UtshovChapter 6
6.1
वैशंपायन उवाच
ततो विराटं प्रथमं युधिष्ठिरो; राजा सभायामुपविष्टमाव्रजत्
वैडूर्यरूपान्प्रतिमुच्य काञ्चना;नक्षान्स कक्षे परिगृह्य वाससा
Vaishampayana uvacha
Tato viratam prathamam yudhishthiro; raja sabhayamupavishtamavrajat
Vaiduryarupanpratimuchya kanchana;nakshansa kakshe parigrihya vasasa
6.2
नराधिपो राष्ट्रपतिं यशस्विनं; महायशाः कौरववंशवर्धनः
महानुभावो नरराजसत्कृतो; दुरासदस्तीक्ष्णविषो यथोरगः
Naradhipo rashtrapatim yashasvinam; mahayashah kauravavanshavardhanah
Mahanubhavo nararajasatkrito; durasadastikshnavisho yathoragah
6.3
बलेन रूपेण नरर्षभो महा;नथार्चिरूपेण यथामरस्तथा
महाभ्रजालैरिव संवृतो रवि;र्यथानलो भस्मवृतश्च वीर्यवान्
Balena rupena nararshabho maha;natharchirupena yathamarastatha
Mahabhrajalairiva sanvrito ravi;ryathanalo bhasmavritashcha viryavan
6.4
तमापतन्तं प्रसमीक्ष्य पाण्डवं; विराटराडिन्दुमिवाभ्रसंवृतम्
मन्त्रिद्विजान्सूतमुखान्विशस्तथा; ये चापि केचित्परिषत्समासते
पप्रच्छ कोऽयं प्रथमं समेयिवा;ननेन योऽयं प्रसमीक्षते सभाम्
Tamapatantam prasamikshya pandavam; virataradindumivabhrasanvritam
Mantridvijansutamukhanvishastatha; ye chapi kechitparishatsamasate
Paprachchha koyam prathamam sameyiva;nanena yoyam prasamikshate sabham
6.5
न तु द्विजोऽयं भविता नरोत्तमः; पतिः पृथिव्या इति मे मनोगतम्
न चास्य दासो न रथो न कुण्डले; समीपतो भ्राजति चायमिन्द्रवत्
Na tu dvijoyam bhavita narottamah; patih prithivya iti me manogatam
Na chasya daso na ratho na kundale; samipato bhrajati chayamindravat
6.6
शरीरलिङ्गैरुपसूचितो ह्ययं; मूर्धाभिषिक्तोऽयमितीव मानसम्
समीपमायाति च मे गतव्यथो; यथा गजस्तामरसीं मदोत्कटः
Shariralingairupasuchito hyayam; murdhabhishiktoyamitiva manasam
Samipamayati cha me gatavyatho; yatha gajastamarasim madotkatah
6.7
वितर्कयन्तं तु नरर्षभस्तदा; युधिष्ठिरोऽभ्येत्य विराटमब्रवीत्
सम्राड्विजानात्विह जीवितार्थिनं; विनष्टसर्वस्वमुपागतं द्विजम्
Vitarkayantam tu nararshabhastada; yudhishthirobhyetya viratamabravit
Samradvijanatviha jivitarthinam; vinashtasarvasvamupagatam dvijam
6.8
इहाहमिच्छामि तवानघान्तिके; वस्तुं यथा कामचरस्तथा विभो
तमब्रवीत्स्वागतमित्यनन्तरं; राजा प्रहृष्टः प्रतिसंगृहाण च
Ihahamichchhami tavanaghantike; vastum yatha kamacharastatha vibho
Tamabravitsvagatamityanantaram; raja prahrishtah pratisangrihana cha
6.9
कामेन ताताभिवदाम्यहं त्वां; कस्यासि राज्ञो विषयादिहागतः
गोत्रं च नामापि च शंस तत्त्वतः; किं चापि शिल्पं तव विद्यते कृतम्
Kamena tatabhivadamyaham tvam; kasyasi ragyo vishayadihagatah
Gotram cha namapi cha shansa tattvatah; kim chapi shilpam tava vidyate kritam
6.10
युधिष्ठिर उवाच
युधिष्ठिरस्यासमहं पुरा सखा; वैयाघ्रपद्यः पुनरस्मि ब्राह्मणः
अक्षान्प्रवप्तुं कुशलोऽस्मि देविता; कङ्केति नाम्नास्मि विराट विश्रुतः
Yudhishthira uvacha
Yudhishthirasyasamaham pura sakha; vaiyaghrapadyah punarasmi brahmanah
Akshanpravaptum kushalosmi devita; kanketi namnasmi virata vishrutah
6.11
विराट उवाच
ददामि ते हन्त वरं यमिच्छसि; प्रशाधि मत्स्यान्वशगो ह्यहं तव
प्रिया हि धूर्ता मम देविनः सदा; भवांश्च देवोपम राज्यमर्हति
Virata uvacha
Dadami te hanta varam yamichchhasi; prashadhi matsyanvashago hyaham tava
Priya hi dhurta mama devinah sada; bhavanshcha devopama rajyamarhati
6.12
युधिष्ठिर उवाच
आप्तो विवादः परमो विशां पते; न विद्यते किंचन मत्स्य हीनतः
न मे जितः कश्चन धारयेद्धनं; वरो ममैषोऽस्तु तव प्रसादतः
Yudhishthira uvacha
Apto vivadah paramo visham pate; na vidyate kinchana matsya hinatah
Na me jitah kashchana dharayeddhanam; varo mamaishostu tava prasadatah
6.13
विराट उवाच
हन्यामवध्यं यदि तेऽप्रियं चरे;त्प्रव्राजयेयं विषयाद्द्विजांस्तथा
शृण्वन्तु मे जानपदाः समागताः; कङ्को यथाहं विषये प्रभुस्तथा
Virata uvacha
Hanyamavadhyam yadi tepriyam chare;tpravrajayeyam vishayaddvijanstatha
Shrinvantu me janapadah samagatah; kanko yathaham vishaye prabhustatha
6.14
समानयानो भवितासि मे सखा; प्रभूतवस्त्रो बहुपानभोजनः
पश्येस्त्वमन्तश्च बहिश्च सर्वदा; कृतं च ते द्वारमपावृतं मया
Samanayano bhavitasi me sakha; prabhutavastro bahupanabhojanah
Pashyestvamantashcha bahishcha sarvada; kritam cha te dvaramapavritam maya
6.15
ये त्वानुवादेयुरवृत्तिकर्शिता; ब्रूयाश्च तेषां वचनेन मे सदा
दास्यामि सर्वं तदहं न संशयो; न ते भयं विद्यति संनिधौ मम
Ye tvanuvadeyuravrittikarshita; bruyashcha tesham vachanena me sada
Dasyami sarvam tadaham na sanshayo; na te bhayam vidyati sannidhau mama
6.16
वैशंपायन उवाच
एवं स लब्ध्वा तु वरं समागमं; विराटराजेन नरर्षभस्तदा
उवास वीरः परमार्चितः सुखी; न चापि कश्चिच्चरितं बुबोध तत्
Vaishampayana uvacha
Evam sa labdhva tu varam samagamam; viratarajena nararshabhastada
Uvasa virah paramarchitah sukhi; na chapi kashchichcharitam bubodha tat