Chapter 27
27.1
वैशंपायन उवाच
ततः शांतनवो भीष्मो भरतानां पितामहः
श्रुतवान्देशकालज्ञस्तत्त्वज्ञः सर्वधर्मवित्
Vaishampayana uvacha
Tatah shantanavo bhishmo bharatanam pitamahah
Shrutavandeshakalagyastattvagyah sarvadharmavit
27.2
आचार्यवाक्योपरमे तद्वाक्यमभिसंदधत्
हितार्थं स उवाचेमां भारतीं भारतान्प्रति
Acharyavakyoparame tadvakyamabhisandadhat
Hitartham sa uvachemam bharatim bharatanprati
27.3
युधिष्ठिरे समासक्तां धर्मज्ञे धर्मसंश्रिताम्
असत्सु दुर्लभां नित्यं सतां चाभिमतां सदा
भीष्मः समवदत्तत्र गिरं साधुभिरर्चिताम्
Yudhishthire samasaktam dharmagye dharmasanshritam
Asatsu durlabham nityam satam chabhimatam sada
Bhishmah samavadattatra giram sadhubhirarchitam
27.4
यथैष ब्राह्मणः प्राह द्रोणः सर्वार्थतत्त्ववित्
सर्वलक्षणसंपन्ना नाशं नार्हन्ति पाण्डवाः
Yathaisha brahmanah praha dronah sarvarthatattvavit
Sarvalakshanasampanna nasham narhanti pandavah
27.5
श्रुतवृत्तोपसंपन्नाः साधुव्रतसमन्विताः
वृद्धानुशासने मग्नाः सत्यव्रतपरायणाः
Shrutavrittopasampannah sadhuvratasamanvitah
Vriddhanushasane magnah satyavrataparayanah
27.6
समयं समयज्ञास्ते पालयन्तः शुचिव्रताः
नावसीदितुमर्हन्ति उद्वहन्तः सतां धुरम्
Samayam samayagyaste palayantah shuchivratah
Navasiditumarhanti udvahantah satam dhuram
27.7
धर्मतश्चैव गुप्तास्ते स्ववीर्येण च पाण्डवाः
न नाशमधिगच्छेयुरिति मे धीयते मतिः
Dharmatashchaiva guptaste svaviryena cha pandavah
Na nashamadhigachchheyuriti me dhiyate matih
27.8
तत्र बुद्धिं प्रणेष्यामि पाण्डवान्प्रति भारत
न तु नीतिः सुनीतस्य शक्यतेऽन्वेषितुं परैः
Tatra buddhim praneshyami pandavanprati bharata
Na tu nitih sunitasya shakyatenveshitum paraih
27.9
यत्तु शक्यमिहास्माभिस्तान्वै संचिन्त्य पाण्डवान्
बुद्ध्या प्रवक्तुं न द्रोहात्प्रवक्ष्यामि निबोध तत्
Yattu shakyamihasmabhistanvai sanchintya pandavan
Buddhya pravaktum na drohatpravakshyami nibodha tat
27.10
सा त्वियं साधु वक्तव्या न त्वनीतिः कथंचन
वृद्धानुशासने तात तिष्ठतः सत्यशीलिनः
Sa tviyam sadhu vaktavya na tvanitih kathanchana
Vriddhanushasane tata tishthatah satyashilinah
27.11
अवश्यं त्विह धीरेण सतां मध्ये विवक्षता
यथामति विवक्तव्यं सर्वशो धर्मलिप्सया
Avashyam tviha dhirena satam madhye vivakshata
Yathamati vivaktavyam sarvasho dharmalipsaya
27.12
तत्र नाहं तथा मन्ये यथायमितरो जनः
पुरे जनपदे वापि यत्र राजा युधिष्ठिरः
Tatra naham tatha manye yathayamitaro janah
Pure janapade vapi yatra raja yudhishthirah
27.13
नासूयको न चापीर्षुर्नातिवादी न मत्सरी
भविष्यति जनस्तत्र स्वं स्वं धर्ममनुव्रतः
Nasuyako na chapirshurnativadi na matsari
Bhavishyati janastatra svam svam dharmamanuvratah
27.14
ब्रह्मघोषाश्च भूयांसः पूर्णाहुत्यस्तथैव च
क्रतवश्च भविष्यन्ति भूयांसो भूरिदक्षिणाः
Brahmaghoshashcha bhuyansah purnahutyastathaiva cha
Kratavashcha bhavishyanti bhuyanso bhuridakshinah
27.15
सदा च तत्र पर्जन्यः सम्यग्वर्षी न संशयः
संपन्नसस्या च मही निरीतीका भविष्यति
Sada cha tatra parjanyah samyagvarshi na sanshayah
Sampannasasya cha mahi niritika bhavishyati
27.16
रसवन्ति च धान्यानि गुणवन्ति फलानि च
गन्धवन्ति च माल्यानि शुभशब्दा च भारती
Rasavanti cha dhanyani gunavanti phalani cha
Gandhavanti cha malyani shubhashabda cha bharati
27.17
वायुश्च सुखसंस्पर्शो निष्प्रतीपं च दर्शनम्
भयं नाभ्याविशेत्तत्र यत्र राजा युधिष्ठिरः
Vayushcha sukhasansparsho nishpratipam cha darshanam
Bhayam nabhyavishettatra yatra raja yudhishthirah
27.18
गावश्च बहुलास्तत्र न कृशा न च दुर्दुहाः
पयांसि दधिसर्पींषि रसवन्ति हितानि च
Gavashcha bahulastatra na krisha na cha durduhah
Payansi dadhisarpinshi rasavanti hitani cha
27.19
गुणवन्ति च पानानि भोज्यानि रसवन्ति च
तत्र देशे भविष्यन्ति यत्र राजा युधिष्ठिरः
Gunavanti cha panani bhojyani rasavanti cha
Tatra deshe bhavishyanti yatra raja yudhishthirah
27.20
रसाः स्पर्शाश्च गन्धाश्च शब्दाश्चापि गुणान्विताः
दृश्यानि च प्रसन्नानि यत्र राजा युधिष्ठिरः
Rasah sparshashcha gandhashcha shabdashchapi gunanvitah
Drishyani cha prasannani yatra raja yudhishthirah
27.21
स्वैः स्वैर्गुणैः सुसंयुक्तास्तस्मिन्वर्षे त्रयोदशे
देशे तस्मिन्भविष्यन्ति तात पाण्डवसंयुते
Svaih svairgunaih susanyuktastasminvarshe trayodashe
Deshe tasminbhavishyanti tata pandavasanyute
27.22
संप्रीतिमाञ्जनस्तत्र संतुष्टः शुचिरव्ययः
देवतातिथिपूजासु सर्वभूतानुरागवान्
Sampritimanjanastatra santushtah shuchiravyayah
Devatatithipujasu sarvabhutanuragavan
27.23
इष्टदानो महोत्साहः शश्वद्धर्मपरायणः
अशुभद्विट्शुभप्रेप्सुर्नित्ययज्ञः शुभव्रतः
भविष्यति जनस्तत्र यत्र राजा युधिष्ठिरः
Ishtadano mahotsahah shashvaddharmaparayanah
Ashubhadvitshubhaprepsurnityayagyah shubhavratah
Bhavishyati janastatra yatra raja yudhishthirah
27.24
त्यक्तवाक्यानृतस्तात शुभकल्याणमङ्गलः
शुभार्थेप्सुः शुभमतिर्यत्र राजा युधिष्ठिरः
भविष्यति जनस्तत्र नित्यं चेष्टप्रियव्रतः
Tyaktavakyanritastata shubhakalyanamangalah
Shubharthepsuh shubhamatiryatra raja yudhishthirah
Bhavishyati janastatra nityam cheshtapriyavratah
27.25
धर्मात्मा स तदादृश्यः सोऽपि तात द्विजातिभिः
किं पुनः प्राकृतैः पार्थः शक्यो विज्ञातुमन्ततः
Dharmatma sa tadadrishyah sopi tata dvijatibhih
Kim punah prakritaih parthah shakyo vigyatumantatah
27.26
यस्मिन्सत्यं धृतिर्दानं परा शान्तिर्ध्रुवा क्षमा
ह्रीः श्रीः कीर्तिः परं तेज आनृशंस्यमथार्जवम्
Yasminsatyam dhritirdanam para shantirdhruva kshama
Hrih shrih kirtih param teja anrishansyamatharjavam
27.27
तस्मात्तत्र निवासं तु छन्नं सत्रेण धीमतः
गतिं वा परमां तस्य नोत्सहे वक्तुमन्यथा
Tasmattatra nivasam tu chhannam satrena dhimatah
Gatim va paramam tasya notsahe vaktumanyatha
27.28
एवमेतत्तु संचिन्त्य यत्कृतं मन्यसे हितम्
तत्क्षिप्रं कुरु कौरव्य यद्येवं श्रद्दधासि मे
Evametattu sanchintya yatkritam manyase hitam
Tatkshipram kuru kauravya yadyevam shraddadhasi me