Chapter 88
88.1
धौम्य उवाच
उदीच्यां राजशार्दूल दिशि पुण्यानि यानि वै
तानि ते कीर्तयिष्यामि पुण्यान्यायतनानि च
Dhaumya uvacha
Udichyam rajashardula dishi punyani yani vai
Tani te kirtayishyami punyanyayatanani cha
88.2
सरस्वती पुण्यवहा ह्रदिनी वनमालिनी
समुद्रगा महावेगा यमुना यत्र पाण्डव
Sarasvati punyavaha hradini vanamalini
Samudraga mahavega yamuna yatra pandava
88.3
तत्र पुण्यतमं तीर्थं प्लक्षावतरणं शिवम्
यत्र सारस्वतैरिष्ट्वा गच्छन्त्यवभृथं द्विजाः
Tatra punyatamam tirtham plakshavataranam shivam
Yatra sarasvatairishtva gachchhantyavabhritham dvijah
88.4
पुण्यं चाख्यायते दिव्यं शिवमग्निशिरोऽनघ
सहदेवोऽयजद्यत्र शम्याक्षेपेण भारत
Punyam chakhyayate divyam shivamagnishironagha
Sahadevoyajadyatra shamyakshepena bharata
88.5
एतस्मिन्नेव चार्थेयमिन्द्रगीता युधिष्ठिर
गाथा चरति लोकेऽस्मिन्गीयमाना द्विजातिभिः
Etasminneva chartheyamindragita yudhishthira
Gatha charati lokesmingiyamana dvijatibhih
88.6
अग्नयः सहदेवेन ये चिता यमुनामनु
शतं शतसहस्राणि सहस्रशतदक्षिणाः
Agnayah sahadevena ye chita yamunamanu
Shatam shatasahasrani sahasrashatadakshinah
88.7
तत्रैव भरतो राजा चक्रवर्ती महायशाः
विंशतिं सप्त चाष्टौ च हयमेधानुपाहरत्
Tatraiva bharato raja chakravarti mahayashah
Vinshatim sapta chashtau cha hayamedhanupaharat
88.8
कामकृद्यो द्विजातीनां श्रुतस्तात मया पुरा
अत्यन्तमाश्रमः पुण्यः सरकस्तस्य विश्रुतः
Kamakridyo dvijatinam shrutastata maya pura
Atyantamashramah punyah sarakastasya vishrutah
88.9
सरस्वती नदी सद्भिः सततं पार्थ पूजिता
वालखिल्यैर्महाराज यत्रेष्टमृषिभिः पुरा
Sarasvati nadi sadbhih satatam partha pujita
Valakhilyairmaharaja yatreshtamrishibhih pura
88.10
दृषद्वती पुण्यतमा तत्र ख्याता युधिष्ठिर
तत्र वैवर्ण्यवर्णौ च सुपुण्यौ मनुजाधिप
Drishadvati punyatama tatra khyata yudhishthira
Tatra vaivarnyavarnau cha supunyau manujadhipa
88.11
वेदज्ञौ वेदविदितौ विद्यावेदविदावुभौ
यजन्तौ क्रतुभिर्नित्यं पुण्यैर्भरतसत्तम
Vedagyau vedaviditau vidyavedavidavubhau
Yajantau kratubhirnityam punyairbharatasattama
88.12
समेत्य बहुशो देवाः सेन्द्राः सवरुणाः पुरा
विशाखयूपेऽतप्यन्त तस्मात्पुण्यतमः स वै
Sametya bahusho devah sendrah savarunah pura
Vishakhayupetapyanta tasmatpunyatamah sa vai
88.13
ऋषिर्महान्महाभागो जमदग्निर्महायशाः
पलाशकेषु पुण्येषु रम्येष्वयजताभिभूः
Rishirmahanmahabhago jamadagnirmahayashah
Palashakeshu punyeshu ramyeshvayajatabhibhuh
88.14
यत्र सर्वाः सरिच्छ्रेष्ठाः साक्षात्तमृषिसत्तमम्
स्वं स्वं तोयमुपादाय परिवार्योपतस्थिरे
Yatra sarvah sarichchhreshthah sakshattamrishisattamam
Svam svam toyamupadaya parivaryopatasthire
88.15
अपि चात्र महाराज स्वयं विश्वावसुर्जगौ
इमं श्लोकं तदा वीर प्रेक्ष्य वीर्यं महात्मनः
Api chatra maharaja svayam vishvavasurjagau
Imam shlokam tada vira prekshya viryam mahatmanah
88.16
यजमानस्य वै देवाञ्जमदग्नेर्महात्मनः
आगम्य सरितः सर्वा मधुना समतर्पयन्
Yajamanasya vai devanjamadagnermahatmanah
Agamya saritah sarva madhuna samatarpayan
88.17
गन्धर्वयक्षरक्षोभिरप्सरोभिश्च शोभितम्
किरातकिंनरावासं शैलं शिखरिणां वरम्
Gandharvayaksharakshobhirapsarobhishcha shobhitam
Kiratakinnaravasam shailam shikharinam varam
88.18
बिभेद तरसा गङ्गा गङ्गाद्वारे युधिष्ठिर
पुण्यं तत्ख्यायते राजन्ब्रह्मर्षिगणसेवितम्
Bibheda tarasa ganga gangadvare yudhishthira
Punyam tatkhyayate rajanbrahmarshiganasevitam
88.19
सनत्कुमारः कौरव्य पुण्यं कनखलं तथा
पर्वतश्च पुरुर्नाम यत्र जातः पुरूरवाः
Sanatkumarah kauravya punyam kanakhalam tatha
Parvatashcha pururnama yatra jatah pururavah
88.20
भृगुर्यत्र तपस्तेपे महर्षिगणसेवितः
स राजन्नाश्रमः ख्यातो भृगुतुङ्गो महागिरिः
Bhriguryatra tapastepe maharshiganasevitah
Sa rajannashramah khyato bhrigutungo mahagirih
88.21
यच्च भूतं भविष्यच्च भवच्च पुरुषर्षभ
नारायणः प्रभुर्विष्णुः शाश्वतः पुरुषोत्तमः
Yachcha bhutam bhavishyachcha bhavachcha purusharshabha
Narayanah prabhurvishnuh shashvatah purushottamah
88.22
तस्यातियशसः पुण्यां विशालां बदरीमनु
आश्रमः ख्यायते पुण्यस्त्रिषु लोकेषु विश्रुतः
Tasyatiyashasah punyam vishalam badarimanu
Ashramah khyayate punyastrishu lokeshu vishrutah
88.23
उष्णतोयवहा गङ्गा शीततोयवहापरा
सुवर्णसिकता राजन्विशालां बदरीमनु
Ushnatoyavaha ganga shitatoyavahapara
Suvarnasikata rajanvishalam badarimanu
88.24
ऋषयो यत्र देवाश्च महाभागा महौजसः
प्राप्य नित्यं नमस्यन्ति देवं नारायणं विभुम्
Rishayo yatra devashcha mahabhaga mahaujasah
Prapya nityam namasyanti devam narayanam vibhum
88.25
यत्र नारायणो देवः परमात्मा सनातनः
तत्र कृत्स्नं जगत्पार्थ तीर्थान्यायतनानि च
Yatra narayano devah paramatma sanatanah
Tatra kritsnam jagatpartha tirthanyayatanani cha
88.26
तत्पुण्यं तत्परं ब्रह्म तत्तीर्थं तत्तपोवनम्
तत्र देवर्षयः सिद्धाः सर्वे चैव तपोधनाः
Tatpunyam tatparam brahma tattirtham tattapovanam
Tatra devarshayah siddhah sarve chaiva tapodhanah
88.27
आदिदेवो महायोगी यत्रास्ते मधुसूदनः
पुण्यानामपि तत्पुण्यं तत्र ते संशयोऽस्तु मा
Adidevo mahayogi yatraste madhusudanah
Punyanamapi tatpunyam tatra te sanshayostu ma
88.28
एतानि राजन्पुण्यानि पृथिव्यां पृथिवीपते
कीर्तितानि नरश्रेष्ठ तीर्थान्यायतनानि च
Etani rajanpunyani prithivyam prithivipate
Kirtitani narashreshtha tirthanyayatanani cha
88.29
एतानि वसुभिः साध्यैरादित्यैर्मरुदश्विभिः
ऋषिभिर्ब्रह्मकल्पैश्च सेवितानि महात्मभिः
Etani vasubhih sadhyairadityairmarudashvibhih
Rishibhirbrahmakalpaishcha sevitani mahatmabhih
88.30
चरनेतानि कौन्तेय सहितो ब्राह्मणर्षभैः
भ्रातृभिश्च महाभागैरुत्कण्ठां विजहिष्यसि
Charanetani kaunteya sahito brahmanarshabhaih
Bhratribhishcha mahabhagairutkantham vijahishyasi