Chapter 76
76.1
बृहदश्व उवाच
अथ तां व्युषितो रात्रिं नलो राजा स्वलंकृतः
वैदर्भ्या सहितः काल्यं ददर्श वसुधाधिपम्
Brihadashva uvacha
Atha tam vyushito ratrim nalo raja svalankritah
Vaidarbhya sahitah kalyam dadarsha vasudhadhipam
76.2
ततोऽभिवादयामास प्रयतः श्वशुरं नलः
तस्यानु दमयन्ती च ववन्दे पितरं शुभा
Tatobhivadayamasa prayatah shvashuram nalah
Tasyanu damayanti cha vavande pitaram shubha
76.3
तं भीमः प्रतिजग्राह पुत्रवत्परया मुदा
यथार्हं पूजयित्वा तु समाश्वासयत प्रभुः
नलेन सहितां तत्र दमयन्तीं पतिव्रताम्
Tam bhimah pratijagraha putravatparaya muda
Yatharham pujayitva tu samashvasayata prabhuh
Nalena sahitam tatra damayantim pativratam
76.4
तामर्हणां नलो राजा प्रतिगृह्य यथाविधि
परिचर्यां स्वकां तस्मै यथावत्प्रत्यवेदयत्
Tamarhanam nalo raja pratigrihya yathavidhi
Paricharyam svakam tasmai yathavatpratyavedayat
76.5
ततो बभूव नगरे सुमहान्हर्षनिस्वनः
जनस्य संप्रहृष्टस्य नलं दृष्ट्वा तथागतम्
Tato babhuva nagare sumahanharshanisvanah
Janasya samprahrishtasya nalam drishtva tathagatam
76.6
अशोभयच्च नगरं पताकाध्वजमालिनम्
सिक्तसंमृष्टपुष्पाढ्या राजमार्गाः कृतास्तदा
Ashobhayachcha nagaram patakadhvajamalinam
Siktasammrishtapushpadhya rajamargah kritastada
76.7
द्वारि द्वारि च पौराणां पुष्पभङ्गः प्रकल्पितः
अर्चितानि च सर्वाणि देवतायतनानि च
Dvari dvari cha pauranam pushpabhangah prakalpitah
Architani cha sarvani devatayatanani cha
76.8
ऋतुपर्णोऽपि शुश्राव बाहुकच्छद्मिनं नलम्
दमयन्त्या समायुक्तं जहृषे च नराधिपः
Rituparnopi shushrava bahukachchhadminam nalam
Damayantya samayuktam jahrishe cha naradhipah
76.9
तमानाय्य नलो राजा क्षमयामास पार्थिवम्
स च तं क्षमयामास हेतुभिर्बुद्धिसंमतः
Tamanayya nalo raja kshamayamasa parthivam
Sa cha tam kshamayamasa hetubhirbuddhisammatah
76.10
स सत्कृतो महीपालो नैषधं विस्मयान्वितः
दिष्ट्या समेतो दारैः स्वैर्भवानित्यभ्यनन्दत
Sa satkrito mahipalo naishadham vismayanvitah
Dishtya sameto daraih svairbhavanityabhyanandata
76.11
कच्चित्तु नापराधं ते कृतवानस्मि नैषध
अज्ञातवासं वसतो मद्गृहे निषधाधिप
Kachchittu naparadham te kritavanasmi naishadha
Agyatavasam vasato madgrihe nishadhadhipa
76.12
यदि वा बुद्धिपूर्वाणि यद्यबुद्धानि कानिचित्
मया कृतान्यकार्याणि तानि मे क्षन्तुमर्हसि
Yadi va buddhipurvani yadyabuddhani kanichit
Maya kritanyakaryani tani me kshantumarhasi
76.13
नल उवाच
न मेऽपराधं कृतवांस्त्वं स्वल्पमपि पार्थिव
कृतेऽपि च न मे कोपः क्षन्तव्यं हि मया तव
Nala uvacha
Na meparadham kritavanstvam svalpamapi parthiva
Kritepi cha na me kopah kshantavyam hi maya tava
76.14
पूर्वं ह्यसि सखा मेऽसि संबन्धी च नराधिप
अत ऊर्ध्वं तु भूयस्त्वं प्रीतिमाहर्तुमर्हसि
Purvam hyasi sakha mesi sambandhi cha naradhipa
Ata urdhvam tu bhuyastvam pritimahartumarhasi
76.15
सर्वकामैः सुविहितः सुखमस्म्युषितस्त्वयि
न तथा स्वगृहे राजन्यथा तव गृहे सदा
Sarvakamaih suvihitah sukhamasmyushitastvayi
Na tatha svagrihe rajanyatha tava grihe sada
76.16
इदं चैव हयज्ञानं त्वदीयं मयि तिष्ठति
तदुपाकर्तुमिच्छामि मन्यसे यदि पार्थिव
Idam chaiva hayagyanam tvadiyam mayi tishthati
Tadupakartumichchhami manyase yadi parthiva
76.17
बृहदश्व उवाच
एवमुक्त्वा ददौ विद्यामृतुपर्णाय नैषधः
स च तां प्रतिजग्राह विधिदृष्टेन कर्मणा
Brihadashva uvacha
Evamuktva dadau vidyamrituparnaya naishadhah
Sa cha tam pratijagraha vidhidrishtena karmana
76.18
ततो गृह्याश्वहृदयं तदा भाङ्गस्वरिर्नृपः
सूतमन्यमुपादाय ययौ स्वपुरमेव हि
Tato grihyashvahridayam tada bhangasvarirnripah
Sutamanyamupadaya yayau svapurameva hi
76.19
ऋतुपर्णे प्रतिगते नलो राजा विशां पते
नगरे कुण्डिने कालं नातिदीर्घमिवावसत्
Rituparne pratigate nalo raja visham pate
Nagare kundine kalam natidirghamivavasat