुक्तासि मया देवि सत्यं तद्भविता ध्रुवम्
Brihaspatirathovacha indranim bhayamohitam
Yaduktasi maya devi satyam tadbhavita dhruvam
11.21
द्रक्ष्यसे देवराजानमिन्द्रं शीघ्रमिहागतम्
न भेतव्यं च नहुषात्सत्यमेतद्ब्रवीमि ते
समानयिष्ये शक्रेण नचिराद्भवतीमहम्
Drakshyase devarajanamindram shighramihagatam
Na bhetavyam cha nahushatsatyametadbravimi te
Samanayishye shakrena nachiradbhavatimaham
11.22
अथ शुश्राव नहुष इन्द्राणीं शरणं गताम्
बृहस्पतेरङ्गिरसश्चुक्रोध स नृपस्तदा
Atha shushrava nahusha indranim sharanam gatam
Brihaspaterangirasashchukrodha sa nripastada