UtshovChapter 102
102.1
नारद उवाच
सूतोऽयं मातलिर्नाम शक्रस्य दयितः सुहृत्
शुचिः शीलगुणोपेतस्तेजस्वी वीर्यवान्बली
Narada uvacha
Sutoyam matalirnama shakrasya dayitah suhrit
Shuchih shilagunopetastejasvi viryavanbali
102.2
शक्रस्यायं सखा चैव मन्त्री सारथिरेव च
अल्पान्तरप्रभावश्च वासवेन रणे रणे
Shakrasyayam sakha chaiva mantri sarathireva cha
Alpantaraprabhavashcha vasavena rane rane
102.3
अयं हरिसहस्रेण युक्तं जैत्रं रथोत्तमम्
देवासुरेषु युद्धेषु मनसैव नियच्छति
Ayam harisahasrena yuktam jaitram rathottamam
Devasureshu yuddheshu manasaiva niyachchhati
102.4
अनेन विजितानश्वैर्दोर्भ्यां जयति वासवः
अनेन प्रहृते पूर्वं बलभित्प्रहरत्युत
Anena vijitanashvairdorbhyam jayati vasavah
Anena prahrite purvam balabhitpraharatyuta
102.5
अस्य कन्या वरारोहा रूपेणासदृशी भुवि
सत्त्वशीलगुणोपेता गुणकेशीति विश्रुता
Asya kanya vararoha rupenasadrishi bhuvi
Sattvashilagunopeta gunakeshiti vishruta
102.6
तस्यास्य यत्नाच्चरतस्त्रैलोक्यममरद्युते
सुमुखो भवतः पौत्रो रोचते दुहितुः पतिः
Tasyasya yatnachcharatastrailokyamamaradyute
Sumukho bhavatah pautro rochate duhituh patih
102.7
यदि ते रोचते सौम्य भुजगोत्तम माचिरम्
क्रियतामार्यक क्षिप्रं बुद्धिः कन्याप्रतिग्रहे
Yadi te rochate saumya bhujagottama machiram
Kriyatamaryaka kshipram buddhih kanyapratigrahe
102.8
यथा विष्णुकुले लक्ष्मीर्यथा स्वाहा विभावसोः
कुले तव तथैवास्तु गुणकेशी सुमध्यमा
Yatha vishnukule lakshmiryatha svaha vibhavasoh
Kule tava tathaivastu gunakeshi sumadhyama
102.9
पौत्रस्यार्थे भवांस्तस्माद्गुणकेशीं प्रतीच्छतु
सदृशीं प्रतिरूपस्य वासवस्य शचीमिव
Pautrasyarthe bhavanstasmadgunakeshim pratichchhatu
Sadrishim pratirupasya vasavasya shachimiva
102.10
पितृहीनमपि ह्येनं गुणतो वरयामहे
बहुमानाच्च भवतस्तथैवैरावतस्य च
सुमुखस्य गुणैश्चैव शीलशौचदमादिभिः
Pitrihinamapi hyenam gunato varayamahe
Bahumanachcha bhavatastathaivairavatasya cha
Sumukhasya gunaishchaiva shilashauchadamadibhih
102.11
अभिगम्य स्वयं कन्यामयं दातुं समुद्यतः
मातलेस्तस्य संमानं कर्तुमर्हो भवानपि
Abhigamya svayam kanyamayam datum samudyatah
Matalestasya sammanam kartumarho bhavanapi
102.12
कण्व उवाच
स तु दीनः प्रहृष्टश्च प्राह नारदमार्यकः
व्रियमाणे तथा पौत्रे पुत्रे च निधनं गते
Kanva uvacha
Sa tu dinah prahrishtashcha praha naradamaryakah
Vriyamane tatha pautre putre cha nidhanam gate
102.13
न मे नैतद्बहुमतं देवर्षे वचनं तव
सखा शक्रस्य संयुक्तः कस्यायं नेप्सितो भवेत्
Na me naitadbahumatam devarshe vachanam tava
Sakha shakrasya sanyuktah kasyayam nepsito bhavet
102.14
कारणस्य तु दौर्बल्याच्चिन्तयामि महामुने
अस्य देहकरस्तात मम पुत्रो महाद्युते
भक्षितो वैनतेयेन दुःखार्तास्तेन वै वयम्
Karanasya tu daurbalyachchintayami mahamune
Asya dehakarastata mama putro mahadyute
Bhakshito vainateyena duhkhartastena vai vayam
102.15
पुनरेव च तेनोक्तं वैनतेयेन गच्छता
मासेनान्येन सुमुखं भक्षयिष्य इति प्रभो
Punareva cha tenoktam vainateyena gachchhata
Masenanyena sumukham bhakshayishya iti prabho
102.16
ध्रुवं तथा तद्भविता जानीमस्तस्य निश्चयम्
तेन हर्षः प्रनष्टो मे सुपर्णवचनेन वै
Dhruvam tatha tadbhavita janimastasya nishchayam
Tena harshah pranashto me suparnavachanena vai
102.17
मातलिस्त्वब्रवीदेनं बुद्धिरत्र कृता मया
जामातृभावेन वृतः सुमुखस्तव पुत्रजः
Matalistvabravidenam buddhiratra krita maya
Jamatribhavena vritah sumukhastava putrajah
102.18
सोऽयं मया च सहितो नारदेन च पन्नगः
त्रिलोकेशं सुरपतिं गत्वा पश्यतु वासवम्
Soyam maya cha sahito naradena cha pannagah
Trilokesham surapatim gatva pashyatu vasavam
102.19
शेषेणैवास्य कार्येण प्रज्ञास्याम्यहमायुषः
सुपर्णस्य विघाते च प्रयतिष्यामि सत्तम
Sheshenaivasya karyena pragyasyamyahamayushah
Suparnasya vighate cha prayatishyami sattama
102.20
सुमुखश्च मया सार्धं देवेशमभिगच्छतु
कार्यसंसाधनार्थाय स्वस्ति तेऽस्तु भुजंगम
Sumukhashcha maya sardham deveshamabhigachchhatu
Karyasansadhanarthaya svasti testu bhujangama
102.21
ततस्ते सुमुखं गृह्य सर्व एव महौजसः
ददृशुः शक्रमासीनं देवराजं महाद्युतिम्
Tataste sumukham grihya sarva eva mahaujasah
Dadrishuh shakramasinam devarajam mahadyutim
102.22
संगत्या तत्र भगवान्विष्णुरासीच्चतुर्भुजः
ततस्तत्सर्वमाचख्यौ नारदो मातलिं प्रति
Sangatya tatra bhagavanvishnurasichchaturbhujah
Tatastatsarvamachakhyau narado matalim prati
102.23
ततः पुरंदरं विष्णुरुवाच भुवनेश्वरम्
अमृतं दीयतामस्मै क्रियताममरैः समः
Tatah purandaram vishnuruvacha bhuvaneshvaram
Amritam diyatamasmai kriyatamamaraih samah
102.24
मातलिर्नारदश्चैव सुमुखश्चैव वासव
लभन्तां भवतः कामात्काममेतं यथेप्सितम्
Matalirnaradashchaiva sumukhashchaiva vasava
Labhantam bhavatah kamatkamametam yathepsitam
102.25
पुरंदरोऽथ संचिन्त्य वैनतेयपराक्रमम्
विष्णुमेवाब्रवीदेनं भवानेव ददात्विति
Purandarotha sanchintya vainateyaparakramam
Vishnumevabravidenam bhavaneva dadatviti
102.26
विष्णुरुवाच
ईशस्त्वमसि लोकानां चराणामचराश्च ये
त्वया दत्तमदत्तं कः कर्तुमुत्सहते विभो
Vishnuruvacha
Ishastvamasi lokanam charanamacharashcha ye
Tvaya dattamadattam kah kartumutsahate vibho
102.27
कण्व उवाच
प्रादाच्छक्रस्ततस्तस्मै पन्नगायायुरुत्तमम्
न त्वेनममृतप्राशं चकार बलवृत्रहा
Kanva uvacha
Pradachchhakrastatastasmai pannagayayuruttamam
Na tvenamamritaprasham chakara balavritraha
102.28
लब्ध्वा वरं तु सुमुखः सुमुखः संबभूव ह
कृतदारो यथाकामं जगाम च गृहान्प्रति
Labdhva varam tu sumukhah sumukhah sambabhuva ha
Kritadaro yathakamam jagama cha grihanprati
102.29
नारदस्त्वार्यकश्चैव कृतकार्यौ मुदा युतौ
प्रतिजग्मतुरभ्यर्च्य देवराजं महाद्युतिम्
Naradastvaryakashchaiva kritakaryau muda yutau
Pratijagmaturabhyarchya devarajam mahadyutim