UtshovChapter 55
55.1
अर्जुन उवाच
कर्ण यत्ते सभामध्ये बहु वाचा विकत्थितम्
न मे युधि समोऽस्तीति तदिदं प्रत्युपस्थितम्
Arjuna uvacha
Karna yatte sabhamadhye bahu vacha vikatthitam
Na me yudhi samostiti tadidam pratyupasthitam
55.2
अवोचः परुषा वाचो धर्ममुत्सृज्य केवलम्
इदं तु दुष्करं मन्ये यदिदं ते चिकीर्षितम्
Avochah parusha vacho dharmamutsrijya kevalam
Idam tu dushkaram manye yadidam te chikirshitam
55.3
यत्त्वया कथितं पूर्वं मामनासाद्य किंचन
तदद्य कुरु राधेय कुरुमध्ये मया सह
Yattvaya kathitam purvam mamanasadya kinchana
Tadadya kuru radheya kurumadhye maya saha
55.4
यत्सभायां स्म पाञ्चालीं क्लिश्यमानां दुरात्मभिः
दृष्टवानसि तस्याद्य फलमाप्नुहि केवलम्
Yatsabhayam sma panchalim klishyamanam duratmabhih
Drishtavanasi tasyadya phalamapnuhi kevalam
55.5
धर्मपाशनिबद्धेन यन्मया मर्षितं पुरा
तस्य राधेय कोपस्य विजयं पश्य मे मृधे
Dharmapashanibaddhena yanmaya marshitam pura
Tasya radheya kopasya vijayam pashya me mridhe
55.6
एहि कर्ण मया सार्धं प्रतिपद्यस्व संगरम्
प्रेक्षकाः कुरवः सर्वे भवन्तु सहसैनिकाः
Ehi karna maya sardham pratipadyasva sangaram
Prekshakah kuravah sarve bhavantu sahasainikah
55.7
कर्ण उवाच
ब्रवीषि वाचा यत्पार्थ कर्मणा तत्समाचर
अतिशेते हि वै वाचं कर्मेति प्रथितं भुवि
Karna uvacha
Bravishi vacha yatpartha karmana tatsamachara
Atishete hi vai vacham karmeti prathitam bhuvi
55.8
यत्त्वया मर्षितं पूर्वं तदशक्तेन मर्षितम्
इति गृह्णामि तत्पार्थ तव दृष्ट्वापराक्रमम्
Yattvaya marshitam purvam tadashaktena marshitam
Iti grihnami tatpartha tava drishtvaparakramam
55.9
धर्मपाशनिबद्धेन यदि ते मर्षितं पुरा
तथैव बद्धमात्मानमबद्धमिव मन्यसे
Dharmapashanibaddhena yadi te marshitam pura
Tathaiva baddhamatmanamabaddhamiva manyase
55.10
यदि तावद्वने वासो यथोक्तश्चरितस्त्वया
तत्त्वं धर्मार्थवित्क्लिष्टः समयं भेत्तुमिच्छसि
Yadi tavadvane vaso yathoktashcharitastvaya
Tattvam dharmarthavitklishtah samayam bhettumichchhasi
55.11
यदि शक्रः स्वयं पार्थ युध्यते तव कारणात्
तथापि न व्यथा काचिन्मम स्याद्विक्रमिष्यतः
Yadi shakrah svayam partha yudhyate tava karanat
Tathapi na vyatha kachinmama syadvikramishyatah
55.12
अयं कौन्तेय कामस्ते नचिरात्समुपस्थितः
योत्स्यसे त्वं मया सार्धमद्य द्रक्ष्यसि मे बलम्
Ayam kaunteya kamaste nachiratsamupasthitah
Yotsyase tvam maya sardhamadya drakshyasi me balam
55.13
अर्जुन उवाच
इदानीमेव तावत्त्वमपयातो रणान्मम
तेन जीवसि राधेय निहतस्त्वनुजस्तव
Arjuna uvacha
Idanimeva tavattvamapayato rananmama
Tena jivasi radheya nihatastvanujastava
55.14
भ्रातरं घातयित्वा च त्यक्त्वा रणशिरश्च कः
त्वदन्यः पुरुषः सत्सु ब्रूयादेवं व्यवस्थितः
Bhrataram ghatayitva cha tyaktva ranashirashcha kah
Tvadanyah purushah satsu bruyadevam vyavasthitah
55.15
वैशंपायन उवाच
इति कर्णं ब्रुवन्नेव बीभत्सुरपराजितः
अभ्ययाद्विसृजन्बाणान्कायावरणभेदिनः
Vaishampayana uvacha
Iti karnam bruvanneva bibhatsuraparajitah
Abhyayadvisrijanbanankayavaranabhedinah
55.16
प्रतिजग्राह तान्कर्णः शरानग्निशिखोपमान्
शरवर्षेण महता वर्षमाण इवाम्बुदः
Pratijagraha tankarnah sharanagnishikhopaman
Sharavarshena mahata varshamana ivambudah
55.17
उत्पेतुः शरजालानि घोररूपाणि सर्वशः
अविध्यदश्वान्बाह्वोश्च हस्तावापं पृथक्पृथक्
Utpetuh sharajalani ghorarupani sarvashah
Avidhyadashvanbahvoshcha hastavapam prithakprithak
55.18
सोऽमृष्यमाणः कर्णस्य निषङ्गस्यावलम्बनम्
चिच्छेद निशिताग्रेण शरेण नतपर्वणा
Somrishyamanah karnasya nishangasyavalambanam
Chichchheda nishitagrena sharena nataparvana
55.19
उपासङ्गादुपादाय कर्णो बाणानथापरान्
विव्याध पाण्डवं हस्ते तस्य मुष्टिरशीर्यत
Upasangadupadaya karno bananathaparan
Vivyadha pandavam haste tasya mushtirashiryata
55.20
ततः पार्थो महाबाहुः कर्णस्य धनुरच्छिनत्
स शक्तिं प्राहिणोत्तस्मै तां पार्थो व्यधमच्छरैः
Tatah partho mahabahuh karnasya dhanurachchhinat
Sa shaktim prahinottasmai tam partho vyadhamachchharaih
55.21
ततोऽभिपेतुर्बहवो राधेयस्य पदानुगाः
तांश्च गाण्डीवनिर्मुक्तैः प्राहिणोद्यमसादनम्
Tatobhipeturbahavo radheyasya padanugah
Tanshcha gandivanirmuktaih prahinodyamasadanam
55.22
ततोऽस्याश्वाञ्शरैस्तीक्ष्णैर्बीभत्सुर्भारसाधनैः
आकर्णमुक्तैरभ्यघ्नंस्ते हताः प्रापतन्भुवि
Tatosyashvansharaistikshnairbibhatsurbharasadhanaih
Akarnamuktairabhyaghnanste hatah prapatanbhuvi
55.23
अथापरेण बाणेन ज्वलितेन महाभुजः
विव्याध कर्णं कौन्तेयस्तीक्ष्णेनोरसि वीर्यवान्
Athaparena banena jvalitena mahabhujah
Vivyadha karnam kaunteyastikshnenorasi viryavan
55.24
तस्य भित्त्वा तनुत्राणं कायमभ्यपतच्छरः
ततः स तमसाविष्टो न स्म किंचित्प्रजज्ञिवान्
Tasya bhittva tanutranam kayamabhyapatachchharah
Tatah sa tamasavishto na sma kinchitprajagyivan
55.25
स गाढवेदनो हित्वा रणं प्रायादुदङ्मुखः
ततोऽर्जुन उपाक्रोशदुत्तरश्च महारथः
Sa gadhavedano hitva ranam prayadudanmukhah
Tatorjuna upakroshaduttarashcha maharathah