UtshovChapter 109
109.1
सुपर्ण उवाच
यस्मादुत्तार्यते पापाद्यस्मान्निःश्रेयसोऽश्नुते
तस्मादुत्तारणफलादुत्तरेत्युच्यते बुधैः
Suparna uvacha
Yasmaduttaryate papadyasmannihshreyasoshnute
Tasmaduttaranaphaladuttaretyuchyate budhaih
109.2
उत्तरस्य हिरण्यस्य परिवापस्य गालव
मार्गः पश्चिमपूर्वाभ्यां दिग्भ्यां वै मध्यमः स्मृतः
Uttarasya hiranyasya parivapasya galava
Margah pashchimapurvabhyam digbhyam vai madhyamah smritah
109.3
अस्यां दिशि वरिष्ठायामुत्तरायां द्विजर्षभ
नासौम्यो नाविधेयात्मा नाधर्म्यो वसते जनः
Asyam dishi varishthayamuttarayam dvijarshabha
Nasaumyo navidheyatma nadharmyo vasate janah
109.4
अत्र नारायणः कृष्णो जिष्णुश्चैव नरोत्तमः
बदर्यामाश्रमपदे तथा ब्रह्मा च शाश्वतः
Atra narayanah krishno jishnushchaiva narottamah
Badaryamashramapade tatha brahma cha shashvatah
109.5
अत्र वै हिमवत्पृष्ठे नित्यमास्ते महेश्वरः
अत्र राज्येन विप्राणां चन्द्रमाश्चाभ्यषिच्यत
Atra vai himavatprishthe nityamaste maheshvarah
Atra rajyena vipranam chandramashchabhyashichyata
109.6
अत्र गङ्गां महादेवः पतन्तीं गगनाच्च्युताम्
प्रतिगृह्य ददौ लोके मानुषे ब्रह्मवित्तम
Atra gangam mahadevah patantim gaganachchyutam
Pratigrihya dadau loke manushe brahmavittama
109.7
अत्र देव्या तपस्तप्तं महेश्वरपरीप्सया
अत्र कामश्च रोषश्च शैलश्चोमा च संबभुः
Atra devya tapastaptam maheshvaraparipsaya
Atra kamashcha roshashcha shailashchoma cha sambabhuh
109.8
अत्र राक्षसयक्षाणां गन्धर्वाणां च गालव
आधिपत्येन कैलासे धनदोऽप्यभिषेचितः
Atra rakshasayakshanam gandharvanam cha galava
Adhipatyena kailase dhanadopyabhishechitah
109.9
अत्र चैत्ररथं रम्यमत्र वैखानसाश्रमः
अत्र मन्दाकिनी चैव मन्दरश्च द्विजर्षभ
Atra chaitraratham ramyamatra vaikhanasashramah
Atra mandakini chaiva mandarashcha dvijarshabha
109.10
अत्र सौगन्धिकवनं नैरृतैरभिरक्ष्यते
शाड्वलं कदलीस्कन्धमत्र संतानका नगाः
Atra saugandhikavanam nairritairabhirakshyate
Shadvalam kadaliskandhamatra santanaka nagah
109.11
अत्र संयमनित्यानां सिद्धानां स्वैरचारिणाम्
विमानान्यनुरूपाणि कामभोग्यानि गालव
Atra sanyamanityanam siddhanam svairacharinam
Vimananyanurupani kamabhogyani galava
109.12
अत्र ते ऋषयः सप्त देवी चारुन्धती तथा
अत्र तिष्ठति वै स्वातिरत्रास्या उदयः स्मृतः
Atra te rishayah sapta devi charundhati tatha
Atra tishthati vai svatiratrasya udayah smritah
109.13
अत्र यज्ञं समारुह्य ध्रुवं स्थाता पितामहः
ज्योतींषि चन्द्रसूर्यौ च परिवर्तन्ति नित्यशः
Atra yagyam samaruhya dhruvam sthata pitamahah
Jyotinshi chandrasuryau cha parivartanti nityashah
109.14
अत्र गायन्तिकाद्वारं रक्षन्ति द्विजसत्तमाः
धामा नाम महात्मानो मुनयः सत्यवादिनः
Atra gayantikadvaram rakshanti dvijasattamah
Dhama nama mahatmano munayah satyavadinah
109.15
न तेषां ज्ञायते सूतिर्नाकृतिर्न तपश्चितम्
परिवर्तसहस्राणि कामभोग्यानि गालव
Na tesham gyayate sutirnakritirna tapashchitam
Parivartasahasrani kamabhogyani galava
109.16
यथा यथा प्रविशति तस्मात्परतरं नरः
तथा तथा द्विजश्रेष्ठ प्रविलीयति गालव
Yatha yatha pravishati tasmatparataram narah
Tatha tatha dvijashreshtha praviliyati galava
109.17
न तत्केनचिदन्येन गतपूर्वं द्विजर्षभ
ऋते नारायणं देवं नरं वा जिष्णुमव्ययम्
Na tatkenachidanyena gatapurvam dvijarshabha
Rite narayanam devam naram va jishnumavyayam
109.18
अत्र कैलासमित्युक्तं स्थानमैलविलस्य तत्
अत्र विद्युत्प्रभा नाम जज्ञिरेऽप्सरसो दश
Atra kailasamityuktam sthanamailavilasya tat
Atra vidyutprabha nama jagyirepsaraso dasha
109.19
अत्र विष्णुपदं नाम क्रमता विष्णुना कृतम्
त्रिलोकविक्रमे ब्रह्मन्नुत्तरां दिशमाश्रितम्
Atra vishnupadam nama kramata vishnuna kritam
Trilokavikrame brahmannuttaram dishamashritam
109.20
अत्र राज्ञा मरुत्तेन यज्ञेनेष्टं द्विजोत्तम
उशीरबीजे विप्रर्षे यत्र जाम्बूनदं सरः
Atra ragya maruttena yagyeneshtam dvijottama
Ushirabije viprarshe yatra jambunadam sarah
109.21
जीमूतस्यात्र विप्रर्षेरुपतस्थे महात्मनः
साक्षाद्धैमवतः पुण्यो विमलः कमलाकरः
Jimutasyatra viprarsherupatasthe mahatmanah
Sakshaddhaimavatah punyo vimalah kamalakarah
109.22
ब्राह्मणेषु च यत्कृत्स्नं स्वन्तं कृत्वा धनं महत्
वव्रे वनं महर्षिः स जैमूतं तद्वनं ततः
Brahmaneshu cha yatkritsnam svantam kritva dhanam mahat
Vavre vanam maharshih sa jaimutam tadvanam tatah
109.23
अत्र नित्यं दिशापालाः सायं प्रातर्द्विजर्षभ
कस्य कार्यं किमिति वै परिक्रोशन्ति गालव
Atra nityam dishapalah sayam pratardvijarshabha
Kasya karyam kimiti vai parikroshanti galava
109.24
एवमेषा द्विजश्रेष्ठ गुणैरन्यैर्दिगुत्तरा
उत्तरेति परिख्याता सर्वकर्मसु चोत्तरा
Evamesha dvijashreshtha gunairanyairdiguttara
Uttareti parikhyata sarvakarmasu chottara
109.25
एता विस्तरशस्तात तव संकीर्तिता दिशः
चतस्रः क्रमयोगेन कामाशां गन्तुमिच्छसि
Eta vistarashastata tava sankirtita dishah
Chatasrah kramayogena kamasham gantumichchhasi
109.26
उद्यतोऽहं द्विजश्रेष्ठ तव दर्शयितुं दिशः
पृथिवीं चाखिलां ब्रह्मंस्तस्मादारोह मां द्विज
Udyatoham dvijashreshtha tava darshayitum dishah
Prithivim chakhilam brahmanstasmadaroha mam dvija