UtshovChapter 79
79.1
जनमेजय उवाच
भगवन्काम्यकात्पार्थे गते मे प्रपितामहे
पाण्डवाः किमकुर्वन्त तमृते सव्यसाचिनम्
Janamejaya uvacha
Bhagavankamyakatparthe gate me prapitamahe
Pandavah kimakurvanta tamrite savyasachinam
79.2
स हि तेषां महेष्वासो गतिरासीदनीकजित्
आदित्यानां यथा विष्णुस्तथैव प्रतिभाति मे
Sa hi tesham maheshvaso gatirasidanikajit
Adityanam yatha vishnustathaiva pratibhati me
79.3
तेनेन्द्रसमवीर्येण संग्रामेष्वनिवर्तिना
विनाभूता वने वीराः कथमासन्पितामहाः
Tenendrasamaviryena sangrameshvanivartina
Vinabhuta vane virah kathamasanpitamahah
79.4
वैशंपायन उवाच
गते तु काम्यकात्तात पाण्डवे सव्यसाचिनि
बभूवुः कौरवेयास्ते दुःखशोकपरायणाः
Vaishampayana uvacha
Gate tu kamyakattata pandave savyasachini
Babhuvuh kauraveyaste duhkhashokaparayanah
79.5
आक्षिप्तसूत्रा मणयश्छिन्नपक्षा इव द्विजाः
अप्रीतमनसः सर्वे बभूवुरथ पाण्डवाः
Akshiptasutra manayashchhinnapaksha iva dvijah
Apritamanasah sarve babhuvuratha pandavah
79.6
वनं च तदभूत्तेन हीनमक्लिष्टकर्मणा
कुबेरेण यथा हीनं वनं चैत्ररथं तथा
Vanam cha tadabhuttena hinamaklishtakarmana
Kuberena yatha hinam vanam chaitraratham tatha
79.7
तमृते पुरुषव्याघ्रं पाण्डवा जनमेजय
मुदमप्राप्नुवन्तो वै काम्यके न्यवसंस्तदा
Tamrite purushavyaghram pandava janamejaya
Mudamaprapnuvanto vai kamyake nyavasanstada
79.8
ब्राह्मणार्थे पराक्रान्ताः शुद्धैर्बाणैर्महारथाः
निघ्नन्तो भरतश्रेष्ठ मेध्यान्बहुविधान्मृगान्
Brahmanarthe parakrantah shuddhairbanairmaharathah
Nighnanto bharatashreshtha medhyanbahuvidhanmrigan
79.9
नित्यं हि पुरुषव्याघ्रा वन्याहारमरिंदमाः
विप्रसृत्य समाहृत्य ब्राह्मणेभ्यो न्यवेदयन्
Nityam hi purushavyaghra vanyaharamarindamah
Viprasritya samahritya brahmanebhyo nyavedayan
79.10
एवं ते न्यवसंस्तत्र सोत्कण्ठाः पुरुषर्षभाः
अहृष्टमनसः सर्वे गते राजन्धनंजये
Evam te nyavasanstatra sotkanthah purusharshabhah
Ahrishtamanasah sarve gate rajandhananjaye
79.11
अथ विप्रोषितं वीरं पाञ्चाली मध्यमं पतिम्
स्मरन्ती पाण्डवश्रेष्ठमिदं वचनमब्रवीत्
Atha viproshitam viram panchali madhyamam patim
Smaranti pandavashreshthamidam vachanamabravit
79.12
योऽर्जुनेनार्जुनस्तुल्यो द्विबाहुर्बहुबाहुना
तमृते पाण्डवश्रेष्ठं वनं न प्रतिभाति मे
शून्यामिव च पश्यामि तत्र तत्र महीमिमाम्
Yorjunenarjunastulyo dvibahurbahubahuna
Tamrite pandavashreshtham vanam na pratibhati me
Shunyamiva cha pashyami tatra tatra mahimimam
79.13
बह्वाश्चर्यमिदं चापि वनं कुसुमितद्रुमम्
न तथा रमणीयं मे तमृते सव्यसाचिनम्
Bahvashcharyamidam chapi vanam kusumitadrumam
Na tatha ramaniyam me tamrite savyasachinam
79.14
नीलाम्बुदसमप्रख्यं मत्तमातङ्गविक्रमम्
तमृते पुण्डरीकाक्षं काम्यकं नातिभाति मे
Nilambudasamaprakhyam mattamatangavikramam
Tamrite pundarikaksham kamyakam natibhati me
79.15
यस्य स्म धनुषो घोषः श्रूयतेऽशनिनिस्वनः
न लभे शर्म तं राजन्स्मरन्ती सव्यसाचिनम्
Yasya sma dhanusho ghoshah shruyateshaninisvanah
Na labhe sharma tam rajansmaranti savyasachinam
79.16
तथा लालप्यमानां तां निशम्य परवीरहा
भीमसेनो महाराज द्रौपदीमिदमब्रवीत्
Tatha lalapyamanam tam nishamya paraviraha
Bhimaseno maharaja draupadimidamabravit
79.17
मनःप्रीतिकरं भद्रे यद्ब्रवीषि सुमध्यमे
तन्मे प्रीणाति हृदयममृतप्राशनोपमम्
Manahpritikaram bhadre yadbravishi sumadhyame
Tanme prinati hridayamamritaprashanopamam
79.18
यस्य दीर्घौ समौ पीनौ भुजौ परिघसंनिभौ
मौर्वीकृतकिणौ वृत्तौ खड्गायुधगदाधरौ
Yasya dirghau samau pinau bhujau parighasannibhau
Maurvikritakinau vrittau khadgayudhagadadharau
79.19
निष्काङ्गदकृतापीडौ पञ्चशीर्षाविवोरगौ
तमृते पुरुषव्याघ्रं नष्टसूर्यमिदं वनम्
Nishkangadakritapidau panchashirshavivoragau
Tamrite purushavyaghram nashtasuryamidam vanam
79.20
यमाश्रित्य महाबाहुं पाञ्चालाः कुरवस्तथा
सुराणामपि यत्तानां पृतनासु न बिभ्यति
Yamashritya mahabahum panchalah kuravastatha
Suranamapi yattanam pritanasu na bibhyati
79.21
यस्य बाहू समाश्रित्य वयं सर्वे महात्मनः
मन्यामहे जितानाजौ परान्प्राप्तां च मेदिनीम्
Yasya bahu samashritya vayam sarve mahatmanah
Manyamahe jitanajau paranpraptam cha medinim
79.22
तमृते फल्गुनं वीरं न लभे काम्यके धृतिम्
शून्यामिव च पश्यामि तत्र तत्र महीमिमाम्
Tamrite phalgunam viram na labhe kamyake dhritim
Shunyamiva cha pashyami tatra tatra mahimimam
79.23
नकुल उवाच
य उदीचीं दिशं गत्वा जित्वा युधि महाबलान्
गन्धर्वमुख्याञ्शतशो हयाँल्लेभे स वासविः
Nakula uvacha
Ya udichim disham gatva jitva yudhi mahabalan
Gandharvamukhyanshatasho hayanllebhe sa vasavih
79.24
राजंस्तित्तिरिकल्माषाञ्श्रीमाननिलरंहसः
प्रादाद्भ्रात्रे प्रियः प्रेम्णा राजसूये महाक्रतौ
Rajanstittirikalmashanshrimananilaranhasah
Pradadbhratre priyah premna rajasuye mahakratau
79.25
तमृते भीमधन्वानं भीमादवरजं वने
कामये काम्यके वासं नेदानीममरोपमम्
Tamrite bhimadhanvanam bhimadavarajam vane
Kamaye kamyake vasam nedanimamaropamam
79.26
सहदेव उवाच
यो धनानि च कन्याश्च युधि जित्वा महारथान्
आजहार पुरा राज्ञे राजसूये महाक्रतौ
Sahadeva uvacha
Yo dhanani cha kanyashcha yudhi jitva maharathan
Ajahara pura ragye rajasuye mahakratau
79.27
यः समेतान्मृधे जित्वा यादवानमितद्युतिः
सुभद्रामाजहारैको वासुदेवस्य संमते
Yah sametanmridhe jitva yadavanamitadyutih
Subhadramajaharaiko vasudevasya sammate
79.28
तस्य जिष्णोर्बृसीं दृष्ट्वा शून्यामुपनिवेशने
हृदयं मे महाराज न शाम्यति कदाचन
Tasya jishnorbrisim drishtva shunyamupaniveshane
Hridayam me maharaja na shamyati kadachana
79.29
वनादस्माद्विवासं तु रोचयेऽहमरिंदम
न हि नस्तमृते वीरं रमणीयमिदं वनम्
Vanadasmadvivasam tu rochayehamarindama
Na hi nastamrite viram ramaniyamidam vanam