Chapter 111
111.1
नारद उवाच
ऋषभस्य ततः शृङ्गे निपत्य द्विजपक्षिणौ
शाण्डिलीं ब्राह्मणीं तत्र ददृशाते तपोन्विताम्
Narada uvacha
Rishabhasya tatah shringe nipatya dvijapakshinau
Shandilim brahmanim tatra dadrishate taponvitam
111.2
अभिवाद्य सुपर्णस्तु गालवश्चाभिपूज्य ताम्
तया च स्वागतेनोक्तौ विष्टरे संनिषीदतुः
Abhivadya suparnastu galavashchabhipujya tam
Taya cha svagatenoktau vishtare sannishidatuh
111.3
सिद्धमन्नं तया क्षिप्रं बलिमन्त्रोपबृंहितम्
भुक्त्वा तृप्तावुभौ भूमौ सुप्तौ तावन्नमोहितौ
Siddhamannam taya kshipram balimantropabrinhitam
Bhuktva triptavubhau bhumau suptau tavannamohitau
111.4
मुहूर्तात्प्रतिबुद्धस्तु सुपर्णो गमनेप्सया
अथ भ्रष्टतनूजाङ्गमात्मानं ददृशे खगः
Muhurtatpratibuddhastu suparno gamanepsaya
Atha bhrashtatanujangamatmanam dadrishe khagah
111.5
मांसपिण्डोपमोऽभूत्स मुखपादान्वितः खगः
गालवस्तं तथा दृष्ट्वा विषण्णः पर्यपृच्छत
Mansapindopamobhutsa mukhapadanvitah khagah
Galavastam tatha drishtva vishannah paryaprichchhata
111.6
किमिदं भवता प्राप्तमिहागमनजं फलम्
वासोऽयमिह कालं तु कियन्तं नौ भविष्यति
Kimidam bhavata praptamihagamanajam phalam
Vasoyamiha kalam tu kiyantam nau bhavishyati
111.7
किं नु ते मनसा ध्यातमशुभं धर्मदूषणम्
न ह्ययं भवतः स्वल्पो व्यभिचारो भविष्यति
Kim nu te manasa dhyatamashubham dharmadushanam
Na hyayam bhavatah svalpo vyabhicharo bhavishyati
111.8
सुपर्णोऽथाब्रवीद्विप्रं प्रध्यातं वै मया द्विज
इमां सिद्धामितो नेतुं तत्र यत्र प्रजापतिः
Suparnothabravidvipram pradhyatam vai maya dvija
Imam siddhamito netum tatra yatra prajapatih
111.9
यत्र देवो महादेवो यत्र विष्णुः सनातनः
यत्र धर्मश्च यज्ञश्च तत्रेयं निवसेदिति
Yatra devo mahadevo yatra vishnuh sanatanah
Yatra dharmashcha yagyashcha tatreyam nivasediti
111.10
सोऽहं भगवतीं याचे प्रणतः प्रियकाम्यया
मयैतन्नाम प्रध्यातं मनसा शोचता किल
Soham bhagavatim yache pranatah priyakamyaya
Mayaitannama pradhyatam manasa shochata kila
111.11
तदेवं बहुमानात्ते मयेहानीप्सितं कृतम्
सुकृतं दुष्कृतं वा त्वं माहात्म्यात्क्षन्तुमर्हसि
Tadevam bahumanatte mayehanipsitam kritam
Sukritam dushkritam va tvam mahatmyatkshantumarhasi
111.12
सा तौ तदाब्रवीत्तुष्टा पतगेन्द्रद्विजर्षभौ
न भेतव्यं सुपर्णोऽसि सुपर्ण त्यज संभ्रमम्
Sa tau tadabravittushta patagendradvijarshabhau
Na bhetavyam suparnosi suparna tyaja sambhramam
111.13
निन्दितास्मि त्वया वत्स न च निन्दां क्षमाम्यहम्
लोकेभ्यः स परिभ्रश्येद्यो मां निन्देत पापकृत्
Ninditasmi tvaya vatsa na cha nindam kshamamyaham
Lokebhyah sa paribhrashyedyo mam nindeta papakrit
111.14
हीनयालक्षणैः सर्वैस्तथानिन्दितया मया
आचारं प्रतिगृह्णन्त्या सिद्धिः प्राप्तेयमुत्तमा
Hinayalakshanaih sarvaistathaninditaya maya
Acharam pratigrihnantya siddhih prapteyamuttama
111.15
आचाराल्लभते धर्ममाचाराल्लभते धनम्
आचाराच्छ्रियमाप्नोति आचारो हन्त्यलक्षणम्
Acharallabhate dharmamacharallabhate dhanam
Acharachchhriyamapnoti acharo hantyalakshanam
111.16
तदायुष्मन्खगपते यथेष्टं गम्यतामितः
न च ते गर्हणीयापि गर्हितव्याः स्त्रियः क्वचित्
Tadayushmankhagapate yatheshtam gamyatamitah
Na cha te garhaniyapi garhitavyah striyah kvachit
111.17
भवितासि यथापूर्वं बलवीर्यसमन्वितः
बभूवतुस्ततस्तस्य पक्षौ द्रविणवत्तरौ
Bhavitasi yathapurvam balaviryasamanvitah
Babhuvatustatastasya pakshau dravinavattarau
111.18
अनुज्ञातश्च शाण्डिल्या यथागतमुपागमत्
नैव चासादयामास तथारूपांस्तुरंगमान्
Anugyatashcha shandilya yathagatamupagamat
Naiva chasadayamasa tatharupansturangaman
111.19
विश्वामित्रोऽथ तं दृष्ट्वा गालवं चाध्वनि स्थितम्
उवाच वदतां श्रेष्ठो वैनतेयस्य संनिधौ
Vishvamitrotha tam drishtva galavam chadhvani sthitam
Uvacha vadatam shreshtho vainateyasya sannidhau
111.20
यस्त्वया स्वयमेवार्थः प्रतिज्ञातो मम द्विज
तस्य कालोऽपवर्गस्य यथा वा मन्यते भवान्
Yastvaya svayamevarthah pratigyato mama dvija
Tasya kalopavargasya yatha va manyate bhavan
111.21
प्रतीक्षिष्याम्यहं कालमेतावन्तं तथा परम्
यथा संसिध्यते विप्र स मार्गस्तु निशम्यताम्
Pratikshishyamyaham kalametavantam tatha param
Yatha sansidhyate vipra sa margastu nishamyatam
111.22
सुपर्णोऽथाब्रवीद्दीनं गालवं भृशदुःखितम्
प्रत्यक्षं खल्विदानीं मे विश्वामित्रो यदुक्तवान्
Suparnothabraviddinam galavam bhrishaduhkhitam
Pratyaksham khalvidanim me vishvamitro yaduktavan
111.23
तदागच्छ द्विजश्रेष्ठ मन्त्रयिष्याव गालव
नादत्त्वा गुरवे शक्यं कृत्स्नमर्थं त्वयासितुम्
Tadagachchha dvijashreshtha mantrayishyava galava
Nadattva gurave shakyam kritsnamartham tvayasitum